احتباس ادراری ناشی از دیسک کمر - فیزیوتراپی کف لگن در مشهد
فیزیوتراپی نگرستان
مشهدمروارید تیموری - فیزیوتراپیست

احتمال بيماري به دليل بيماري بيماري است كه باعث مي شود در ستون فقرات كمر اعصاب مسئول كنترل عملكرد مثانه را تحت فشار قرار دهد.
ستون فقرات کمری شامل پنج مهره (L1-L5) است که در ناحیه کمر قرار دارند. در این مهرهها دیسکهای بین مهرهای قرار دارند که میتوانند ضربه بزنند و باعث میشوند ستون فقرات را بپذیرند. هر دیسک شامل یک لایه بیرونی سخت به نام حلقه فیبروزوس و یک هسته داخلی ژل مانند به نام هسته پالپوس است. نخاع در سطح مهره اول یا دوم کمری ختم می شود و ساختاری به نام مخروط مدولاریس را تشکیل می دهد. در زیر این سطح، اعصاب نخاعی به صورت دستهای از ریشههای عصبی به نام دم به سمت پایین گسترش مییابند.
فتق دیسک زمانی اتفاق میافتد که درونی دیسک از لایه بیرونی بیرون بزند، در نتیجه تغییرات دژنراتیو، ضربه یا فشار مکرر. فتق دیسک معمولاً سطح تحتانی کمر، به ویژه L4-L5 و L5-S1 را تحت تأثیر قرار می دهد، زیرا دلیل افزایش فشار مکانیکی در این ناحیه است. وقتی دیسک فتق میکند، میتواند اعصاب نخاعی مجاور، از جمله اعصابی که مثانه را عصب میکنند، تحت فشار قرار دهد.
مثانه یک اندام عضلانی توخالی است که در لگن قرار دارد و ادرار تولید شده توسط کلیه ها را قبل از دفع ذخیره می کند. این عصب توسط شبکه پیچیده ای از اعصاب عصب دهی می شود که عملکردهای آن را تنظیم می کند، از جمله احساس پری، شروع تخلیه ادرار و هماهنگی انقباض مثانه و شل شدن اسفنکتر در هنگام ادرار. اعصاب اولیه مسئول کنترل مثانه از نخاع خاجی (S2-S4) منشا می گیرند و اعصاب لگن را تشکیل می دهند.
علائم احتباس ادراری ناشی از دیسک کمر
وقتی فتق دیسک کمر اعصابی را که عملکرد مثانه را کنترل می کنند فشرده می کند، می تواند سیگنال های عصبی طبیعی مورد نیاز برای ادرار را مختل کند. علائم خاصی که توسط یک فرد مبتلا به احتباس ادرار به دلیل فتق دیسک کمر تجربه میشود، بسته به شدت و محل فشردهسازی عصب میتواند متفاوت باشد. با این حال، علائم رایج ممکن است شامل موارد زیر باشد:
مشکل در شروع ادرار کردن: فشرده شدن اعصابی که در شروع انقباضات مثانه نقش دارند، علیرغم احساس میل به ادرار کردن، میتواند منجر به مشکل در شروع ادرار شود.
جریان ادرار ضعیف: فشردگی عصب ممکن است منجر به انقباضات ضعیف مثانه شود و در نتیجه جریان ادرار در طول دفع ادرار کاهش یابد.
تخليه ناقص مثانه: به علت اختلال عملکرد عصب، ممکن است مثانه در حين ادرار به طور کامل تخليه نشود و در نتيجه ادرار باقيمانده در مثانه ايجاد شود.
دودلی در دفع ادرار: افراد ممکن است دچار تردید شوند یا شروع به دفع ادرار را به تأخیر بیندازند، حتی زمانی که میل به ادرار کردن دارند.
بی اختیاری سرریز: در موارد شدید احتباس ادرار، مثانه ممکن است بیش از حد پر شود و نتواند به درستی تخلیه شود و منجر به نشت غیر ارادی ادرار شود.
تشخیص احتباس ادراری ناشی از فتق دیسک کمر معمولاً شامل یک ارزیابی جامع توسط یک متخصص مراقبت های بهداشتی، از جمله شرح حال دقیق پزشکی، معاینه فیزیکی، و تست های تشخیصی است. مطالعات تصویربرداری مانند تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) می تواند به شناسایی وجود و محل فتق دیسک و فشرده سازی عصب در ستون فقرات کمک کند. علاوه بر این، ممکن است مطالعات اورودینامیک برای ارزیابی عملکرد مثانه و شناسایی هرگونه ناهنجاری در جریان ادرار و تخلیه مثانه انجام شود.
روش های درمانی
گزینههای درمانی برای احتباس ادراری ناشی از دیسک کمر با هدف کاهش فشار عصبی، بازیابی عملکرد مثانه و تسکین علائم است. رویکرد درمانی مناسب به شدت علائم، میزان فشرده سازی عصب و وضعیت کلی سلامت فرد بستگی دارد.
درمان های محافظه کارانه ممکن است شامل موارد زیر باشد:
استراحت و اصلاح فعالیت: اجتناب از فعالیتهایی که علائم را تشدید میکنند، مانند بلند کردن اجسام سنگین یا نشستن طولانیمدت، میتواند به کاهش فشار روی ستون فقرات کمری و کاهش فشار عصبی کمک کند.
داروها: داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)، شل کننده های عضلانی و داروهای ضد درد ممکن است برای کاهش درد و التهاب مرتبط با فتق دیسک تجویز شوند.
فیزیوتراپی دیسک کمر: تمرینات هدفمند و تکنیک های کششی می تواند به تقویت عضلات حمایت کننده از ستون فقرات، بهبود وضعیت بدن و کاهش فشار روی اعصاب آسیب دیده کمک کند.
تزریق استروئید اپیدورال: تزریق کورتیکواستروئیدها به فضای اپیدورال اطراف ریشه های عصبی آسیب دیده می تواند به کاهش التهاب و کاهش علائم فشرده سازی عصب کمک کند.
کاتتریزاسیون: در موارد احتباس شدید ادرار که اقدامات محافظه کارانه بی اثر هستند، ممکن است از کاتترهای موقت یا ساکن ادرار برای تخلیه ادرار از مثانه تا بهبود عملکرد عصبی استفاده شود.
در مواردی که درمان های محافظه کارانه نمی توانند تسکین کافی را ارائه دهند یا علائم بدتر می شوند، مداخله جراحی ممکن است برای رفع فشار اعصاب آسیب دیده و کاهش احتباس ادرار در نظر گرفته شود.


