ورم زانو تجمع مایع در مفصل زانو نامیده میشود. این وضعیت میتواند ناشی از آسیبهایی مانند آسیبهای ورزشی یا بیماریهایی مانند آرتریت زانو باشد. زانو یکی از شایع ترین مفاصل آسیب دیده است. در بیشتر موارد، درمان اولیه تورم زانو را می توان با استراحت و داروهای بدون نسخه در خانه شروع کرد.
ورم زانو چیست؟
ورم زانو یک علامت است و نشان میدهد که مایع در داخل یا اطراف مفصل زانو جمع شده است. مفصل زانو استخوان ران (فمور) را به استخوان ساق پا (درشت نی) و کاسه زانو (کشکک) متصل می کند. زانو بزرگترین مفصل بدن است و شامل غضروف، ماهیچه ها، رباط ها و اعصاب است.
ورم زانو زمانی رخ میدهد که مایع اضافی در داخل یا اطراف مفصل زانو جمع شود. متخصص ارتوپدی ممکن است از این وضعیت به عنوان "افیوژن مفصل زانو" یاد کند.
ورم زانو میتواند در اثر ضربه، آسیبهای ناشی از استفاده بیش از حد به مفصل، یا یک بیماری یا مشکل زمینهای ایجاد شود. برای تشخیص دقیق علت تورم، بهترین جراح ارتوپد در تهران ممکن است نیاز به بررسی نمونهای از مایع آسیب دیده در داخل مفاصل یا وجود عفونت در داخل مفصل داشته باشد.
حذف مقداری از این مایع می تواند به کاهش درد و خشکی زانو کمک کند. پس از شناسایی علت اصلی، روند درمانی مناسب آغاز خواهد شد. هر عاملی که باعث آسیب یا تحریک زانو شود می تواند منجر به تورم زانو شود. اگر زانوی شما آسیب دیده باشد یا بیماری باعث آسیب به بافت های اطراف زانو شود، ممکن است زانو متورم شود.
علائم تورم زانو
اگر ورم زانو دارید، ممکن است علائم زیر را تجربه کنید:
- زانو درد
- خشکی یا سفتی در مفصل
- قرمزی یا تغییر رنگ پوست
- احساس گرما در ناحیه زانو
در بسیاری از موارد، ورم زانو را میتوان با استراحت و داروهای بدون نسخه درمان کرد. اگر آسیب ورزشی یا آسیب دیده اید، باید به دکتر مراجعه کنید. هومن کوکبی، جراح و متخصص ارتوپدی در تهران.
- سفتی مفصل: هنگامی که مایع اضافی در مفصل زانو وجود دارد، ممکن است نتوانید پای خود را به طور کامل خم یا صاف کنید.
- درد: بسته به علت تجمع مایع، زانو ممکن است بسیار دردناک باشد. تا جایی که تحمل وزن بدن بر آن غیر ممکن می شود.
همچنین اگر تورم زانو در عرض چند روز بهبود نیافت، درد شدید دارید یا قادر به حرکت دادن زانو نیستید، لازم است به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید.
علل احتمالی تورم زانو
شایعترین علل تورم زانو چیست؟
متخصصین ارتوپدی ادم زانو را به دو نوع تروماتیک (ناشی از جراحت) و 20-20 تقسیم میکنند. جراحت).
ادم تروماتیک زانو
ورم ضربه ای زانو معمولاً به این معنی است که یک فرد آسیب دیده است. آسیب های ورزشی شایع ترین علت تورم زانو هستند، از جمله:
- پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL)
- پارگی رباط جانبی داخلی (MCL)
- پارگی مینیسک
- باز شدن بیش از حد زانو (Hyperextension)
- پیچش
- شکستگی استخوان
- دررفتگی مفصل
- سندرم درد پاتلوفمورال (PFPS)
آسیب رباط صلیبی قدامی
رباط صلیبی قدامی یا ACL یکی از رباطهای اصلی است که به تثبیت مفصل زانو کمک میکند. این رباط استخوان ران (فمور) را به استخوان ساق پا (تیبیا) متصل می کند. پارگی ACL اغلب در ورزش هایی که شامل توقف های ناگهانی و تغییر جهت سریع است، رخ می دهد. مانند بسکتبال، فوتبال، تنیس و والیبال.
منیسک پاره شده
منیسک یک قطعه غضروفی محکم و منعطف به شکل حرف C است که بین استخوان ران و ساق پا قرار گرفته و نقش ضربه گیر را ایفا می کند. اگر زانو به طور ناگهانی در حین تحمل وزن بدن بچرخد، مینیسک ممکن است پاره شود.
ورم زانو بدون ضربه
ورم غیر ضربهای زانو معمولاً در اثر آرتروز ایجاد میشود. آرتریت فرسایشی (استئوآرتریت) و آرتریت التهابی (از جمله آرتریت پسوریاتیک) می تواند باعث تورم زانو شود.
سایر بیماری هایی که می توانند باعث تورم غیر ضربه ای زانو شوند عبارتند از:
بیماری ها و شرایط پس زمینه
برخی بیماری ها و شرایط می توانند باعث تجمع مایع در داخل یا اطراف مفصل زانو شوند، از جمله:
- آرتروز
- آرتریت روماتوئید
- عفونت مفصل
- نقرس
- شبه نقرس
- بورسیت
- کیست
- تومورها
آیا ورم زانو خطرناک است؟
ورم زانو به خودی خود یک بیماری محسوب نمی شود، اما نشانه ای از مشکل زمینه ای در مفصل یا بافت های اطراف آن است. در بسیاری از موارد، تورم زانو می تواند ناشی از استفاده بیش از حد، فعالیت ورزشی سنگین یا ضربه خفیف باشد که معمولاً خطرناک نیست و با استراحت بهبود می یابد. در این شرایط، بدن به طور طبیعی با افزایش مایع مفصلی یا یک واکنش التهابی خفیف پاسخ میدهد.
اما، در برخی شرایط، تورم زانو میتواند یک اخطار جدی باشد. تورم همراه با درد شدید، قرمزی، گرمی مفصل، تب یا ناتوانی در حرکت زانو ممکن است نشان دهنده عفونت مفصل، خونریزی داخلی، پارگی رباط یا بیماری التهابی پیشرونده باشد. اگر نادیده گرفته شود، این نوع تورم می تواند منجر به آسیب دائمی به مفصل شود.
بنابراین، خطرناک بودن تورم زانو به علت آن بستگی دارد. تورم های گذرا و خفیف معمولاً خطرناک نیستند، اما تورم های مداوم و پیشرونده یا با علائم سیستمیک باید جدی گرفته شوند و باید توسط متخصص ارتوپدی معاینه شوند.
مراقبت و درمان
تورم زانو چگونه درمان میشود؟
روش درمان ادم زانو به نوع آن بستگی دارد. اگر آسیب دیدید یا آسیب دیدید، باید فوراً به دکتر مراجعه کنید. هومان کوکبی جراح ارتوپد در تهران.
در موارد غیر ضربهای، میتوان درمان اولیه را در خانه شروع کرد. از ورزش ها یا فعالیت هایی که فشار بیشتری به زانو وارد می کند خودداری کنید. مسکنهای بدون نسخه مانند داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) یا استامینوفن میتوانند درد و التهاب را کاهش دهند. قبل از مصرف مسکن برای بیش از 10 روز متوالی، با یک متخصص ارتوپد مشورت کنید.
روش RICE
به محض اینکه متوجه درد یا علائم دیگر شدید، از روش RICE استفاده کنید:
- استراحت: از فعالیتی که باعث آسیب شده است خودداری کنید و از فشار بیش از حد به زانو خودداری کنید.
- یخ: یک کمپرس سرد یا یخ پیچیده شده در یک حوله نازک را چند بار در روز و هر بار به مدت 15 دقیقه روی زانو قرار دهید.
- فشرده سازی: بستن زانو با بانداژ می تواند به کاهش تورم کمک کند.
- ارتفاع: زانوها و پاها را تا حد امکان بالاتر از سطح قلب قرار دهید.
درمانهای اضافی توصیه شده توسط متخصص ارتوپدی
اگر آسیب یا بیماری خاصی وجود داشته باشد، متخصص ارتوپدی ممکن است درمانهای زیر را پیشنهاد کند:
- استفاده از عصا
- زانوبند یا بریس
- فیزیوتراپی
- تزریق کورتیکواستروئید
درمان ورم زانو در خانه
در موارد خفیف تا متوسط، درمانهای خانگی میتوانند در کاهش تورم و التهاب زانو مؤثر باشند. اولین و مهمترین اقدام استراحت مفصل زانوو پرهیز از فعالیت هایی است که مستقیماً به زانو فشار وارد می کند. ادامه فعالیت در طول التهاب می تواند تورم را تشدید کند و روند بهبودی را طولانی کند.
استفاده از کمپرس سرد یکی از روش های علمی و موثر برای کاهش التهاب است. سرما باعث انقباض عروق خونی و کاهش تجمع مایعات و التهاب می شود. قرار دادن کمپرس سرد روی زانو چند بار در روز و هر بار به مدت 15 تا 20 دقیقه توصیه می شود. بالا نگه داشتن پا همچنین به تخلیه مایع اضافی کمک می کند.
همچنین، بستن زانو با یک باند استاندارد می تواند به کنترل تورم کمک کند، مشروط بر اینکه خیلی سفت نباشد. درمان خانگی تنها زمانی مناسب است که تورم خفیف باشد و علائم هشدار دهنده ای مانند تب یا درد شدید وجود نداشته باشد. در غیر این صورت مراجعه به پزشک ضروری است.
بهترین پماد برای ورم زانو
پمادهای موضعی یکی از رایجترین گزینهها برای کاهش درد و التهاب زانو هستند و معمولاً در موارد خفیف تا متوسط استفاده میشوند. پمادهای حاوی داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) با مهار فرآیند التهاب به کاهش تورم و درد کمک میکنند.
این پمادها با جذب از طریق پوست اثر موضعی ایجاد میکنند و عوارض گوارشی کمتری نسبت به داروهای خوراکی دارند. استفاده منظم و صحیح از پماد به خصوص در کنار استراحت و کمپرس سرد می تواند در بهبود علائم بسیار موثر باشد.
اما باید توجه داشت که پمادهای علت اصلی تورم زانو را درمان نمی کنند و فقط علائم را کاهش می دهند. در صورت تورم مداوم یا بازگشت مکرر آن، استفاده طولانی مدت از پماد بدون معاینه تخصصی توصیه نمی شود.
برای ورم زانو چه بخوریم؟
تغذیه نقش مهمی در کنترل التهاب مفاصل دارد و انتخاب غذاهای مناسب می تواند روند بهبود ورم زانو را تسریع کند. مصرف مواد غذایی با خواص ضد التهابی طبیعی تولید مواد التهابی را در بدن کاهش می دهد و به ترمیم بافت مفصلی کمک می کند.
غذاهای غنی از اسیدهای چرب امگا 3 مانند ماهی چرب، گردو و دانههای کتان تأثیر مثبتی در کاهش التهاب مفاصل دارند. همچنین ادویه هایی مانند زردچوبه و زنجبیل به دلیل داشتن ترکیبات ضد التهابی فعال در کاهش تورم موثر هستند.
علاوه بر این موارد، مصرف کافی آب، سبزیجات تازه، میوه های سرشار از آنتی اکسیدان و ویتامین C به حفظ سلامت مفاصل کمک می کند. کاهش مصرف غذاهای فرآوری شده، قند و چربی های ناسالم نیز نقش مهمی در کنترل التهاب زانو دارد.
جراحی تورم زانو
بیشتر افرادی که دچار تورم زانو می شوند نیازی به جراحی ندارند.
اما اگر تورم ناشی از آسیبی مانند پارگی رباط یا پارگی منیسک باشد، آرتروسکوپی زانو برای ترمیم آسیبهای داخلی ضروری است.
اگر آرتریت دارید و علائمی مانند درد و تورم شدید دارید که فعالیتهای روزانه را دشوار یا غیرممکن میکند، جراح ارتوپد ممکن است com. جایگزینی (آرتروپلاستی) معمولا زمانی که سایر روش های درمانی موثر نبوده اند، جراحی توصیه می شود.
عوامل خطر
برخی عوامل احتمال تورم زانو را افزایش می دهند:
- سن: با افزایش سن، احتمال تورم زانو ناشی از آرتروز افزایش مییابد.
عوارض تورم زانو
ورم زانو در صورت عدم درمان مناسب میتواند عوارضی ایجاد کند، از جمله:
- کاهش حجم عضلات: وجود مایع در زانو میتواند عملکرد طبیعی ماهیچهها را مختل کرده و باعث ضعف عضلات ران شود.
- تشکیل کیست بیکر: تجمع مایع در زانو ممکن است منجر به تشکیل کیست بیکر در پشت زانو شود. این کیست میتواند دردناک باشد اما معمولاً با یخ و باندهای فشاری بهبود مییابد. در موارد شدید، ممکن است لازم باشد مایع را با سوزن تخلیه کنید.
پیشگیری از تورم زانو
ورم زانو اغلب نتیجه یک آسیب یا یک بیماری مزمن است. برای حفظ سلامت زانو و کاهش احتمال آسیب:
- تقویت عضلات اطراف زانو: عضلات قوی اطراف مفصل فشار روی زانو را کاهش میدهند.
در طول ورزش یا فعالیت بدنی:
- از تجهیزات حفاظتی مناسب استفاده کنید.
- اگر احساس درد کردید، ورزش را ادامه ندهید.
- به بدن خود زمان کافی برای استراحت و ریکاوری بدهید.
نکات ایمنی عمومی:
- خانه و محیط کار را از عوامل خطرناک پاکسازی کنید.
- از ابزار مناسب برای دسترسی به ارتفاع استفاده کنید.
- اگر در خطر افتادن هستید، از عصا یا واکر استفاده کنید.
تفاوت بین تورم زانو و تورم زانو
ورم زانو یک اصطلاح کلی است که به افزایش حجم مفصل یا اطراف آن اشاره دارد و می تواند به دلایل مختلفی از جمله التهاب، ضربه، عفونت یا بیماری های مفصلی ایجاد شود. این تورم ممکن است ناشی از التهاب بافت، خونریزی یا تجمع مایع باشد و همیشه به این معنی نیست که مایع زیادی در مفصل وجود دارد.
برعکس، افیوژن زانو یا افیوژن مفصل زانو به طور خاص به عنوان تجمع بیش از حد مایع سینوویال در داخل فضای مفصلی گفته میشود. این مایع معمولاً به دلیل التهاب داخلی مفصل، آرتریت، عفونت یا آسیبهای داخلی مانند پارگی مینیسک یا رباطها افزایش مییابد.
به طور خلاصه، هر گونه تورم زانو نوعی تورم در نظر گرفته می شود، اما هر تورم زانو لزوماً تورم نیست. تشخیص دقیق این تفاوت معمولاً با معاینه بالینی و در صورت لزوم تصویربرداری یا نمونه برداری از مایع مفصلی انجام می شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت آسیب یا ضربه، به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. اگر تورم زانو بدون آسیب رخ دهد و با درمان خانگی در عرض چند روز بهبود نیابد، باید توسط دکتر معاینه شوید. هومان کوکبی جراح و متخصص ارتوپد در تهران.
همچنین، اگر یکی از زانوها تغییر رنگ پوست داشته باشد و گرمتر از زانوی دیگر باشد، باید فوراً تحت معاینه پزشکی قرار بگیرید. زیرا این وضعیت می تواند نشانه عفونت داخل مفصل باشد.
در موارد زیر فوراً به اورژانس مراجعه کنید:
- درد شدید
- ناتوانی در حرکت دادن زانو
- آسیب شدید مانند سقوط از ارتفاع یا تصادف
سوالات متداول
اگر زانوی شما بعد از دویدن متورم شد چه باید کرد؟
ورزش میتواند فشار زیادی را به مفاصل وارد کند، به خصوص اگر شدت ورزش به طور ناگهانی افزایش یابد. اگر بعد از دویدن دچار تورم زانو شدید از روش RICE استفاده کنید و به زانو استراحت دهید. با وجود درد و تورم، به دویدن ادامه ندهید.
کفشهای دویدن را هر ۶ تا ۹ ماه (یا بعد از ۲۵۰ تا ۵۰۰ مایل) تعویض کنید. اگر علائم بهبود نیافت، به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید.
ورم زانو میتواند آزاردهنده باشد، به خصوص زمانی که با درد یا خشکی همراه باشد. علائم خود را نادیده نگیرید. اگر آسیبی ندیده اید، اما تورم در حال بدتر شدن است یا ظرف چند روز از بین نمی رود، لازم است بهدکتر. هومان کوکبی جراح و متخصص ارتوپد در تهران
تشخیص صحیح علت تورم، انتخاب درمان مناسب و پیشگیری از مشکلات آینده نقش مهمی در سلامت زانو دارد.
