تفاوت بین یک روانشناس و یک روانکاو: تمرکز هر کدام چیست؟
دکتر معصومه فلاحیان
تهرانروان شناس و مشاور

ممکن است با عناوین مختلفی مانند روانشناس، روانکاو، مشاور و روان درمانگر مواجه شده باشیم. این تنوع نشان دهنده گستردگی خدمات سلامت روان است، اما گاهی اوقات می تواند گیج کننده باشد. به طور خاص دو عنوانی که اغلب به اشتباه به جای هم استفاده می شوند، روانشناس و روانکاو هستند. درک تفاوت بین روانشناس و روانکاو فقط یک موضوع اصطلاحی نیست، بلکه کلید یافتن مناسب ترین مسیر درمانی برای نیازهای منحصر به فرد شما است.
آیا هر دو یک کار را انجام می دهند؟ آیا رویکرد درمانی آنها یکسان است؟ تفاوت بین تحصیلات و تخصص آنها چیست؟ در این مقاله به طور دقیق و واضح به تفاوت روانشناس و روانکاو می پردازیم.
تفاوت نوروتراپی و نوروفیدبک; راهنمای انتخاب بهترین روش درمانی
روانشناس کیست؟ نگاهی به حوزه روانشناسی
روانشناسی علمی گسترده است که به مطالعه علمی ذهن، رفتار و فرآیندهای روانی انسان می پردازد. روانشناسان در زمینه های مختلف، از تحقیقات پایه در آزمایشگاه ها تا ارائه خدمات بالینی در کلینیک ها، کار می کنند.

- تحصیلات: یک روانشناس معمولا دارای مدرک کارشناسی ارشد یا دکترای تخصصی (Ph.D. یا Psy.D.) در یکی از رشته های روانشناسی (مانند بالینی، مشاوره، آموزشی، سازمانی، اجتماعی و غیره) است.
- زمینه فعالیت:روانشناسان در محیط های مختلفی مانند بیمارستان ها، کلینیک های سلامت روان، مدارس، دانشگاه ها، سازمان ها و مراکز تحقیقاتی فعالیت می کنند.
- رویکردهای درمانی: روانشناسان بالینی یا مشاوره (که اغلب روان درمانگر نامیده می شوند) از گستره وسیعی از رویکردهای درمانی مبتنی بر شواهد4 استفاده می کنند. این رویکردها شامل درمان شناختی-رفتاری (CBT)، درمانهای انسانگرایانه، درمانهای پذیرش و تعهد (ACT) و همچنین درمان روان پویشی است که ریشه در نظریههای روانکاوی دارد اما متفاوت از آن است.
- تمرکز: تمرکز روانشناسان و مشاوران بالینی اغلب بر روی مشکلات فعلی مراجعین، تفکر ناکارآمد و الگوهای رفتاری رفتاری مبتنی بر رفتار مشترک است. مهارت ها آنها همچنین درارزیابی و تشخیص روانشناختی با استفاده از آزمون های معتبر تخصص دارند.
بنابراین، یک روانشناس یک حرفه ای با دید وسیع است که از ابزارها و رویکردهای مختلفی برای کمک به افراد با طیف گسترده ای از مشکلات استفاده می کند. تفاوت روانشناس و روانکاودر گستردگی حوزه فعالیت و تنوع رویکردها نیز مشهود است.
روانکاو کیست؟

روانکاوی هم یک تئوری شخصیت است (عمدتاً توسط زیگموند فروید پایه گذاری شد) و هم یک روش درمانی بسیار خاص و عمیق روانکاو متخصصی است که دوره های طولانی و تخصصی را در زمینه نظریه و تکنیک های روانکاوی گذرانده است.
- تحصیلات و آموزش: روانکاوان معمولاً ابتدا مدرک تخصصی در زمینه سلامت روان (مانند روانشناسی بالینی یا روانپزشکی) دریافت می کنند و سپس وارد دوره های آموزشی بسیار طولانی مدت (چند ساله) و فشرده روانکاوی در موسسات تخصصی می شوند. این آموزش شامل مطالعه عمیق نظریه ها، خود روانکاوی (تحلیل آموزشی) و کار بر روی موارد بالینی تحت نظارت دقیق است.
- رویکرد درمانی:روانکاوی یک روش درمانیدرازمدت و عمیق است که بر روی un خودآگاه جهان تمرکز دارد. 400;"> از شخص. این روانکاو معتقد است که بسیاری از مشکلات و الگوهای رفتاری کنونی ما ریشه در تجربیات سرکوب شده دوران کودکی، درگیری های درونی حل نشده و مکانیسم های دفاعی ناخودآگاه دارند.
- تکنیک ها: تکنیک های اصلی روانکاوی عبارتند از تداعی آزاد (بیان هر چیزی که به ذهن می رسد بدون سانسور)، spanights: 400;">، بررسی مقاومت ها و تحلیل پدیده انتقال (الگوهای روابط گذشته که در رابطه با
- بازسازی می شوند).
- تمرکز: تمرکز اصلی روانکاو بر
گذشته، ریشه های ناخودآگاهنخودآگاه است. 400;">، تکرار الگوهای در روابط و رسیدن به بینش عمیق به سمت دنیای درونی جلسات معمولاً چندین بار در هفته برگزار می شود و ممکن است سال ها طول بکشد.
روشن کردن تفاوت بین روانشناس و روانکاو
| ویژگی | روانشناس | روانشناسی |
|---|---|---|
| منطقه فعالیت | بسیار گسترده (بالینی، مشاوره، آموزشی، پژوهشی و غیره) | متمرکز بر درمان عمیق روانشناختی (روانکاوی) |
| رویکرد درمانی | مختلف (CBT، ACT، پویا، انسان گرایانه، و غیره) | روانکاوی (بر اساس نظریه های فرویدی و پسا فرویدی) |
| تمرکز اصلی | مشکلات فعلی، افکار، رفتارها، احساسات، آموزش مهارت | گذشته، ناخودآگاه، تجربیات کودکی، الگوهای تکرار شونده، بینش عمیق |
| تکنیک های رایج | تکنیک های شناختی، رفتاری، ذهن آگاهی، تحلیل رابطه و... | تداعی رایگان، تحلیل رویا، تحلیل انتقال و مقاومت |
| طول درمان | متغیر (از کوتاه مدت تا بلند مدت) | معمولاً طولانی مدت (چند سال) |
| تعداد جلسات در هفته | معمولا هفته ای یک بار | اغلب 2 تا 5 بار در هفته |
| آموزش و پرورش | کارشناسی ارشد یا دکتری روانشناسی | گواهی تخصصی سلامت روان + آموزش تخصصی طولانی مدت روانکاوی |
آیا مرز بین روانشناس و روانکاو همیشه مشخص است؟
وقتی می دانیم که برخی از روانشناسان بالینی دردرمان روان پویا تخصص دارند، موضوع کمی پیچیده تر می شود. این رویکرد درمانی ریشه در نظریه های روانکاوی دارد و بر مفاهیمی مانند ناخودآگاه و تجربیات گذشته تأکید دارد، اما معمولاً:
- فشار کمتری دارد: جلسات اغلب هفته ای یکبار برگزار می شود.
- بیشتر بر مشکلات فعلی تمرکز می کند: اگرچه گذشته مورد بررسی قرار گرفته است، اما ارتباط آن با مشکلات امروز تمرکز اصلی است.
- ممکن است کوتاهتر باشد: از روانکاوی کلاسیک.
بنابراین، یک روانشناس می تواند از یک رویکرد پویا استفاده کند، اما این لزوماً او را روانکاو نمی کند. درک این تمایز بخش دیگری از درک تفاوت بین روانشناس و روانکاو است.
کدام تخصص برای شما مناسب تر است؟
![]()
انتخاب بین روانشناس و روانکاو به اهداف، نیازها و ترجیحات شما بستگی دارد. هیچ یک بر دیگری برتری مطلق ندارند; هر کدام برای شرایط خاصی مناسب تر است.
چه زمانی مراجعه به روانشناس (با رویکردهای غیر روانکاوی) مناسب تر است؟
- اگر به دنبال راه حل هایعملی و کوتاه مدت برای مشکلات خاصی مانند اضطراب، افسردگی خفیف تا متوسط، مشکلات ارتباطی یا مدیریت استرس هستید.
- اگر ترجیح می دهید بر زمان حال و تغییر الگوهای فکری و رفتاری تمرکز کنید.
- اگر به دنبال یادگیری مهارت های مقابله ای خاص (مانند مهارت های CBT) هستید.
- اگر به یک ارزیابی روانشناختی یا تست نیاز دارید.
چه زمانی مراجعه به روانکاو مناسب تر است؟
- اگر به دنبال خودشناسی بسیار عمیقو درک ریشه های ناخودآگاه شخصیت و مشکلات خود هستید.
- اگر با تکرار و عمیق الگوهای رفتاری یا ارتباطی که در طول زندگی شما ادامه داشته است مشکل دارید.
- اگر برای یکفرایند درمانی طولانی مدت، فشرده و چالش برانگیز آماده هستید.
- اگر علاقه مند به کاوش در دنیای رویاها و ناخودآگاه هستید.
درک تفاوت بین یک روانشناس و یک روانکاو به شما کمک می کند تا این انتخاب مهم را با دیدی بازتر انجام دهید.
در نهایت، مهمترین گام این است که برای دریافت کمک اقدام کنید. با تحقیق در مورد متخصصان مختلف، پرسیدن سوال در مورد رویکرد درمانی آنها و حتی شرکت در یک جلسه آزمایشی، می توانید بهترین راهنما را برای سفر منحصر به فرد خود بیابید.
سوالات متداول
1. آیا روانکاو می تواند دارو تجویز کند؟
معمولاً خیر. روانکاوان اغلب دارای مدرک روانشناسی یا مشاوره هستند. تنها در صورتی که یک روانپزشک (که پزشک است) آموزش تخصصی روانکاوی را گذرانده باشد، می تواند هم روانکاوی انجام دهد و هم دارو تجویز کند.
2. آیا روانشناس همان روان درمانگر است؟
نه دقیقا. روانشناس به فردی اطلاق می شود که دارای مدرک روانشناسی باشد و بتواند در زمینه های مختلف فعالیت کند. روان درمانگر فردی است که در ارائه خدمات درمانی تخصص دارد. بسیاری از روانشناسان بالینی و مشاوره نیز روان درمانگر هستند، اما سایرین با صلاحیت های متفاوت (مانند مددکاران اجتماعی بالینی) نیز ممکن است روان درمانی ارائه دهند.
3. کدام روش درمانی نتایج سریع تری می دهد، روانشناسی یا روانکاوی؟
به هدف شما بستگی دارد. روش هایی مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT) که اغلب توسط روانشناسان استفاده می شود، معمولاً کوتاه مدت هستند و بر کاهش سریع علائم تمرکز دارند. روانکاوی یک فرآیندطولانی است که به دنبال تغییرات عمیق و پایدار شخصیت است و نتایج آن به تدریج ظاهر می شود.