اختلال دوقطبی چیست؟ 5 علامت حیاتی و راه های درمان»

بیش فعالی دقیقاً چیست؟

اختلال بیش فعالی نقص توجه (اختلال بیش فعالی کمبود توجه) یکی از شایع ترین اختلالات عصبی رشدی است که اغلب در دوران کودکی تشخیص داده می شود، اما می تواند تا بزرگسالی نیز ادامه یابد. برخلاف تصور عموم، بیش فعالیتنها به معنای بالا و پایین پریدن کودک نیست. این اختلال ریشه در تفاوت های ساختاری و شیمیایی مغز دارد که بر عملکردهای اجرایی تأثیر می گذارد. کارکردهایی مانند تمرکز، کنترل تکانه، سازماندهی و مدیریت احساسات.

افراد مبتلا به بیش فعالی در تنظیم توجه و سطح انرژی خود با چالش هایی روبرو هستند. مغز آنها در فیلتر کردن اطلاعات غیر ضروری و تمرکز روی یک موضوع متفاوت کار می کند. دانستن این تفاوت ها به ما کمک می کند به جای برچسب زدن به دنبال راه حل های سازنده باشیم.

علائم اصلی بیش فعالی

برای تشخیص دقیق بیش فعالی، متخصصان به دنبال سه دسته اصلی از علائم هستند. این علائم باید پایدار باشند و در بیش از یک موقعیت (مثلاً هم در خانه و هم در مدرسه) رخ دهند:

1. بی توجهی: مشکل در حفظ تمرکز، فراموش کردن کارهای روزانه، از دست دادن چیزها، و مشکل در انجام دستورالعمل ها.
2. حرکت بیش از حد:بی قراری مداوم، ناتوانی در نشستن و پرحرفی بیش از حد.
3. تکانشگری: انجام کارها بدون فکر کردن به عواقب آن، پریدن به آنچه دیگران می گویند و ناتوانی در انتظار نوبت شما.

انواع بیش فعالی

همه افراد مبتلا به ADHD یکسان نیستند. انجمن روانپزشکی آمریکا این اختلال را به سه زیر گروه اصلی تقسیم می کند:

• نوع غالباً بی توجه: فرد در تمرکز بیشتر از اینکه بسیار فعال باشد مشکل دارد. این نوع بیشتر در دختران دیده می شود و متاسفانه اغلب نادیده گرفته می شود.
• در درجه اول بیش فعال/تکانشگر: فرد پرانرژی و بی قرار است و رفتارهای تکانشی دارد.
• نوع ترکیبی: رایج ترین نوع بیش فعالی است که در آن فرد ترکیبی از علائم بی توجهی و بیش فعالی را نشان می دهد.

تفاوت بیش فعالی در کودکان و بزرگسالان

اغلب تصور می شود که بیش فعالی با بزرگ شدن از بین می رود، اما واقعیت این است که در بسیاری از موارد، این اختلال تا بزرگسالی ادامه می یابد، اما شکل آن تغییر می کند.

در کودکان:

• دویدن و بالا رفتن از درها و دیوارها در زمان های نامناسب.
• ناتوانی در انجام تکالیف مدرسه.
• بازی دیگران را قطع کنید.

در بزرگسالان:

• بی قراری درونی به جای تحرک فیزیکی بیرونی.
• مشکلات جدی در مدیریت زمان و سازماندهی امور.
• شروع چند پروژه و ناتمام ماندن آنها.
• تکانشگری در رانندگی یا خرج کردن پول.

روش های تشخیص و درمان بیش فعالی

برای تشخیص قطعی بیش فعالی هیچ آزمایش خون یا اسکن مغز واحدی وجود ندارد.

بعد از تشخیص، زمان تدوین یک برنامه درمانی است. درمانبیش فعالیباید جامع و متناسب با نیازهای فرد باشد.

1. درمان دارویی

داروها (محرک ها و غیر محرک ها) خط اول درمان برای بسیاری از افراد است. آنها به تعادل انتقال دهنده های عصبی مغز و افزایش تمرکز کمک می کنند.

2. رفتار درمانی و آموزش والدین

برای کودکان، آموزش والدین برای مدیریت رفتار کودک بسیار مهم است. سیستم های پاداش و تنبیه مناسب و ایجاد ساختار در خانه می تواند به کنترل علائم بیش فعالی کمک کند.

3. نوروتراپی و نوروفیدبک

یکی از روش های جدید بدون عوارض استفاده از نوروتراپی است. در نوروتراپی به مغز آموزش داده می شود که چگونه الگوهای امواج خود را تغییر دهد. این روش به ویژه برای کسانی که نمی خواهند دارو مصرف کنند یا به دنبال درمان تکمیلی هستند موثر است.

مقایسه روش های درمان بیش فعالی

در جدول زیر، نگاهی مقایسه ای به روش های مختلف مدیریت بیش فعالی:

داریم.

روش	center	مزیت
دارو درمانی	تنظیم شیمیایی مغز	تاثیر سریع بر علائم بیش فعالی
رفتاردرمانی (CBT)	تغییر الگوهای فکری و رفتاری	یادگیری مهارت های مقابله مادام العمر
نوروفیدبک	تنظیم امواج مغزی	بدون عوارض جانبی و اثرات ماندگار
کوچینگ	مدیریت زمان و سازمان	پشتیبانی عملی در زندگی روزمره

نقش تغذیه و سبک زندگی در بیش فعالی

اصلاح سبک زندگی می تواند تأثیر قابل توجهی در کاهش علائم بیش فعالی داشته باشد.

• خواب کافی: کمبود خواب علائم را تشدید می کند.
• ورزش منظم: فعالیت بدنی به طور طبیعی سطح دوپامین را افزایش می دهد.
• تغذیه: کاهش مصرف شکر و غذاهای فرآوری شده و افزایش مصرف پروتئین و امگا 3 توصیه می شود.

کلام آخر: تبدیل چالش ها به فرصت

بیش فعالی به معنای ناتوانی نیست. بلکه به معنای داشتن سیستم عامل متفاوت در مغز است. اگرچه مسیر مدیریت بیش فعالی پر از چالش است، اما با آگاهی، صبر و استفاده از کمک متخصصان می توان انرژی بی پایان این اختلال را به سمت خلاقیت و موفقیت سوق داد.

اگر در این مسیر به همراهی و مشاوره تخصصی نیاز دارید، به یاد داشته باشید که کارشناسان ما در مسیر روشننه، اصلا. بیش فعالی یک اختلال عصبی زیستی است و ناشی از سبک فرزندپروری نیست. البته محیط نامناسب می تواند علائم را تشدید کند، اما علت آن نیست.

2. آیا کودکان مبتلا به بیش فعالی باهوش هستند؟

بله. مشکل آنها در توانایی آنها در یادگیری نیست، بلکه در نحوه پردازش اطلاعات و حفظ توجه آنهاست. بسیاری از کارآفرینان و هنرمندان موفق در تاریخ این اختلال را داشته اند.

3. آیا بیش فعالی درمان قطعی دارد؟

بیش فعالی مانند دیابت، بیماری مزمنی است که درمان قطعی آن به معنای رفع کامل آن نیست، اما می توان آن را مدیریت کرد. با درمان مناسب می توان علائم را کنترل کرد و فرد می تواند زندگی بسیار موفقی داشته باشد. بسیاری از علائم با افزایش سن و مهارت های یادگیری بهبود می یابند.