سیروز کبدی | علائم، علل، روش‌های درمان و توصیه‌های تغذیه‌ای

—

🔹 مقدمه (Introduction)

سیروز کبدی یکی از مهم‌ترین بیماری‌های مزمن کبد است که در آن بافت سالم کبد به‌تدریج با بافت فیبروز جایگزین می‌شود. این تغییر باعث اختلال در عملکرد طبیعی کبد، تجمع سموم در بدن و بروز عوارض جدی می‌گردد. شناخت علائم اولیه، علت‌ها و روش‌های درمانی می‌تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند. در این مقاله به‌طور کامل و علمی، علائم، علل، درمان و توصیه‌های تغذیه‌ای سیروز را بررسی می‌کنیم.

—

🔹 سیروز کبدی چیست؟

کبد، بزرگ‌ترین اندام داخلی بدن، نقش حیاتی در سوخت‌وساز، ذخیره انرژی، سم‌زدایی و تولید پروتئین‌های مهم دارد. در سیروز، بافت طبیعی کبد به‌تدریج تخریب شده و ندول‌های فیبروتیک ایجاد می‌شوند. این وضعیت منجر به نارسایی کبد و فشار خون بالای ورید پورتال می‌شود.

—

🔹 علائم سیروز کبدی

علائم بسته به مرحله بیماری ممکن است خفیف یا شدید باشند:

خستگی، ضعف و کاهش وزن

زردی چشم و پوست

ورم شکم (آسیت) و تورم پاها

خونریزی گوارشی (استفراغ خونی، مدفوع سیاه)

اختلال در تمرکز و خواب (انسفالوپاتی کبدی)

خارش پوست، کبودی و خون‌ریزی آسان

—

🔹 علل شایع سیروز کبدی

کبد چرب متابولیک (NAFLD/MASH)

مصرف طولانی‌مدت الکل

هپاتیت‌های ویروسی (HBV, HCV)

بیماری‌های خودایمنی کبدی (PBC, PSC, AIH)

اختلالات ژنتیکی (ویلسون، هموکروماتوز)

—

🔹 روش‌های درمانی

1. درمان علت زمینه‌ای (قطع الکل، درمان هپاتیت، کنترل چاقی و دیابت)

2. کنترل عوارض: داروهای ادرارآور برای آسیت، بتابلاکرها برای پیشگیری از خونریزی واریس، لاکتولوز و ریفاکسیمین برای انسفالوپاتی.

3. پیوند کبد در موارد پیشرفته.

—

🔹 نقش تغذیه در بیماران مبتلا به سیروز

مصرف پروتئین کافی (۱.۲–۱.۵ گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز)

پرهیز از محدودیت بی‌مورد پروتئین حتی در انسفالوپاتی (بهتر است از منابع گیاهی و لبنی استفاده شود)

مصرف وعده‌های کوچک و مکرر + اسنک شبانه برای جلوگیری از تحلیل عضلات

کاهش مصرف نمک در بیماران مبتلا به آسیت

جبران کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی (ویتامین D، تیامین، روی)

—

🔹 پیشگیری و توصیه‌های سبک زندگی

کنترل وزن و تغذیه سالم

ترک الکل و سیگار

انجام ورزش منظم و سبک

مراجعه منظم به متخصص گوارش و انجام آزمایش‌های دوره‌ای

—

🔹 جمع‌بندی

سیروز کبدی بیماری جدی اما قابل کنترل است. تشخیص زودهنگام، درمان علت زمینه‌ای و رعایت اصول تغذیه‌ای می‌توانند روند بیماری را کند کنند و کیفیت زندگی بیمار را بالا ببرند.

—

📍 آدرس و راه‌های ارتباطی

مطب: تهران، خیابان مطهری، خیابان قائم مقام فراهانی جنوبی، خیابان ۲۴، پلاک ۱، ساختمان پزشکان ایران‌ما، طبقه سوم، واحد ۱۲

🌐 وب‌سایت: www.drpanteatajik.com