خونریزی از مقعد

خونریزی از مقعد یکی از علائم شایعی است که بیماران با آن به جراحان کولورکتال ارجاع می شوند. این علامت در بسیاری از بیماران باعث نگرانی می شود و بلافاصله به پزشک مراجعه می کنند، اما متاسفانه به صورت گروهی نیز مورد بی توجهی قرار می گیرد و در نهایت می تواند باعث پیشرفت بیماری و مشکل در درمان شود.

علل خونریزی از مقعد:

شایع ترین بیماری هایی که باعث خونریزی از مقعد می شوند عبارتند از:

• بواسیر (بواسیر): خونریزی ناشی از بواسیر اغلب به صورت خون سبک و بدون درد است و با اجابت مزاج شروع می شود و پس از چند دقیقه خود به خود متوقف می شود. بسیاری از بیماران هنگام خشک کردن، خون روشن را روی کاسه توالت یا روی حوله مشاهده می کنند. اگر هموروئید از نوع "ترومبوتیک (لخته شده)" باشد، خونریزی با درد همراه است.
• شقاق (شقاق مقعدی): خونریزی ناشی از شقاق اغلب خونی دردناک و روشن است و با دفع مدفوع شروع می شود. خونریزی ممکن است برای چند لحظه روی کاسه توالت یا روی دستمال حین خشک کردن ادامه یابد. این نوع خونریزی نیز خود به خود متوقف می شود.
• بیماری التهابی روده (کولیت): این خونریزی ها می توانند خونی روشن یا نیمه تیره باشند و بدون درد باشند. خونریزی این بیماران اغلب کاملاً با مدفوع مخلوط می شود. این بیماران به دلیل التهاب موضعی یا گسترده در روده بزرگ دچار حملات اسهال می شوند و از اسهال آنها هم خونی هستند. درد شکم یکی دیگر از علائم این بیماری است
• پولیپ ها و سرطان روده بزرگ: خونریزی ناشی از این بیماری ها می تواند به صورت ترشحات روشن، تیره یا حتی لخته باشد. آنها می توانند با مدفوع همراه شوند و با مدفوع مخلوط شوند یا حتی بدون ارتباط با اجابت مزاج خود به خود از مقعد خارج شوند. این خونریزی ها دردناک نیستند. اگر مشکوک به پولیپ یا سرطان باشد، کولونوسکوپی ضروری است.
• دیورتیکول کولون: این ضایعات کوچک به شکل سوراخ های بالونی شکل در دیواره روده هستند که اغلب بدون علامت هستند، اما می توانند خود را به صورت درد شکم، خونریزی تیره یا روشن از مقعد نشان دهند. این خونریزی بدون درد است.
• بیماری های عروقی روده بزرگ: این ضایعات غیر معمول هستند و اغلب به صورت خونریزی واضح و بدون درد هستند.
• خونریزی دستگاه گوارش فوقانی: خونریزی از مری، معده یا اثنی عشر در صورتی که بسیار شدید باشد، می تواند کل مسیر دستگاه گوارش را با حجم و سرعت زیاد طی کند و به صورت خونریزی شدید حاد از مقعد خارج شود. این نوع خونریزی بسیار خطرناک است و نیاز به اقدام اورژانسی برای کنترل خونریزی دارد.

تشخیص علت خونریزی از مقعد:

اگر این علامت را در خود مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. طبق یک قانون کلی در پزشکی ابتدا باید علت و تشخیص اصلی بیماری را پیدا کنیم تا بتوانیم درمان را به درستی انجام دهیم. باید بدانیم که خونریزی از مقعد فقط یک علامت است، به این معنی که پزشک باید در اولین قدم علت اصلی را پیدا کند.

اولین قدم برای رسیدن به تشخیص، معاینه بالینی توسط پزشک یا جراح است. بیماری هایی مانند هموروئید (بواسیر) و شقاق (شقاق مقعد) اغلب در حین معاینه مشاهده می شوند. خونریزی ناشی از رکتوم را می توان با "رکتوسکوپی" یا "رکتوسیگموئیدوسکوپی" تشخیص داد. این روش تشخیصی توسط متخصص جراحی کولورکتال یا گوارش بدون نیاز به بیهوشی و به صورت سرپایی انجام می شود. البته خونریزی از قسمت بالاتر روده بزرگ (کولون) نیاز به روشی به نام «کولونوسکوپی» دارد که در آن کل روده بزرگ دیده می شود. این روش نیز سرپایی است، اما نیاز به بیهوشی کوتاه مدت دارد، زیرا برای بسیاری از بیماران دردناک و غیرقابل تحمل است.

اگر یک ضایعه خونریزی دهنده (مانند توده، پولیپ یا زخم در روده بزرگ) در هر یک از آزمایشات بالا یافت شود، پزشک نمونه ای به نام "بیوپسی" از آن ضایعه می گیرد و آن را برای بررسی پاتولوژی می فرستد. در این صورت باید منتظر پاسخ پاتولوژی باشید و با در دست داشتن پاسخ به جراح خود مراجعه کنید.

درمان خونریزی از مقعد:

بر اساس تشخیص بیماری که بر اساس علائم بالینی شما، معاینه توسط پزشک، رکتوسکوپی، رکتوسیگموئیدوسکوپی و کولونوسکوپی به دست می آید، درمان شما آغاز می شود. به عنوان مثال درمان بیماری هایی مانند بواسیر، شقاق و کولیت در مرحله اول طبی و موضعی است و موارد پیشرفته و عود کننده برای جراحی توصیه می شود. اما سایر تشخیص ها مانند پولیپ و سرطان روده بزرگ به درمان های جدی تری از جمله جراحی نیاز دارند.