اختلال اضطراب اجتماعی ترس از یک یا چند موقعیت اجتماعی است. موقعیت های ترس آور اغلب شامل صحبت کردن در حضور جمع، رفتن به مهمانی، ملاقات با افراد غریبه، قرار ملاقات گذاشتن، غذا خوردن در حضور جمع، استراحت در اماکن عمومی، صحبت با مراجع قدرت و مخالفت کردن با دیگران است.
افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی می ترسند کاری انجام دهند که دیگران درباره آنها فکر بدی کنند. آنها اغلب می ترسند که دیگران نشانه ای از اضطراب، از قبیل: سرخ شدن، لرزش یا عرق کردن را در آنها مشاهده کنند. افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی اغلب تلاش می کنند از موقعیت های اضطراب زا دوری کنند. هنگامی که نمی توانند از موقعیت اجتناب کنند، احساس اضطراب یا شرم زیادی می کنند. برخی اوقات ممکن است دچار حملات وحشت زدگی شوند. اختلال اضطراب اجتماعی نوعی خجالتی بودن شدید است که می تواند در زندگی افراد مشکل ایجاد کند. برخی اوقات این مشکلات خفیف است، از قبیل قادر نبودن برای صحبت کردن در کلاس برخی اوقات هم مشکلات می توانند بسیار جدی باشند. افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی شدید اغلب دوستان کمی دارند، احساس تنهایی شدیدی می کنند و در رسیدن به اهداف خود در مدرسه یا محیط کار به مشکل بر می خورند.

چه کسانی به اختلال اضطراب اجتماعی مبتلا می شوند؟

اختلال اضطراب اجتماعی بسیار شایع است. بیش از یک هشتم افراد به درجات مختلف در زندگی خود از اختلال اضطراب اجتماعی رنج می برند. تعداد بیشتری از افراد نشانه هایی از خجالتی بودن را دارند، ولی آن قدر شدید نیستند که اختلال اضطراب اجتماعی به حساب بیاید. اختلال اضطراب اجتماعی اغلب در ابتدای نوجوانی شروع می شود، ولی در مواردی هم در سنین پایین تر گزارش شده است. چنانچه افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی درمان نشوند، امکان دارد مشکل شان تا سال ها بعد ادامه پیدا کند.

علت اختلال اضطراب اجتماعی چیست؟

عوامل مختلفی می توانند در بروز و تداوم اختلال اضطراب اجتماعی مؤثر باشند:
* ژنتیک: افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی اغلب بستگانی دارند که مضطرب یا خجالتی هستند.
* تجارب اولیه زندگی: بسیاری از افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی به خاطر می آورند که در گذشته دچار احساس خجالت یا سرافکندگی شده اند. آنها می ترسند که این اتفاق دوباره تکرار شود. تجربیات منفی با والدین، سایر اعضای خانواده و یا همسالان ممکن است در اضطراب اجتماعی نقش داشته باشند.
* تفکر منفی: افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی اغلب درباره اتفاق هایی که در موقعیت های اجتماعی خواهند افتاد، افکار منفی دارند. این افکار معمولاً از این قبیل هستند: «ذهنم خالی شده و چیزی برای گفتن ندارم»، «مثل یک احمق رفتار می کنم» و «دیگران متوجه اضطراب من می شوند». همچنین این افراد استانداردهای سخت گیرانه ای، از قبیل «هیچ وقت نباید مضطرب باشم»، «باید زیبا و باهوش باشی تا دیگران تو را دوست داشته باشند» یا «باید تأیید همه را کسب کنم» دارند. آنها معمولاً باورهای منفی درباره خودشان دارند، از قبیل: «من خسته کننده هستم»، «من عجیب و غریبم» یا «من متفاوت از دیگران هستم».
* اجتناب: افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی اغلب از موقعیت هایی که آنها را می ترساند، اجتناب می کنند. این کار به آنها کمک می کند در کوتاه مدت کمتر احساس اضطراب کنند. اجتناب در بلندمدت، مانع از آن می شود که این افراد نیاموزند ترس های اجتماعی آنها اغراق آمیز است و همین موضوع باعث می شود احساس اضطراب در آنها باقی بماند.
* رفتارهای ایمنی بخش: گاهی اوقات افراد در موقعیت های اجتماعی مشارکت می کنند، ولی چیزهای خاصی را رعایت می کنند تا از خجالت زدگی احتمالی جلوگیری کنند. مثلاً سؤال نپرسیدن یا لبخند زدن مکرر. این «رفتارهای ایمنی بخش» همانند رفتارهای اجتنابی مانع از آن می شود که این افراد بیاموزند بدون تلاش های اضافی می توان در موقعیت های اجتماعی عملکرد خوبی داشت.
* فقدان مهارت های اجتماعی: برخی افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی هیچگاه فرصت یادگیری مهارت های اجتماعی را نداشته اند. شاید همین موضوع سبب شود که در موقعیت های اجتماعی مشکل داشته باشند. بقیه افراد مبتلا به این اختلال، مهارت های اجتماعی خوبی دارند، ولی هنگام استفاده از آنها دچار اضطراب می شوند و نمی توانند از مهارت هایشان استفاده کنند.

درمان شناختی رفتاری چگونه بر روی اختلال اضطراب اجتماعی تأثیر می گذارد؟

درمان شناختی رفتاری به شما کمک می کند باورهایی را که باعث ایجاد ترس می شوند تغییر دهید. درمانگر به شما آموزش می دهد چگونه افکار منفی خود را شناسایی کنید و چگونه درباره موقعیت های اجتماعی و خودتان واقع بینانه تر فکر کنید. همچنین به شما کمک می کند به تدریج با موقعیت هایی که پیش از این از آنها می ترسیدید، روبرو شوید. این کار به شما اجازه می دهد تا دریابید که ترس ها اغلب به واقعیت نمی پیوندند و نتایج رویدادهای منفی آنقدر هم بد نیستند. در طول زمان، احتمالاً اضطراب کمتری را تجربه خواهید کرد و اعتماد به نفس بیشتری خواهید داشت. علاوه بر این، درمانگر شما می تواند در صورت نیاز به شما مهارت های اجتماعی و خود آرام سازی را نیز بیاموزد.
نتایج تعدادی از پژوهش ها نشان داده اند بیشتر افرادی که برای اختلال اضطراب اجتماعی خود تحت درمان شناختی رفتاری قرار گرفته اند، پس از درمان اضطراب کمتری داشته اند و اغلب افراد، احساس بهتر شدن را حتی پس از پایان درمان حفظ کرده اند.

درمان چقدر به طول می انجامد؟

برای افرادی که اختلال اضطراب اجتماعی خفیف یا متوسطی داشته باشند، معمولاً ۱۶ الی ۲۰ جلسه درمانی کافی است. درمان افرادی که فقط در یک موقعیت اجتماعی خاص، از قبیل: صحبت کردن در جمع، رنج می برند شاید حتی کمتر از این هم طول بکشد. افرادی که علائم جدی تری داشته باشند، ممکن است به جلسات بیشتری احتیاج داشته باشند.

آیا درمان دارویی می تواند مؤثر باشد؟

انواع مختلفی از داروها برای اختلال اضطراب اجتماعی مفید تشخیص داده شده اند. پزشک یا روان پزشک شما می تواند توصیه کند که درمان دارویی گزینه خوبی برای شما هست یا نه در صورت لزوم، دارو می تواند آرامش اولیه را سریع تر ایجاد کند. با این حال، مشخص شده است که درمان شناختی رفتاری در طولانی مدت به اندازه دارو مؤثر است و می تواند نتایج بلندمدت بهتری را نیز به همراه داشته باشد.

از شما به عنوان بیمار چه انتظاری می رود؟

بسیاری از افراد در ابتدای درمان احساس اضطراب می کنند. آنها معمولاً نگران خجالت زدگی یا مورد قضاوت قرار گرفتن هستند. این بیماران در ابتدا درگیر این سؤال هستند که آیا واقعاً حالشان خوب می شود یا خیر. تنها کاری که باید انجام بدهید این است که یک فرصت دیگر برای بهبودی به خود بدهید. درمانگر به شما چیزهایی می آموزد که بتوانید به خودتان کمک کنید و از شما می خواهد آنها را در بین جلسات تمرین کنید. تمرینات اولیه بسیار ساده است، ولی هنگامی که احساس راحتی بیشتری کردید، چالش برانگیزتر خواهد شد. هر چه بیشتر تمرین کنید، احتمال بیشتری خواهد داشت که اختلال اضطراب اجتماعی شما بهبود یابد.

فصل ۶- اختلال استرس پس از سانحه
توصيف و تشخيص
علائم
اختلال استرس پس از سانحه ، واکنشی به یک رویداد آسیب زا از قبیل: جنگ، تجاوز جنسی یا جسمی، تصادف جدی، مصیبت، زندانی یا شکنجه شدن و ابتلا به یک بیماری تهدید کننده زندگی است.
یکی از علائم اولیه اختلال استرس پس از سانحه، یادآوری ناخواسته رویداد آسیب زا است. این علائم می تواند به شکل خاطرات، کابوس ها یا فلش بک های عود کننده (که در آن فرد خود را دوباره در موقعیت آسیب زا تصور می کند) بروز پیدا کند. علاوه بر این، افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه تمایل دارند از نشانه های درونی و بیرونی مرتبط با رویداد آسیب زا اجتناب کنند. این اجتناب ها عموماً منجر به احساس کرختی یا گسلش هیجانی می شود. همچنین این بیماران دائماً برانگیختگی مفرطی را تجربه می کنند که می تواند منجر به خشم مزمن، بی خوابی، عدم تمرکز و احساس دائمی در معرض خطر قرار گرفتن شود.
برای اینکه فرد تشخیص اختلال استرس پس از سانحه را دریافت کند، باید این علائم را حداقل یک ماه تجربه کند. اگر علائم کمتر از ۳ ماه به طول بیانجامد، به عنوان اختلال «حاد» توصیف شده و در غیر این صورت «مزمن» توصیف می شود. اگر علائم تا ٦ ماه پس از حادثه آسیب زا شروع نشوند، به آن نوع «بروز دیررس » می گویند. افرادی که حادثه آسیب زا را کمتر از یک ماه پیش تجربه کرده اند،