دلبستگی اضطرابی یا همان دلبستگی ناایمن، به الگوی رفتاری در روابط اشاره می کند که در آن فرد به طور مداوم از رها شدن می ترسد. به عبارت ساده تر، فردی که دلبستگی مضطرب دارد همیشه نگران است که شریک عاطفی اش او را ترک کند و به همین دلیل سعی می کند آنها را کنترل کند. این نوع دلبستگی در کودکان و بزرگسالان وجود دارد. در متن زیر بیشتر توضیح خواهیم داد.
چگونه دلبستگی مضطرب ایجاد می شود؟
دلبستگی مضطرب یکی از انواع سبک های دلبستگی ناایمن است که با احساس ناامنی عمیق در روابط عاطفی همراه است. افراد دارای این سبک دلبستگی معمولاً نگرانی دائمی در مورد طرد شدن دارند و دائماً به دنبال اطمینان، توجه و تأیید طرف مقابل هستند. این نگرانی می تواند باعث شود که رابطه به منبع استرس و دلشکستگی برای آنها تبدیل شود. در این سبک دلبستگی، ترس از تنها ماندن نقش برجسته ای دارد و فرد نسبت به هر دوری، سردی و بی توجهی حساسیت زیادی نشان می دهد. چنین موقعیت هایی اغلب منجر به واکنش های عاطفی شدید می شود و ممکن است منجر به رفتارهای بیش از حد وابسته یا کنترل کننده در رابطه شود.
الگوی دلبستگی همراه با اضطراب چه زمانی ایجاد می شود؟
الگوی دلبستگی با اضطراب یکی از انواع سبک های دلبستگی ناایمن است که معمولاً ریشه در تجربیات دوران کودکی دارد، مانند بی ثباتی در دریافت محبت یا پاسخ های ناپایدار والدین. زمانی که کودک در رابطه با والدین یا مراقبان خود محبت، امنیت یا توجه کافی و مداوم دریافت نکرده باشد. اگر والدین گاهی مهربان و گاهی سرد یا بی تفاوت بودند، کودک می آموزد که برای حفظ رابطه باید دائماً نگران، هوشیار و وابسته باشد. همین الگو در بزرگسالی به شکل ترس از رها شدن، حساسیت زیاد نسبت به رفتار طرف مقابل و نیاز شدید به تایید و توجه مداوم از طرف شریک عاطفی و همچنین صمیمیت و اطمینان مداوم ظاهر می شود. آنها ممکن است به دلیل ترس از دست دادن رابطه، رفتار کنترل کننده، حساس یا بیش از حد وابسته نشان دهند. این سبک دلبستگی می تواند روابط را متشنج و بی ثبات کند، مگر اینکه فرد با شناخت و درمان مناسب به سمت یک الگوی دلبستگی ایمن حرکت کند.
سبک دلبستگی مضطرب در کودکان
در دوران کودکی، کودکان به طور طبیعی و غریزی به دنبال آرامش از مراقب اصلی خود، معمولاً مادر هستند. اگر مراقب به نیازها و احساسات کودک پاسخ مناسب بدهد، این تجربه می تواند الگوی دلبستگی ایمن را تشکیل دهد. به عنوان مثال، وقتی کودک گریه می کند و به مادر نگاه می کند و مادر به سرعت او را در آغوش می گیرد و آرام می کند، کودک می فهمد که نیازهایش برآورده شده است و احساس امنیت می کند.
اما، اگر والدین یا سرپرستان در دسترس نباشند و به طور مداوم به نیازهای کودک پاسخ ندهند، ممکن است کودک احساس رهایی و طرد شدن کند. و برای بررسی فرماختلال اضطرابمبارزه خواهد کرد. این تجربه می تواند احساساتی مانند اضطراب، ناامنی و ترس را در کودک ایجاد کند. احساس نیاز به دوست داشته شدن یکی از نیازهای اساسی است که در هر انسانی وجود دارد و تجربیات دوران کودکی در ارتباط با مراقبین اصلی می تواند تاثیرات ماندگاری بر کودک داشته باشد و به مرور بر الگوهای دلبستگی در روابط بزرگسالان نیز تاثیر بگذارد.
روابطی که همیشه نگران طرد شدن، تأیید، وابستگی یا بیش از حد آن هستید، ممکن است سبک دلبستگی داشته باشید. با اضطراب مواجه می شوید. در کلینیک روانشناسی مهرباد با کمک درمانگران متخصص می توانید با ریشه های این الگو آشنا شوید، به امنیت درونی برسید و روابط سالم تری ایجاد کنید. همین الان برای یک جلسه مشاوره وقت بگیرید و گامی جدی برای آرامش ذهن و قلب خود بردارید.
علائم دلبستگی مضطرب در کودکان
کودکان دارای دلبستگی مضطرب معمولاً واکنشهای شدیدی به جدایی از والدین خود نشان میدهند و دائماً به دنبال توجه و اطمینان هستند. حتی در حضور مراقب، این کودکان ممکن است احساس ناامنی کنند و به سختی آرام شوند. برای اطلاعات بیشتر در مورد مقاله جداسازی اختلال اضطراب بخوانید.
1. اضطراب: این کودکان در مقایسه با سایر کودکان سطح اضطراب بالاتری از خود نشان می دهند
2. ترس از غریبه ها: آنها هنگام مواجهه با افراد یا موقعیت های ناآشنا احساس ناراحتی و ترس می کنند 3. ناراحتی شدید جدایی: هنگامی که از والدین یا مراقبان اصلی خود جدا می شوند، ناراحتی شدیدی مانند گریه بیش از حد نشان می دهند. 4. مشکل در آرام کردن: والدین برای آرام کردن کودکان با سبک دلبستگی مضطرب چالش هایی دارند 6. در مقایسه با کودکان دارای سبک دلبستگی ایمن، کودکان دارای دلبستگی مضطرب کمتر به طور مستقل محیط خود را کشف می کنند و ترجیح می دهند به والدین یا مراقبان خود نزدیک بمانند.
علائم اضطراب دلبستگی در بزرگسالان
- نیاز دائمی به تماس و حمایت دیگران: تمایل دائمی برای اطمینان خاطر، تایید و نزدیکی عاطفی از طرف شریک زندگی خود یا دیگران دارند
- ترس از اینکه مورد توجه قرار نگیرند: نگران این هستند که به راحتی توسط شریک یا دیگران نادیده گرفته شوند یا فراموش شوند.
- احساس عدم اطمینان و شک در مورد اینکه آیا می توانید روی یک شریک عاطفی حساب کنید یا خیر.
- حساسیت به طرد شدن و رها شدن: این افراد نسبت به هر نشانه ای از طرد، انتقاد یا رها شدن بسیار حساس هستند که می تواند باعث احساس اضطراب، ناامنی و ناراحتی عاطفی شود.
- نیاز به تقویت احساس اعتماد در رابطه با شریک عاشقانه
- عزت نفس منفی: این افراد اعتماد به نفس پایینی دارند
- هوشیار بودن نسبت به نشانههایی که نشان میدهد شریکتان در حال کنارهگیری است: این افراد به هر نشانهای که نشان میدهد شریک زندگیشان کنارهگیری میکند یا از نظر احساسی در دسترس نیست، حساس هستند، که میتواند باعث اضطراب شود.
- نگران از دست دادن شریک زندگی خود هستند: اغلب نگران از دست دادن شریک زندگی خود هستند.
توجه: یادآوری این نکته مهم است که این علائم در یک طیف وجود دارند و هر فردی که سبک دلبستگی مضطرب دارد، همه آنها را تجربه نخواهد کرد.
درمان اضطراب دلبستگی
درمان باید در اسرع وقت انجام شود، زیرا این سبک از اضطراب عواقب زیادی در زندگی اجتماعی فرد به همراه خواهد داشت. در ادامه انواع درمان ها را با توضیحات مناسب ارائه کرده ایم. اگر به این بحث علاقه مند هستید، می توانید مقاله درمان بین فردی (IPT)
این نوع درمان یک رویکرد درمانی است که می تواند برای افرادی که اضطراب دلبستگی را تجربه می کنند مفید باشد. در طول IPT، درمانگر به فرد کمک می کند تا الگوهای مشکل ساز در روابط خود را شناسایی و حل کند. افراد یاد می گیرند که نیازها و احساسات خود را به طور موثر بیان کنند، مرزهای سالم را توسعه دهند و مهارت های بین فردی خود را بهبود بخشند. درمانگر به فرد کمک می کند تا ارتباطات قوی تری ایجاد کند و اضطراب را کاهش دهد. با تمرین، افراد می توانند یاد بگیرند که پیوست های امن تری ایجاد کنند.درمان رفتاری شناختی (CBT)
درمان شناختی رفتاری (CBT) یک درمان موثر برای اضطراب دلبستگی است. از طریق CBT، افراد یاد می گیرند که الگوهای فکری و باورهای منفی را که باعث اضطراب در روابط آنها می شود، شناسایی و به چالش بکشند. این نوع درمان به افراد کمک می کند تا ادراکات خود و دیگران را اصلاح کنند و دیدگاه های سالم تر و متعادل تری داشته باشند. با تمرین مهارتهای جدید، افراد میتوانند اضطراب را کاهش دهند و دلبستگیهای ایمنتری ایجاد کنند.
دارو درمانی
در مواردی که فردی با اضطراب دلبستگی و اختلال اضطراب تشخیص داده شده است، دارو برای کمک به مدیریت علائم تجویز میشود. یکی از داروهایی که معمولاً تجویز میشود، مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) مانند سرترالین است. SSRI ها با افزایش سطح سروتونین در مغز کار می کنند که می تواند به تنظیم خلق و خو و کاهش اضطراب کمک کند. این داروها روزانه مصرف می شوند و چند هفته طول می کشد تا اثرات کامل خود را نشان دهند.
درمان وابستگی به اضطراب و دستیابی به آرامش در رابطه
درمان وابستگی به اضطراب و رسیدن به آرامش در رابطه راهی است که با خودآگاهی و بازسازی درونی آغاز می شود. افرادی که از این نوع وابستگی رنج می برند معمولا از ترس طرد شدن یا تنها ماندن به شدت به طرف مقابل وابسته می شوند و این وابستگی باعث بی ثباتی عاطفی و تنش در رابطه می شود. درمان این الگو شامل تقویت عزت نفس، یادگیری تنظیم احساسات، شناخت الگوهای رفتاری نادرست و ایجاد مرزهای سالم در رابطه است. روان درمانی، به ویژه درمان شناختی رفتاری (CBT) یا درمان مبتنی بر دلبستگی، می تواند به فرد کمک کند تا ریشه های اضطراب خود را شناسایی کرده و الگوی دلبستگی ایمن تری را جایگزین آن کند. در نتیجه فرد نه تنها در رابطه بلکه در زندگی شخصی خود نیز به احساس آرامش، ثبات و امنیت درونی دست می یابد.
آیا عزت نفس پایین در وابستگی اضطرابی مؤثر است؟
بله، با آرماتور
عزت نفس پایین نقش بسیار مهمی در شکل گیری و تداوم وابستگی اضطرابی دارد. افراد با عزت نفس پایین معمولاً در درون خود احساس کفایت نمی کنند و برای احساس ارزشمند بودن به تایید و محبت دیگران وابسته هستند. این نیاز مداوم به تایید آنها را نسبت به کوچکترین نشانه های بی توجهی یا دوری در رابطه حساس و مضطرب می کند. در واقع از آنجایی که این افراد خود را دوست داشتنی و شایسته نمی بینند، دائما نگران این هستند که طرف مقابل آنها را ترک کند یا از آنها متنفر باشد و این نگرانی منجر به رفتارهای وابسته، کنترل کننده یا نیازمند می شود. بنابراین، تقویت عزت نفس یکی از گام های کلیدی در کاهش وابستگی به اضطراب و دستیابی به روابط سالم تر است.وابستگی ناامن و درد عدم احساس امنیت در عشق
وابستگی ناایمن باعث می شود افراد در روابط عاشقانه احساس راحتی و امنیت نداشته باشند و همیشه نگران از دست دادن یا طرد شدن باشند. این شرایط باعث می شود که فرد نتواند به خوبی به شریک زندگی خود اعتماد کند و همیشه در شک و تردید باشد. با گذشت زمان، این احساس بی ثباتی و ناامنی می تواند روابط را متشنج و پر از سوء تفاهم کند و تجربه آرامش و رضایت واقعی را برای فرد دشوار کند. در این شرایط، آگاهی از این الگو و تلاش برای تغییر آن میتواند به بهبود کیفیت روابط کمک کند و به افراد این فرصت را بدهد که عشق را با خیال راحتتر و با اطمینان تجربه کنند.
اضطراب دلبستگی چیست؟ نیاز شدید به توجه و تایید.
علت شکل گیری دلبستگی مضطرب چیست؟ بیتوجهی یا رفتار غیرقابل پیشبینی والدین.
نشانههای اضطراب دلبستگی چیست؟ و نگرانی دائمی در مورد رابطه. افراد دارای دلبستگی مضطرب چگونه در روابط رفتار می کنند؟ سردی یا تاخیر.
آیا دلبستگی مضطرب قابل تغییر است؟ آیا اینطور است؟ بله، در صورت نیاز میتوان با آگاهی، آموزش مهارتهای عاطفی و درمان روانشناختی، آن را بهبود بخشید.
اگر مدیریت نباشد، می تواند باعث تنش، خستگی عاطفی و بی ثباتی در رابطه شود.
نیاز شدید به توجه و تایید.
بیتوجهی یا رفتار غیرقابل پیشبینی والدین.
سردی یا تاخیر.
بله، در صورت نیاز میتوان با آگاهی، آموزش مهارتهای عاطفی و درمان روانشناختی، آن را بهبود بخشید.
