آرتروز مچ پا یا استئوآرتریت مچ پا یک بیماری دژنراتیو مچ پا می باشد که با از دست دادن بافتی به نام غضروف مفصلی که بیشتر مفاصل را می پوشاند تشخیص داده می شود.
با پیشرفت بیماری، استخوان اضافی اغلب در داخل مفصل به وجود می آید و این رشد استخوانی استئوفیت نامیده می شود.
دلایل ایجاد آرتروز مچ پا
آرتروز اختلالی است که سیستم حرکتی افراد را مختل کرده و گاهاً با درد بسیار زیاد و مزمن همراه است.
آرتروز مچ پا علاوه بر درد، سفتی و تورم زیادی را به همراه آورده و عملاً حرکت دادن مچ پا برای افراد غیر ممکن می شود و افراد درد بسیار زیادی را در این محدوده تجربه می کنند.
اگر بخواهیم آرتروز مچ پا را کمی جزئی تر برایتان شرح دهیم، می توان اینگونه گفت که تجزیه و از بین رفتن غضروف مفصلی مچ پا باعث پدیدار شدن این آسیب می شود.
زمانی که این غضروف ها از بین می روند، استخوان ها بر روی یکدیگر قرار گرفته و سایش مداوم آنها علاوه بر درد زیاد، التهاب دائمی را در پی دارد.
از مهمترین علل ایجاد آرتروز در مچ پا باید به ملاحظات مکانیکی اشاره کرد.
ممکن است افراد به طور پیوسته مچ خود را در معرض ضربه و آسیب قرار داده و قطعاً این آسیب دیدگی ها به مرور سبب ایجاد آرتروز می شود.
اما به یاد داشته باشید که عفونت های مفصلی و این گونه بیماری ها می توانند در ایجاد آرتروز مچ در سنین پایین اثرگذار باشند.
از دیگر عوامل موثر بر پدیدار شدن آرتروز مچ پا باید به مسائل ژنتیکی هم اشاره کرد.
استفاده مداوم از مفاصل و قرار دادن آنها در معرض فعالیت های لرزشی و ارتعاشی باعث پدیدار شدن آرتروز شده و قطعاً این عارضه مشکلات و محدودیت های فراوان را در پی خواهد داشت.
آرتریت روماتوئید که یک بیماری التهابی و خود ایمنی می باشد، از مهمترین دلایل ایجاد آرتروز در مفاصل به ویژه مفصل مچ است.
علائم آرتروز مچ پا
همه ما آرتروز را در بخش های مختلف بدن با درد شدید می شناسیم.
زمانی که آرتروز در مچ پا اتفاق می افتد، علاوه بر درد در این محدوده متوجه سفتی و بیرون زدگی مفصل هم خواهید شد که به نوعی تورم می باشد.
آرتروز مچ پا از آن دسته آسیب هایی است که با تحرک بیشتر و کار کشیدن از مفصل آسیب دیده، هر لحظه متوجه ورم بیشتر در این محدوده می شود.
گاهاً ممکن است در برخی مواقع این درد فروکش کند، اما در انتهای روز و زمانی که مفصل استراحت می کند، این دردها به سراغ فرد آمده و عملکرد مچ را به طور کامل مختل خواهد کرد.
اگر مفصل مچ پا از بین برود، تورم مفصل و اصطکاکی که بین استخوان ها اتفاق می افتد، باعث سفت تر شدن این محدوده شده و انعطاف پذیری مچ پا از بین می رود.
به مرور زمان در پی این عارضه خم کردن پا برای افراد بسیار سخت می شود و متوجه تورم شدید در مچ پا خواهید شد.
آرتروز مفصل مچ علاوه بر درد، منجر به تغییر شکل مفصل نیز می شود.
این افراد معمولاً نمی توانند حرکت درست پا را داشته و به مرور زمان کاهش دامنه حرکتی و اختلالات بیشتر مانند ضعف در عضلات را به همراه دارد.
اگر بخواهیم علائم جزئی تر آرتروز مچ پا را برایتان شرح دهیم، با صرف نظر از علت ایجاد این آسیب می توان گفت که آرتروز مچ پا باعث صدا دادن مفاصل می شود.
معمولاً هنگام حرکت کردن صدایی شبیه به کلیک کردن یا ترق تروق را متوجه خواهید شد.
در پی ورم مفاصل متوجه قرمزتر شدن پوست این محدوده شده و به لمس کردن محل آسیب دیده حساس خواهید شد.
تشخیص آرتروز مچ پا
اگر آرتروز مچ پا اتفاق بیفتد، دردی که در این محدوده رخ می دهد، بسیار محدود کننده است و افراد قطعاً به دنبال علت آسیب و روش درمان آن خواهند بود.
با مراجعه به متخصصان ابتدا معاینات اولیه را انجام داده و شرح حال کاملی از بیماران خواهند پرسید، به این واسطه متوجه می شوند که آیا افراد با آرتروز مچ پا مواجه هستند یا خیر.
پزشکان برای داشتن یک تشخیص دقیق و بدون خطا از سایر فرایندهای تخصصی و ابزارهای پزشکی استفاده می کنند به این واسطه ضمن داشتن تشخیص دقیق می توانند بهترین شیوه درمانی را انتخاب کنند.
برای تشخیص دقیق آرتروز مچ پا، متخصصان با استفاده از اشعه ایکس می توانند تصاویری دقیق را دریافت کرده و هرگونه اختلال در سلامت استخوان ها را بررسی می کنند.
روش دیگر که از حساسیت و دقت بالاتری برخوردار است، ام آر آی است.
متخصصان با انجام ام آر آی می توانند علاوه بر بررسی بخش های استخوانی، بافت های نرم تر همچون تاندوم ها، عضلات و رباط ها را نیز بررسی کنند.
اگر آسیب دیدگی مربوط به این قسمت ها باشد، خیلی دقیق مشخص شده و پزشک بهترین روش درمانی را با کمترین میزان خطا در پیش می گیرد.
درمان آرتروز مچ پا
آرتروز در شمار بیماری های تخریب کننده و دردآور است و زمانی که این اختلال اتفاق می افتد، مراقبت از سلامت مفاصل امر ضروری است.
باید تحت نظر متخصصان بهترین شیوه های درمانی را انجام دهید.
در غیر این صورت این اختلال هر لحظه بیشتر شده و محدودیت های حرکتی شدید و دائمی را در پی دارد.
ما هر روز مسافت زیادی را پیاده روی می کنیم، بنابراین پوشیدن کفش مناسب یکی از مهم ترین راه های پیشگیری از آرتروز و کاهش سرعت پیشرفت بیماری است.
کفشهای نامناسب می توانند وزن بدن را بهطور نادرست روی پاهای شما توزیع کنند و به مچ پا فشار بیاورند و آرتروز را تشدید کنند.
با در نظر گرفتن این موضوع، برای قلب دوم خود ارزش بیشتری قائل شوید و به خوبی از آن مراقبت کنید.
متخصصان معتقدند که برای درمان آرتروز مچ پا مهم است که ابتدا درمان های تخصصی تر را در پیش گرفته و با مصرف انواع دارو برای تسکین درد اقدام نمایید.
از طرفی متخصصان مصرف دارو و حتی تزریق کورتیکواستروئید را برای درمان و کنترل آرتروز مچ پا مناسب می دانند.
به خاطر داشته باشید که اوزون تراپی و مصرف داروهای ضد انعقادی استروئیدی، می تواند برای تسکین درد و رفع این اختلال موثر و کارآمد باشد.
متخصصان بر اساس آرتروز پیش آمده در مچ پا و پیشروی این بیماری شرایط درمان متفاوتی را برای مراجعین در نظر می گیرند.
گاهی اوقات با تزریق پی آر پی، پزشک می تواند اصلاحات لازم را بر مچ پا اعمال کرده و روند بیماری را بسیار کند و نهایتاً متوقف می کنند.
این فرایند برای تسکین دردهای پیش آمده موثر است و مورد تایید عموم پزشکان می باشد.
با وجود آرتروز مچ پا، افراد می توانند با انجام تمرینات ورزشی مناسب در دامنه تعیین شده به تقویت و استقامت بیشتر بدن کمک کنند.
همچنین می توانند با برخی از فعالیت های ورزشی به حرکت طبیعی مفاصل کمک کرده و قطعاً انعطاف پذیری و قدرت عضلات را بیشتر می کنند.
تمامی بیماران با وجود آرتروز مچ پا موظف به کاهش وزن هستند تا شاخص توده بدنی به وضعیت متعادل برسد.
انجام این کار در کنار سایر روش های درمانی به بهبود آرتروز کمک کرده و البته شرایط برای حرکت دادن پا به روال قبلی باز می گردد.
اگر آرتروز مچ پا پیشروی زیادی داشته باشد و محدودیت ها و درد فراوان را به همراه آورده باشد، متخصصان با انجام فیزیوتراپی سعی دارند دامنه حرکتی مچ پا را اصلاح کنند.
قطعاً با این روش نتایج خوبی به دست می آید، همچنین هیدراته کردن بدن و آب درمانی باعث کاهش فشار وارد بر مفصل آسیب دیده می شود.
به خاطر داشته باشید که برای همه افراد مبتلا به آرتروز مچ پا، یک روش درمانی مشترک و یکسان انجام نمی شود.
بیماران با توجه به شرایط جسمانی و نوع آسیبی که متحمل شده اند، روش های متفاوتی را برای درمان در پیش می گیرند.
متخصصان تمام تلاش خود را به کار می گیرند تا بتوانند سلامت و عملکرد طبیعی این مفصل مهم را حفظ کنند.
برای انجام سایر فرایندهای درمانی، علاوه بر شدت آسیب در مفصل مچ پا وضعیت جسمانی مراجعین، بیماری های زمینه ای و دیگر عوامل اثرگذار است.
درمان آرتروز مچ پا با جراحی
اگر متخصصان با سایر روش های گفته شده به نتایج مناسب دست پیدا نکنند، می توانند با انجام جراحی های ترمیمی و یا در موارد پیشرفته با تعویض مفصل مچ پا این اختلال را برطرف کرده و روال طبیعی بدن باز می گردد.
دبریدمان آرتروسکوپی
این نوع جراحی می تواند در مراحل اولیه آرتروز موثر باشد.
دبریدمان روشی برای برداشتن غضروف شل، متورم، بافت فرسوده یا استخوان آسیب دیده در مفصل است.
در طول آرتروسکوپی، جراح شما یک دوربین کوچک به نام آرتروسکوپ را در مچ پا قرار می دهد.
دوربین تصاویر را روی مانیتور ارائه می دهد و جراح از این تصاویر برای هدایت جراح از طریق ابزار جراحی استفاده می کند.
از آنجایی که آرتروسکوپ و ابزار جراحی بسیار نازک هستند، پزشک شما می تواند به جای برش های بزرگتر مانند جراحی سنتی (باز) برش های بسیار کوچکی در پوست ایجاد کند.
جراحی آرتروسکوپی زمانی موثرتر است که درد ناشی از ساییده شدن استخوان ها به یکدیگر به دلیل ساییدگی و پارگی غضروف باشد.
یا زمانی که آرتریت هنوز باعث باریک شدن بیش از حد فضای مفصلی بین استخوان ها نشده باشد.
آرتروسکوپی می تواند به زوال مفصل آسیب دیده توسط آرتریت سرعت بخشد.
از بین بردن خارهای استخوانی می تواند منجر به افزایش حرکت در مفاصل و تسریع ساییدگی و پارگی غضروف شود.
آرترودز یا فیوژن
در آرترودز، استخوانهای هر مفصل به طور کامل با هم ذوب می شوند و از یک یا چند استخوان مجزا یک استخوان تشکیل می دهند.
هدف از این نوع جراحی کاهش درد بیمار با حذف حرکت در مفصل آرتروز است.
در طول آرترودز یا فیوژن، جراح غضروف آسیب دیده را برمی دارد و سپس از پیچ ها و صفحات برای نگه داشتن مفصل در یک موقعیت ثابت و دائمی استفاده می کند.
با گذشت زمان، استخوانها در نتیجه این روش به هم جوش میخورند، درست مانند زمانی که یک استخوان پس از شکستگی بهبود می یابد. با برداشتن مفصل درد بیمار از بین می رود.
جراحی آرترودز یا فیوژن معمولاً بسیار موفقیت آمیز است، اما می تواند مشکلاتی نیز داشته باشد.
در برخی موارد، اتصالات به یکدیگر جوش نمی شوند و ممکن است پیچها و صفحات مورد استفاده در عملیات شکسته شوند.
این زمانی اتفاق میافتد که قبل از تکمیل فرآیند همجوشی، وزن یا فشار روی آنها وارد کنید.
تعویض مفصل مچ پا
یکی از روش های درمان آرتریت مچ پا، آرتروپلاستی است.
در تعویض مفصل مچ پا، پزشک غضروف و استخوان آسیب دیده پای شما را برمی دارد و آن را با یک پروتز جدید جایگزین می کند که نقش و عملکرد مفصل را انجام می دهد.
اگرچه جراحی تعویض مچ پا به اندازه تعویض مفصل زانو یا مفصل ران رایج و گسترده نیست، اما پیشرفت در کاشت ایمپلنت آن را به یکی از درمان های توصیه شده برای آرتریت تبدیل کرده است.
درمان های خانگی آرتروز مچ پا
گاهی اوقات آرتروز مچ پا شما در مراحل پیشرفته نیست، در این صورت درمان های خانگی می توانند درد شما را تسکین دهند تا بتوانید فعالیت های روزانه خود را از سر بگیرید.
در زیر به انواع درمان های خانگی برای آرتروز مچ پا می پردازیم.
لوسیون فلفل چیلی
فلفل چیلی ادویه ای خوشمزه برای انواع غذاهاست اما علاوه بر اینکه به عنوان چاشنی استفاده می شود مسکن نیز دارد.
برای کاهش درد آرتریت مچ پا، لوسیون یا ژل کپسایسین تهیه کنید و آن را روی مچ پا بمالید تا درد و تورم کاهش یابد.
قبل از استفاده از این ژل، مطمئن شوید که به فلفل حساسیت ندارید، زیرا ممکن است باعث خارش در ناحیه استفاده شود.
رژیم غذایی بدون گلوتن
در برخی افراد، گلوتن التهاب را تشدید می کند، بنابراین می توانید یک رژیم غذایی بدون گلوتن را برای درمان آرتروز مچ پا انتخاب کنید.
کاهش مصرف قند
شکر همچنین می تواند التهاب را در بدن شما افزایش دهد و درد را افزایش دهد.
سعی کنید از مصرف قندهای مصنوعی و محصولات حاوی مقادیر زیاد قند مانند نوشابه، آب میوه، بستنی و انواع کیک و شیرینی پرهیز کنید و قندهای مفید میوه ها را جایگزین آنها کنید.
پارافین داغ
پارافین مومی است که در دمای نسبتاً پایین ذوب می شود و نمی سوزد.
فرو بردن مچ پا در پارافین گرم می تواند درد و تورم را کاهش دهد.
پارافین نسبت به کمپرس های معمولی گرما را برای مدت طولانی تری حفظ می کند، اما اگر پارافین در دسترس نیست، می توانید از کمپرس گرم معمولی استفاده کنید.
یوگا
یوگا یک ورزش ملایم و در عین حال موثر است.
اگر به آرتریت مچ پا مبتلا هستید، یوگا ورزش خوبی برای امتحان کردن است.
یوگا می تواند به کاهش سفتی مفاصل کمک کند و به شما کمک کند راحت تر حرکت کنید و درد کمتری را در فعالیت های روزمره تجربه کنید.
گرما و سرما درمانی
روش گرما درمانی گردش خون را افزایش می دهد که می تواند اسپاسم، درد و سفتی مفصل را کاهش دهد.
می توانید از پارافین گرم، کیسه نمک گرم شده یا بطری آب گرم برای گرما درمانی استفاده کنید.
سرما درمانی گردش خون را کاهش می دهد و می تواند به کاهش تورم و درد کمک کند.
برای سرماخوردگی، یک کیسه یخ یا کمپرس سرد را در یک حوله نازک بپیچید و آن را روی مچ پا قرار دهید.
روش دیگر، برای کاهش درد و تورم، پای خود را در آب یخ خیس کنید.
انواع ورزش برای آرتروز مچ پا
حتی اگر آرتریت مچ پا دارید، ورزش می تواند به بهبود وضعیت شما کمک کند.
در اینجا چند ورزش مناسب برای آرتریت مچ پا آورده شده است.
به یاد داشته باشید که قبل از ورزش باید بدن خود را گرم کنید و در حین ورزش نباید احساس درد کنید.
تمرینات کششی برای آرتریت مچ پا
اگر سابقه ورزش ندارید و اکنون می خواهید فعالیت خود را شروع کنید، تمرینات کششی سبک زیر برای شما مناسب است:
تمرین اول
در حالت نشسته باشید و پای آسیب دیده خود را دراز کنید.
مچ پای خود را به سمت بالا و پایین حرکت دهید تا جایی که احساس درد نکنید.
می توانید این تمرین را 10 تا 20 بار تکرار کنید.
تمرین دوم
مانند تمرین قبلی انجام دهید، فقط به جای اینکه مچ پای خود را بالا و پایین ببرید، آن را به داخل و خارج کنید.
تمرین سوم
دوباره مانند تمرین اول بنشینید و سعی کنید مچ پای خود را به صورت دورانی حرکت دهید.
تمرینات کششی متوسط برای آرتریت مچ پا
پس از مدتی که تمرینات سبک قبلی را انجام دادید، احتمالاً می توانید تمرینات زیر را انجام دهید.
تمرین اول
سعی کنید الفبای انگلیسی را با پای خود بنویسید.
با نوشتن حروف بزرگ شروع کنید و تا زمانی که احساس درد نکنید ادامه دهید.
تمرین دوم
برای این تمرین به یک حوله یا پارچه تمیز و نسبتا بزرگ نیاز دارید.
بنشینید و حوله را روی کف پای خود قرار دهید و دو طرف آن را با دست بگیرید.
سعی کنید با کشیدن حوله به مدت 15 ثانیه پای خود را ثابت نگه دارید.
تمرینات ایزومتریک
در تمرینات ایزومتریک هدف انقباض عضلات است.
برای انجام این تمرینات ابتدا روی یک صندلی بنشینید و کف پای خود را روی زمین قرار دهید.
پای آسیب دیده خود را طوری بچرخانید که کف پایتان روی مچ پای دیگرتان قرار گیرد.
به آرامی با پای سالم خود به مدت 10 ثانیه به پای آسیب دیده فشار وارد کنید و این تمرین را تکرار کنید.
