زانو یکی از پیچیده ترین و در عین حال پرکاربردترین مفاصل بدن است که نقش مهمی در راه رفتن، ایستادن و انجام فعالیت های روزمره دارد.
به شکستگی که در بخش بالا و پایین مفصل زانو ایجاد میشود و معمولاً به خاطر اعمال فشار بسیار زیاد رخ می دهد، زانوی شناور می گویند.
آسیب های زانو در بیماران زانو شناور معمولا به دلیل ضربه های شدید و همزمان استخوان ران و ساق ایجاد میشود و میتواند با آسیب رباط ها، منیسک و ساختار مفصل همراه باشد.
بیماران مبتلا به زانو شناور معمولا احساس خالی کردن، لق بودن یا بی ثباتی زانو دارند و همین وضعیت می تواند زمینه ساز آسیب های مختلف در ساختار مفصل زانو شود.
شناخت این آسیب ها و اقدام به موقع برای تشخیص و درمان، نقش مهمی در پیشگیری از مشکلات جدی تر در آینده دارد.
دلایل ایجاد زانو شناور
از دیدگاه ارتوپدی، زانو شناور معمولا نتیجه اختلال در تعادل بین ساختارهای نگهدارنده زانو است.
دلایل ایجاد زانو شناور متنوع هستند و می توانند شامل ضعف عضلات اطراف زانو، آسیب رباط ها به ویژه رباط صلیبی قدامی، مشکلات غضروفی، بدشکلی های محور اندام تحتانی یا حتی سابقه آسیب های قدیمی درمان نشده باشند.
در برخی بیماران، اضافه وزن و الگوی نادرست راه رفتن نیز می تواند فشار غیرطبیعی به مفصل وارد کرده و به مرور باعث ناپایداری زانو شود.
زانو شناور یک وضعیت ساده و گذرا نیست و در صورت بی توجهی می تواند زمینه را برای آسیب های جدی تر فراهم کند.
مهم ترین آسیب های زانو در بیماران زانو شناور
در بیماران مبتلا به زانو شناور، به دلیل ناپایداری مفصل، نیروهای وارده به زانو به شکل یکنواخت توزیع نمی شوند.
همین مسئله باعث می شود برخی ساختارهای زانو بیشتر از حد طبیعی تحت فشار قرار گیرند.
یکی از شایع ترین آسیب ها در این بیماران، آسیب رباطی است.
رباط های زانو به ویژه رباط صلیبی قدامی نقش کلیدی در حفظ ثبات دارند و آسیب به آن ها می تواند چرخه ناپایداری را تشدید کند.
علاوه بر رباط ها، غضروف مفصلی نیز در بیماران زانو شناور در معرض آسیب قرار دارد.
ساییدگی و تخریب غضروف می تواند به تدریج باعث بروز درد، خشکی مفصل و محدودیت حرکتی شود.
منیسک ها نیز از دیگر ساختارهایی هستند که در زانو ناپایدار بیشتر دچار پارگی می شوند.
این آسیب ها ممکن است به صورت تدریجی و بدون یک ضربه مشخص ایجاد شوند و به همین دلیل گاهی دیر تشخیص داده می شوند.
در مجموع، زانو شناور یک بستر مستعد برای تجمع چندین آسیب همزمان در مفصل زانو است.
علائم و نشانه های زانوی شناور چیست؟
بیماران مبتلا به زانو شناور ممکن است علائم متفاوتی را تجربه کنند که شدت آن ها بسته به علت زمینه ای و میزان آسیب متفاوت است.
از رایج ترین علائم آسیب های زانو در بیماران زانو شناور میتوان به کوتاه شدن اندام و یا بروز دردهای بسیار شدید هنگام لمس محل اشاره کرد که باید پزشکان ارتوپد و متخصص مانند دکتر مجید قربان زاده شکستگی را تشخیص دهند.
یکی از شایع ترین علامت ها، احساس خالی کردن زانو به خصوص هنگام راه رفتن، بالا رفتن از پله یا تغییر جهت ناگهانی است.
برخی بیماران از احساس لق بودن یا نداشتن کنترل کافی روی زانو شکایت دارند.
درد زانو نیز می تواند وجود داشته باشد، اما همیشه علامت غالب نیست.
در بعضی موارد، درد پس از فعالیت یا در پایان روز تشدید می شود. تورم متناوب، صدای تق تق یا قفل شدن زانو از دیگر نشانه هایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
اگر این علائم به صورت مکرر تکرار شوند یا باعث محدود شدن فعالیت های روزمره شوند، زانو شناور دیگر یک مشکل ساده محسوب نمی شود و نیاز به بررسی تخصصی دارد.
عوارض درمان نکردن زانوی شناور چیست؟
- عفونت
- جوش نخوردن، یا بد فرم جوش خوردن
- به وجود آمدن محدودیت حرکتی
نادیده گرفتن زانو شناور و عدم درمان مناسب می تواند عوارض جدی و بلندمدتی به دنبال داشته باشد.
یکی از مهم ترین پیامدها، پیشرفت سریع تر تخریب مفصل و بروز آرتروز زودرس زانو است.
ناپایداری مزمن باعث می شود غضروف مفصلی به طور غیرطبیعی ساییده شود و این روند به مرور غیرقابل برگشت خواهد بود.
از سوی دیگر، بیماران ممکن است به دلیل ترس از خالی کردن زانو، الگوی حرکتی خود را تغییر دهند.
این تغییر الگو می تواند فشار بیشتری به مفاصل دیگر مانند لگن و ستون فقرات وارد کند و باعث بروز درد در نواحی دیگر بدن شود.
کاهش فعالیت بدنی، ضعف عضلانی و افت کیفیت زندگی از دیگر عوارض درمان نکردن زانو شناور هستند.
روش های تشخیص آسیب های زانو در بیماران زانو شناور
تشخیص دقیق زانو شناور و آسیب های همراه آن نیازمند ارزیابی کامل توسط پزشک ارتوپد است.
معاینه بالینی اولین و مهم ترین مرحله تشخیص محسوب می شود.
در این مرحله، پزشک با بررسی دامنه حرکتی، تست های اختصاصی رباطی و ارزیابی ثبات زانو، اطلاعات ارزشمندی به دست می آورد.
در کنار معاینه، تصویربرداری نقش مهمی در تشخیص دارد.
عکس ساده رادیولوژی می تواند اطلاعاتی درباره وضعیت استخوان ها و محور اندام بدهد، اما برای بررسی رباط ها، منیسک و غضروف معمولا از ام آر آی استفاده می شود.
انتخاب روش تشخیصی مناسب به علائم بیمار و نتایج معاینه بستگی دارد.
درمان زانوی شناور
خوشبختانه امروزه وجود پزشکان متخصص و حرفه ای در زمینه تشخیص و درمان مشکلات مربوط به مفاصل ستون فقرات، لگن و… باعث شده است تا امکان تشخیص و درمان بسیاری از مشکلات به راحتی امکان پذیر شود.
پس باید تمام افرادی که دچار مشکلات مشابه شده اند به بهترین متخصص ارتوپد در تهران مراجعه کنند تا بدین ترتیب درمان به بهترین شکل ممکن انجام شود.
درمان زانو شناور به موارد زیادی مثل علت زمینه ای، شدت علائم و میزان آسیب بستگی دارد.
در بسیاری از بیماران، درمان های غیر جراحی اولین انتخاب محسوب می شوند.
تقویت عضلات اطراف زانو به ویژه عضلات چهارسر و همسترینگ نقش کلیدی در افزایش ثبات مفصل دارد.
فیزیوتراپی هدفمند، اصلاح الگوی حرکتی و استفاده از بریس های مناسب می تواند به بهبود علائم کمک کند.
در مواردی که ناپایداری شدید باشد یا آسیب های ساختاری جدی مانند پارگی کامل رباط وجود داشته باشد، درمان جراحی ممکن است ضروری شود.
هدف از جراحی، بازگرداندن ثبات زانو و جلوگیری از آسیب های ثانویه است.
تصمیم گیری درباره نوع درمان باید به صورت فردی و بر اساس نظر پزشک ارتوپد انجام شود تا بهترین نتیجه برای بیمار حاصل شود.
سوالات متداول
در این بخش به سوالات رایج شما در مورد زانو شناور پاسخ داده می شود.
زانو شناور دقیقا به چه معناست؟
زانو شناور به حالتی گفته می شود که مفصل زانو ثبات طبیعی خود را از دست داده و بیمار احساس خالی کردن یا بی ثباتی در زانو دارد، حتی اگر درد شدید وجود نداشته باشد.
آیا زانو شناور همیشه نیاز به جراحی دارد؟
خیر. بسیاری از بیماران با درمانهای غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، تقویت عضلات و اصلاح سبک زندگی بهبود مییابند.
جراحی فقط در موارد خاص توصیه می شود.
بله. اگر درمان نشود، بی ثباتی مزمن زانو می تواند روند تخریب مفصل را تسریع کند و منجر به آرتریت زودرس شود.
در صورت تخلیه مکرر زانو، محدودیت فعالیت های روزانه، درد یا تورم مداوم زانو، مراجعه به پزشک ارتوپد ضروری است.
———————————————————–
روش های ارتباطی با دکتر مجید قربان زاده
صفحه اینستاگرام دکتر مجید قربان زاده
کانال آپارات دکتر مجید قربان زاده
