نکته مهم این است که تشخیص علائم این نوع سکته مغزی خفیف کار آسانی نیست، زیرا بسیاری از افراد آن را با خستگی، فشار خون پایین یا مشکلات موقت عصبی اشتباه می گیرند. به همین دلیل اولین قدم آگاهی عمومی و افزایش حساسیت به این علائم است. پزشکان همیشه تاکید می کنند که در صورت مشاهده این علائم، حتی اگر بعد از چند دقیقه ناپدید شوند، باید فورا به اورژانس مراجعه کنید.

یکی از راه‌های تشخیص سریع سکته مغزی، استفاده از تکنیک معروف FAST است:

• F: افتادگی صورت

• الف: ضعف دست‌ها

• S: مشکلات گفتاری

• T: زمان تماس با اورژانس

این تکنیک برای سکته های خفیف نیز استفاده می شود. در نهایت باید جدی گرفت که این نوع سکته خفیف یک هشدار جدی است و عدم توجه به آن احتمال سکته شدید را افزایش می دهد.

سکته مغزی ایسکمیک

ایسکمیک به معنای "کاهش عرضه خون" است. در این نوع سکته به دلیل لخته شدن خون یا لخته شدن خون، جریان خون مسدود می شود. این نوع شامل حدود 85٪ موارد سکته مغزی است.

سکته مغزی گذرا

این نوع سکته در واقع یک نسخه خفیف تر از سکته مغزی ایسکمیک است، اما ارزش تشخیصی بالایی دارد.

علائم سکته گذرا شامل ضعف ناگهانی بدن، بی‌حسی، افتادگی صورت، اختلال گفتار، تاری دید و عدم تعادل است. این علائم ممکن است فقط چند دقیقه طول بکشد و سپس ناپدید شوند. با این حال، TIA بزرگترین علامت هشدار دهنده یک سکته مغزی جدی است و باید فورا مورد بررسی قرار گیرد. تشخیص و درمان به موقع می تواند از سکته مغزی کشنده جلوگیری کند.

علائم سکته مغزی گذرا

علائم سکته مغزی گذرا یا TIA مشابه علائم سکته واقعی است، اما معمولاً در مدت کوتاهی از بین می‌روند. با این حال، این نوع سکته بسیار هشدار دهنده است. فردی که TIA را تجربه می کند در واقع یک علامت هشدار دهنده جدی از سکته مغزی بزرگ را تجربه می کند. این علائم اغلب بین یک تا پنج دقیقه و در برخی موارد تا چندین ساعت طول می کشد.

مهم‌ترین علائم این نوع سکته گذرا شامل ضعف یا بی‌حسی در یک طرف بدن، اختلال در گفتار یا درک کلمات، تاری دید، تاری دید، تاری دید، تاری دید کنار صورت و گیجی ناگهانی. اگرچه ممکن است این علائم به سرعت ناپدید شوند، اما نادیده گرفتن آنها بسیار خطرناک است.

TIAها معمولاً در اثر لخته‌های خون کوچک ایجاد می‌شوند که به طور موقت جریان خون را مسدود کرده و سپس برطرف می‌شوند. این وضعیت نشان می دهد که فرد در معرض خطر جدی سکته مغزی دائمی است. پزشکان توصیه می کنند افرادی که هر گونه علائم گذرا را تجربه می کنند، فورا به اورژانس مراجعه کنند، حتی اگر علائم به طور کامل برطرف شده باشد. درمان های سریع می تواند از سکته های بعدی جلوگیری کند.

سکته مغزی خاموش

این نوع سکته بدون علائم شدید رخ می دهد، اما باعث آسیب واقعی مغز می شود.

علائم سکته مغزی خاموش

علائم سکته مغزی خاموش بسیار پنهان هستند. ممکن است فردی دچار مشکل ناگهانی نشود، اما به مرور زمان ممکن است موارد زیر را تجربه کند:

• کاهش حافظه
• اختلال تمرکز
• فراموشی مکرر
• کاهش سرعت
• تغییرات رفتاری

این نوع سکته مغزی معمولاً در MRI تشخیص داده می‌شود و بسیار خطرناک است، زیرا فرد بدون آگاهی از آسیب مداوم رنج می‌برد.

علت سکته مغزی

مهمترین علت سکته شامل موارد زیر است:

• فشار خون بالا
• چربی و کلسترول خون
• دیابت
• چاقی و عدم تحرک
• سیگار و الکل
• آریتمی قلب
• سابقه خانواده
• استرس شدید
• تغذیه ناسالم

با کنترل این عوامل، خطر سکته مغزی را می توان تا حد زیادی کاهش داد.

آیا سکته مغزی قابل درمان است؟

یکی از سوالات متداول این است که آیا سکته مغزی بهتر می شود؟
پاسخ به نوع سکته مغزی، شدت آسیب، زمان مراجعه به پزشک، سن فرد و توانبخشی بستگی دارد. بسیاری از افراد با توانبخشی مناسب و درمان سریع بهبودی کامل پیدا می کنند. اگر درمان دیر انجام شود، احتمال آسیب دائمی بیشتر می شود.

اگر سکته مغزی در ساعات اولیه با درمان مناسب کنترل شود، شانس بهبودی کامل بسیار بیشتر است. درمان های اورژانسی مانند تزریق داروی حل کننده لخته و جراحی های خاص می تواند جریان خون را بازگرداند و از آسیب های گسترده جلوگیری کند. هرچه این درمان سریعتر انجام شود، نتیجه بهتر است.

در پاسخ به آیا سکته مغزی بهتر می شود باید گفت: بسیاری از بیماران تا حد قابل توجهی بهبود می یابند، برخی کاملاً به زندگی عادی باز می گردند و درصدی ممکن است مشکلات دائمی داشته باشند. فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتار درمانی و حمایت روانی نقش مهمی در روند بهبودی دارند.

همچنین، سن بیمار، سلامت عمومی، شدت سکته مغزی و فرد تأثیر زیادی در طول درمان خواهند داشت. بیمارانی که کار توانبخشی را به موقع انجام می دهند، شانس بیشتری برای بازگشت به عملکرد خواهند داشت. بنابراین، پاسخ قطعی وجود ندارد، اما بسیاری از افراد با مدیریت صحیح، سبک زندگی سالم و درمان تخصصی می توانند یک زندگی تقریبا عادی را تجربه کنند.

مغز توانایی شگفت انگیزی برای ایجاد مسیرهای عصبی جدید دارد. به همین دلیل، بسیاری از بیماران پس از ماه ها درمان به عملکرد طبیعی خود باز می گردند.

درمان سکته

نوع درمان به نوع سکته مغزی بستگی دارد:

درمان سکته مغزی ایسکمیک:

• داروهای حل کننده لخته (tPA)
• جراحی مکانیکی برای برداشتن لخته
• ضد انعقاد

درمان سکته مغزی هموراژیک:

• کنترل فشار خون
• جراحی برای ترمیم رگ پاره شده
• تخلیه خونریزی

توانبخشی:

• توانبخشی
  بهترین توانبخشی در کرج
• گفتار درمانی

  بهترین بهترین کاردرمانی در کرج

• تمرینات شناختی

جلوگیری از سکته مغزی دیگر بخش اصلی درمان است.

درمان سکته به نوع سکته مغزی و زمان مراجعه بستگی دارد. در سکته های مغزی ایسکمیک که ناشی از لخته شدن خون است، تزریق یک داروی حل کننده لخته (tPA) در سه تا چهار ساعت اول بسیار موثر است. در برخی موارد، از روش های مکانیکی برای برداشتن لخته استفاده می شود.

در سکته های هموراژیک، هدف اصلی کنترل خونریزی، کاهش فشار داخل جمجمه و جلوگیری از گسترش آسیب است. ممکن است برای ترمیم رگ آسیب دیده جراحی لازم باشد.

بخش دوم درمان انواع سکته مربوط به توانبخشی است. فیزیوتراپی، گفتار درمانی، کاردرمانی و تمرینات شناختی برای بازیابی توانایی های از دست رفته ضروری هستند. اصلاح سبک زندگی، کنترل فشار خون، کاهش چربی و ترک سیگار نیز برای جلوگیری از سکته مجدد ضروری است.

پیشگیری از سکته

• کنترل فشار خون
• سیگار را ترک کنید
• فعالیت بدنی منظم
• رژیم غذایی کم چرب
• استرس را کاهش دهید
• معاینه دوره ای

پیشگیری از سکته مغزی یکی از مهمترین اقداماتی است که هر فرد می تواند برای حفظ سلامت خود انجام دهد. بسیاری از عوامل خطر سکته مغزی قابل کنترل و اصلاح هستند. در واقع، حتی افرادی که سابقه خانوادگی سکته مغزی دارند نیز می توانند با رعایت چند اصل اساسی، خطر ابتلا به آن را تا حد زیادی کاهش دهند. مهم ترین راه های پیشگیری از سکته مغزی شامل کنترل فشار خون، اصلاح سبک زندگی، فعالیت بدنی منظم و مراقبت از سلامت قلب است.

1. کنترل فشار خون
فشار خون بالا مهمترین عامل سکته مغزی است. اندازه گیری منظم فشار خون، مصرف داروهای تجویز شده و کاهش مصرف نمک ضروری است. هدف این است که فشار خون را زیر 13.8 نگه دارید. کاهش فشار خون، حتی به مقدار کم، می تواند خطر سکته مغزی را 30 تا 40٪ کاهش دهد.

2. فعالیت بدنی منظم حداقل 30 دقیقه ورزش روزانه مانند پیاده روی، دوچرخه سواری یا شنا به بهبود گردش خون، کاهش فشار خون و ارتقای سلامت قلب کمک می کند. حتی فعالیت های ساده مانند بالا رفتن از پله ها یا انجام کارهای خانه موثر است.

3. تغذیه سالم
رژیم غذایی سرشار از سبزیجات، میوه ها، غلات کامل و کاهش مصرف چربی های اشباع شده به جلوگیری از گرفتگی عروق کمک می کند. مصرف غذاهای سرخ شده، فست فود، نوشابه و شیرینی باید محدود شود. مصرف ماهی دو بار در هفته، استفاده از روغن های سالم و افزایش فیبر غذایی به شدت توصیه می شود.

4. سیگار و قلیان
را ترک کنید استعمال دخانیات و قلیان باعث تنگ شدن رگ ها، افزایش فشار خون و آسیب به دیواره رگ می شود. مطالعات نشان می دهد که خطر سکته مغزی در افراد سیگاری دو تا چهار برابر بیشتر است. ترک سیگار یکی از موثرترین راه ها برای جلوگیری از سکته مغزی است.

5. کنترل دیابت و چربی خون قند خون بالا و چربی زیاد باعث آسیب به عروق می شود. انجام آزمایشات دوره ای، مصرف منظم داروها و پیروی از رژیم غذایی می تواند خطر سکته مغزی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

6. کنترل استرس و خواب کافی استرس طولانی مدت و کم خوابی باعث افزایش فشار خون و التهاب در بدن می شود. مدیتیشن، تنفس عمیق، برنامه خواب منظم و کاهش مصرف کافئین در عصر مفید هستند.

علائم سکته مغزی در زنان

علائم خفیف سکته مغزی در زنان می تواند متفاوت از مردان باشد. علاوه بر علائم معمول، زنان ممکن است علائم غیرمعمولی مانند:

• خستگی شدید ناگهانی
• تهوع
• درد قفسه سینه
• اختلالات تنفسی
• سردرد غیرمعمول
• بی حالی یا گیجی شدید

از آنجایی که این علائم مشابه بیماری های دیگر است، تشخیص دیر است. زنان باید به تغییرات ناگهانی در بدن خود بسیار حساس باشند.

علائم سکته مغزی در مردان

علائم سکته مغزی در مردان معمولاً آشکارتر از زنان است، اما ممکن است برخی از علائم همچنان نادیده گرفته شوند. مردان بیشتر احتمال دارد علائم کلاسیک سکته مغزی را داشته باشند و این امر تشخیص را برای آنها آسان تر می کند. مهمترین علائم هشدار دهنده شامل موارد زیر است:

• بی حسی یا ضعف ناگهانی در یک طرف صورت، بازو یا پا

• اختلال گفتار یا ناتوانی در درک آنچه دیگران می‌گویند

• افتادگی ناگهانی صورت

• مشکل در راه رفتن، عدم تعادل یا سرگیجه شدید

• تاری دید یا کاهش دید در یک یا هر دو چشم

• سردرد ناگهانی و شدید بدون علت مشخص

در مردان، این علائم ممکن است به اشتباه به دلیل مشغله کاری، استرس کاری یا خستگی نادیده گرفته شوند. برخی از مردان نیز به دلیل مراجعه دیرهنگام به پزشک، «پنجره طلایی درمان» را از دست می دهند.

تشخیص زودهنگام علائم سکته مغزی در جوانان

بر خلاف افکار عمومی، سکته مغزی فقط در افراد مسن دیده نمی شود و در سال های اخیر مواردسکته مغزی در جوانان رو به افزایش است. علت اصلی این روند تغییر سبک زندگی و افزایش عواملی مانند کم تحرکی، چاقی، استعمال دخانیات، استرس شدید و تغذیه ناسالم است. نشستن طولانی مدت، کم خوابی، استفاده زیاد از فست فود و کشیدن قلیان یا سیگار باعث تنگ شدن عروق خونی و افزایش احتمال لخته شدن خون در مغز می شود.

بیشتر بخوانید

آفازی چیست؟ از تشخیص تا درمان موثر

ادامه مطلب

اختلال میکروسفالی چیست؟درمان,مدیریت و حمایت روانی

ادامه مطلب

اختلال یادگیری چیست؟

ادامه مطلب