سرطان رکتوم نوعی سرطان است که از انتهای روده بزرگ منشا می گیرد. رکتوم بخشی از دستگاه گوارش است که بین روده بزرگ و مقعد قرار دارد.

تومورهای رکتوم ابتدا به صورت ضایعات بسیار کوچک یا حتی به صورت پولیپ های کوچک غیرسرطانی (خوش خیم) ظاهر می شوند. با گذشت زمان و در صورت عدم تشخیص یا پیگیری در مراحل اولیه، این ضایعات به تدریج رشد می کنند و می توانند به سرطان تبدیل شوند. این پولیپ ها و ضایعات اولیه ممکن است بدون علامت باشند.

به مرور زمان، سلول های سرطانی می توانند رشد کرده و به بافت های طبیعی اطراف مانند مثانه، پروستات، واژن و رحم حمله کنند. سلول‌های سرطانی می‌توانند از طریق خون یا بافت‌های لنفاوی به سایر قسمت‌های بدن پخش شوند و باعث متاستاز شوند.

سرطان رکتوم یا تومور در هر سنی ممکن است رخ دهد، اما شیوع آن معمولا در افراد میانسال و مسن بیشتر است. برخی از افراد ممکن است در سنین پایین به دلیل استعداد ژنتیکی یا خانوادگی به این نوع سرطان مبتلا شوند.

علائم سرطان رکتوم

• خونریزی در هنگام اجابت مزاج یا دیدن خون در مدفوع
• تغییر اخیر در عادات روده (به عنوان مثال، اسهال یا یبوست که اخیراً ایجاد شده است)
• کم خونی با علت ناشناخته
• تغییر شکل (نازک شدن) یا قوام مدفوع
• مشکل در حذف
• دردهای مزمن شکم
• نفخ شکمی که با درمان های معمولی درمان نشده است
• کاهش وزن غیرقابل توضیح
• ضعيف يا خستگي بدون دليل

عوامل خطر در ابتلا به سرطان رکتوم

• سالمندی
  سرطان رکتوم در هر سنی ممکن است رخ دهد، اما شیوع آن معمولا در افراد میانسال و مسن بیشتر است. میزان این سرطان در جوانان نیز در حال افزایش است، اما پزشکان مطمئن نیستند که چرا.
• سابقه خانوادگی سرطان کولون یا رکتوم
• سابقه سرطان‌های مرتبط با سرطان روده بزرگ (مانند سرطان‌های دستگاه گوارش، پستان یا سرطان‌های زنان)
• سابقه پولیپ تک یا چندگانه روده بزرگ
• بیماری های التهابی روده بزرگ (مانند کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون)
• سندرم های ارثی و خانوادگی (مانند سندرم لینچ و...)
• رژیم غذایی کم فیبر و پرچرب
• سبک زندگی کم تحرک
• دیابت
• الکل
• سابقه پرتودرمانی لگن برای درمان سرطان های قبلی
• چاقی
• سیگار

غربالگری سرطان رکتوم

غربالگری های منظم برای همه افراد توصیه می شود تا با شناسایی و حذف ضایعات اولیه اولیه قبل از تبدیل شدن به سرطان، از سرطان رکتوم پیشگیری کنند. نشان داده شده است که غربالگری خطر مرگ ناشی از سرطان روده را کاهش می دهد.

دستورالعمل‌ها عموماً توصیه می‌کنند که غربالگری سرطان کولورکتال از سن ۴۵ سالگی شروع شود. اما افرادی که در معرض خطر بالاتری هستند باید غربالگری را زودتر شروع کنند و این غربالگری را با فواصل کمتر انجام دهند.

روش های مختلفی برای غربالگری سرطان روده بزرگ و رکتوم وجود دارد. این روش ها شامل بررسی خون مخفی در مدفوع، رکتوسیگموئیدوسکوپی و کولونوسکوپی است. در صورت وجود خون مخفی در آزمایش مدفوع، انجام کولونوسکوپی ضروری است.

برای اطلاعات بیشتر، به مقاله مربوطه در بخش "غربالگری سرطان کولورکتال" مراجعه کنید.

تشخیص سرطان رکتوم

تشخیص قطعی این بیماری با کولونوسکوپی و نمونه برداری است. اگر در طول کولونوسکوپی، پزشک یا جراح شما با ضایعه یا پولیپ مشکوک در راست روده مواجه شد، از آن نمونه برداری می کند. سپس نمونه بافت را برای بررسی پاتولوژی می فرستد. در پاسخ به آسیب شناسی، تشخیص سرطان روده بزرگ تایید می شود.
بعد از تشخیص قطعی، یک سری اقدامات شامل آزمایش خون و تصویربرداری برای بیمار برای بررسی گسترش تومور در بدن درخواست می‌شود.

درمان سرطان رکتوم

در حالی که سرطان رکتوم و روده بزرگ از بسیاری جهات مشابه هستند، روش های درمان آنها تا حدودی متفاوت است. در گذشته درمان این بیماری با چالش های زیادی همراه بود و در بسیاری از موارد امکان پذیر نبود. اما به لطف روش های جراحی مدرن و دقیق امروزی، پرتودرمانی و داروهای جدید شیمی درمانی، درمان بیماران مبتلا به سرطان رکتوم پیشرفت چشمگیری داشته است. و حتی در بسیاری از موارد بیماری آنها کاملاً درمان می شود.

درمان این بیماری شامل چند مرحله است که بر اساس وسعت بیماری و با نظر پزشک انجام می شود.

اگر سرطان رکتوم زودرس، موضعی، کوچک و کاملاً در بالای پولیپ باشد، ممکن است پزشک شما بتواند آن را در طول کولونوسکوپی به طور کامل حذف کند. علاوه بر این، روش های کم تهاجمی دیگری نیز برای برداشتن این ضایعات از طریق مقعد وجود دارد که می تواند توسط جراح کولورکتال انجام شود. در برخی از این موارد، برداشتن آن ضایعه کوچک می تواند به درمان کامل شما منجر شود.

در ضایعات بزرگتر و بر اساس میزان درگیری تومور موضعی، رادیوتراپی توصیه شود. شوید در طول پرتودرمانی، تومور در معرض اشعه قرار می گیرد. یک تا دو ماه پس از اتمام پرتودرمانی، زمان انجام جراحی است. در حین جراحی، رکتوم بیمار برداشته می شود. اگر تومور از مقعد دور باشد، جراح می تواند انتهای کولون را به مقعد متصل کند. در این موارد اغلب روده کوچک بیمار به طور موقت خارج از دیواره شکم (استومی یا کیسه موقت) قرار می گیرد و پس از چند ماه بسته می شود. "استومی" سوراخی در دیواره شکم است که از طریق آن قسمتی از روده باقی مانده برای اجابت مزاج خارج می شود. برای تمیز کردن راحت تر، یک کیسه روی دهانه آن قرار می گیرد. اما در مواردی که تومور نزدیک مقعد باشد یا عضلات مقعد را درگیر کرده باشد، علاوه بر رکتوم، مقعد نیز برداشته شده و کولوستومی دائمی (کیسه دائمی) برای بیمار نصب می شود.

پس از جراحی و بهبودی کامل، بر اساس بیماری و آسیب شناسی (بافت شناسی) نتیجه جراحی، ممکن است به شما توصیه شود که شیمی درمانی بیشتری انجام دهید.
اگر سرطان بسیار پیشرفته و غیرقابل برداشت باشد یا در مواردی که سرطان به سایر قسمت های بدن گسترش یافته باشد (متاستاز) و قابل برداشتن نباشد، ممکن است پزشک جراحی را برای بیمار توصیه نکند و ممکن است شیمی درمانی برای بیمار توصیه شود.

احتمال عود بیماری پس از جراحی وجود دارد. به همین دلیل پس از جراحی باید به طور مکرر و در فواصل زمانی معین تحت نظر جراح کولورکتال خود باشید و حتما آزمایشات توصیه شده را انجام دهید.

کلمات مرتبط:

سرطان رکتوم - سرطان رکتوم - سرطان روده بزرگ - سرطان رکتوم - بهترین جراح کولورکتال