اختلال استرس پس از سانحه واکنش رایجی است که افراد در مقابل رویدادهای استرس زا یا ضربه از خود نشان می دهند. رویدادهای مختلف می تواند منجر به اختلال استرس پس از سانحه شود، مانند تصادف رانندگی. مورد تجاوز قرار گرفتن یا قربانی جنایت؛ تجاوز فیزیکی یا جنسی؛ زنده ماندن از یک فاجعه مانند: سیل یا انفجار. یا شاهد مرگ دیگری. افرادی که از اختلال استرس پس از سانحه رنج می برند سه مشکل یا علامت اصلی دارند.
1- تجربه مجدد خاطره حادثه آسیب زا: این تجربه شامل خاطرات مکرر، کابوس ها و فلاش بک ها (تجدید خاطره به صورت کاملا واضح و واضح) است که باعث می شود فرد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه احساس کند که گویی در حال تجربه مجدد واقعه است. وقتی فردی که از اختلال استرس پس از سانحه رنج می برد، چیزی را می بیند یا می شنود که او را به یاد آن حادثه می اندازد، خاطرات دردناک او دوباره زنده می شود.
2- اجتناب: به یاد آوردن اتفاقی که افتاده ناراحت کننده است. بنابراین افراد مبتلا به PTSD سعی می کنند به آن فکر نکنند. آنها از افراد، مکان ها یا چیزهایی که خاطره را زنده می کنند اجتناب می کنند. آنها اغلب هیچ احساس یا عاطفی نسبت به افراد دیگر ندارند یا احساس بی حسی یا جدایی از دیگران می کنند. برخی از این بیماران برای تسکین درد یا ناراحتی خود به الکل یا مواد مخدر متوسل می شوند.
3- علائم تنش جسمانی: این علائم می تواند شامل اشکال در به خواب رفتن، احساس مداوم بی قراری یا عصبانیت، مشکل در تمرکز و احساس تنش یا شنیدن صدای زنگ شدید باشد.

علت اختلال استرس پس از سانحه چیست؟

وقتی افراد از یک رویداد آسیب‌زا جان سالم به در می‌برند، خاطرات آن رویداد دائماً با چیزهایی که می‌بینند، می‌شنوند، بو می‌کنند یا احساس می‌کنند مرتبط است. بعداً، تصاویر، بوها یا موارد مشابه دیگر می‌توانند باعث احیای خاطرات و احساسات گذشته شوند.
دلیل دوم یادآوری این است که افراد مبتلا به PTSD باید معنای آن رویداد را برای خود تجزیه و تحلیل کنند. رویدادهای آسیب زا اغلب باعث می شوند که افراد باورهای قبلی خود را زیر سوال ببرند. مثلاً اینکه دنیا اساساً جای امنی است یا اتفاق بدی برای من نمی افتد، مضحک و غیرممکن می دانند. آنها به آسیبی که به آنها وارد شده فکر می کنند تا بتوانند آن را درک کنند، اما فکر کردن به آن رویداد، خاطرات و احساسات ناخوشایند را برایشان زنده می کند. در نتیجه سعی می کنند به آنها فکر نکنند. این افراد به جای آرامش، بین یادآوری خاطرات و تلاش برای فراموش کردن آنها در نوسان هستند.

فرایند شکل گیری اختلال استرس پس از سانحه چیست؟

بیشتر افراد علائم PTSD را مدت کوتاهی پس از یک رویداد آسیب زا تجربه می کنند. در حدود نیمی از این افراد، علائم به خودی خود در عرض سه ماه بهبود می یابند. برای سایر بیماران، علائم ممکن است برای سال ها باقی بماند. برخی از افراد نیز سال‌ها پس از آسیب، علائم را تجربه می‌کنند.

درمان شناختی رفتاری چگونه PTSD را درمان می کند؟

درمان رفتاری شناختی به کاهش خاطرات و احساسات ناراحت کننده مرتبط با رویداد آسیب زا در بیماران مبتلا به این اختلال کمک می کند. این درمان به شما کمک می کند تا بفهمید چه اتفاقی افتاده و چگونه می توانید به زندگی بازگردید. در ابتدا، درمانگر تمرینات ساده ای را برای کاهش اضطراب به شما می دهد. پس از آن به شما کمک می کند تا با یادآوری این رویداد آسیب زا، به روشی ایمن با خاطرات ناراحت کننده خود روبرو شوید. در ابتدا ممکن است احساس کنید که برخی از احساسات قدیمی دوباره زنده شده اند. با این حال، هر چه بیشتر این کار را انجام دهید، خاطرات بیشتر محو می شوند و احساس آرامش بیشتری خواهید داشت. درمانگر همچنین به شما کمک می کند تا در مورد آنچه اتفاق افتاده و ممکن است در آینده اتفاق بیفتد، واقع بینانه تر فکر کنید.
مطالعات متعدد نشان می دهد که درمان شناختی رفتاری به بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه کمک می کند تا احساس بسیار بهتری داشته باشند و دو سوم بیماران تحت این درمان دیگر معیارهای تشخیصی اختلال استرس پس از سانحه را ندارند. تحقیقات انجام شده شامل افراد مختلفی از جمله سربازان رزمی، قربانیان حمله، بازماندگان تصادفات رانندگی و کودکان آزار دیده می‌شود.

درمان چه مدت طول می کشد؟

زمان مورد نیاز برای درمان PTSD به تعداد و شدت رویدادهای آسیب زا تجربه شده، شدت علائم فعلی و تعداد مشکلاتی که در درمان اختلال ایجاد می کنند بستگی دارد. برای افرادی که تنها یک رویداد آسیب زا را تجربه کرده اند، معمولا 12 تا 20 جلسه کافی است. اکثر این جلسات 45 تا 50 دقیقه طول می کشد، اما چند جلسه درمانی 90 دقیقه خواهد بود.

آیا دارو می تواند مفید باشد؟

از شما به عنوان یک بیمار چه انتظاری می رود؟

اگر در حال حاضر از الکل یا مواد مخدر سوء استفاده می کنید یا با بحرانی در زندگی خود دست و پنجه نرم می کنید، بهتر است درمان را شروع نکنید. یک درمانگر می تواند به شما کمک کند ابتدا این مسائل را برطرف کرده و سپس علائم PTSD خود را درمان کنید. پس از شروع درمان، باید در مورد درمان مشتاق باشید و هر هفته زمانی را به مطالعه در مورد آن اختصاص دهید.