خانه » وبلاگ » اکوی قلب در جنین چگونه انجام میشود؟

اکوی قلب در جنین چگونه انجام میشود؟

بانوان باردار زیادی در بخش سوالات از ما میپرسند که اکوی قلب جنین چگونه انجام می شود و آیا این آزمایش خطری برای مادر و فرزند دارد؟ اکوی قلب جنین هیچ خطری برای فرزند و مادر ندارد و روش انجام آن نیز ساده است و نیازی به مراقبت های خاصی ندارد.

روش های انجام اکوی قلب جنین

اکوی قلب جنین توسط یک فوق تخصص قلب کودکان انجام می شود و تصاویر توسط همان فوق تخصص قلب کودکان که در بیماری قلبی مادرزادی جنین تخصص دارد، تفسیر می شود. ارزیابی محدودی از قلب جنین در طول اسکن منظم زنان و زایمان امکان پذیر است و برای زنان در معرض خطر پایین مناسب است. با این حال، زنانی که دارای یکی از عوامل خطر بالا برای بیماری قلبی مادرزادی را دارند، باید یک اکوکاردیوگرام دقیق جنین را توسط فوق تخصص قلب کودکان، انجام دهند.

دو روش برای انجام اکوکاردیوگرام جنین وجود دارد:

1- سونوگرافی شکم

این روش رایج ترین شکل سونوگرافی برای ارزیابی قلب نوزاد است. روی شکم مادر ژل زده می شود، پروب سونوگرافی به آرامی روی شکم مادر قرار می گیرد و تصویر برداری انجام می شود. این آزمایش دردناک نیست و هیچ آسیبی برای نوزاد ایجاد نمی کند. این تست بسته به پیچیدگی قلب نوزاد به طور متوسط 30 تا 120 دقیقه طول می کشد.

2- سونوگرافی واژینال

این سونوگرافی معمولا در اوایل بارداری استفاده می شود. یک مبدل سونوگرافی کوچک به داخل واژن وارد می شود و در پشت واژن قرار می گیرد. سپس می توان از قلب نوزاد تصویر برداری انجام داد.

تفسیر جواب اکوی قلب جنین

وضیح درباره نتایج اکوی قلب جنین

نتایج اکوی قلب جنین به عواملی مثل تنظیمات دستگاه، سن بارداری، کیفیت تصاویر و تجربه پزشک بستگی دارد. اگر این کار توسط فوق‌تخصص قلب کودکان انجام شود، معمولاً بلافاصله پس از پایان تست نتیجه برای شما توضیح داده می‌شود. در صورتی که اکوی اولیه توسط پزشک پریناتولوژیست انجام شود و مشکلی در قلب دیده شود، شما برای بررسی دقیق‌تر به متخصص قلب کودکان ارجاع داده می‌شوید. اگر نتیجه طبیعی باشد، بسته به شرایط ممکن است همان‌جا مرخص شوید یا نیاز باشد دوباره قبل یا بعد از تولد تست تکرار شود. برای برخی شرایط مثل بیماری لوپوس مادر، حتی با وجود نتیجه طبیعی، چند بار تکرار آزمایش لازم است. گاهی هم کیفیت تصویر کافی نیست و برای اطمینان از شما خواسته می‌شود تست مجدد انجام دهید.

محدودیت‌ها و زمان مناسب انجام اکو

باید توجه داشت که حتی یک اکو کاملاً طبیعی هم نمی‌تواند همه مشکلات قلبی را رد کند، چون گردش خون جنین با بعد از تولد فرق دارد و بعضی سوراخ‌های کوچک قلب در این سن به‌سختی دیده می‌شوند. با این حال، اگر نتیجه طبیعی باشد، پزشک می‌تواند تا حد زیادی به شما اطمینان خاطر بدهد. معمولاً اکوی قلب جنین از هفته 17 تا 18 بارداری به‌طور مطمئن قابل انجام است. البته با دستگاه‌های جدید می‌توان حتی در هفته 12 هم تصاویر گرفت، ولی در این موارد لازم است در هفته‌های بعد دوباره تکرار شود تا نتیجه قطعی‌تر مشخص شود.

وقتی نقص قلبی در جنین تشخیص داده می‌شود.

اگر در اکوی قلب جنین مشکلی دیده شود، فوق‌تخصص قلب کودکان بعد از بررسی کامل، همه جزئیات را برای شما توضیح می‌دهد. او معمولاً با استفاده از تصاویر نشان می‌دهد که این نقص قلبی چه اهمیتی دارد، آیا روی سلامت جنین قبل از تولد تأثیر می‌گذارد، بعد از تولد نیاز به مراقبت فوری دارد یا اینکه عمل جراحی قلب لازم خواهد شد. تقریباً همیشه از شما خواسته می‌شود برای پیگیری‌های بعدی مراجعه کنید تا در طول بارداری اطلاعات بیشتری به دست آید. در این جلسات، پزشک به پرسش‌های شما پاسخ می‌دهد و گاهی هم توصیه می‌کند با جراح قلب یا متخصص دیگر ملاقات کنید تا درباره درمان‌های احتمالی بعد از تولد بیشتر بدانید.

ارتباط با مشکلات ژنتیکی و تصمیم‌گیری والدین

برخی از مشکلات قلبی می‌توانند احتمال بیماری‌های ژنتیکی مثل سندرم داون یا سندرم دی‌جورج را بیشتر کنند. همچنین، وجود توده‌های خوش‌خیم در قلب می‌تواند نشانه بیماری توبروس اسکلروزیس باشد که رشد مغز را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این موارد ممکن است پیامدهای مهمی برای آینده کودک داشته باشند و حتی در تصمیم‌گیری خانواده درباره ادامه بارداری نقش داشته باشند. پزشک قلب در این مواقع توضیح می‌دهد که آیا جای نگرانی وجود دارد یا خیر. اگر نیاز باشد، شما را به سایر متخصصان تیم درمانی معرفی می‌کند تا تصمیمی آگاهانه‌تر و مطمئن‌تر گرفته شود.

برای اطلاعات بیشتر می توانید مقاله ی زیر را مطالعه کنید.

مطالب مرتبط: تفسیر جواب اکوی قلب جنین

اکوی قلب جنین در چه مواردی لازم است؟

همه زنان باردار نیازی به اکوکاردیوگرام جنین ندارند. برای اکثر زنان، یک سونوگرافی اولیه رشد هر چهار حفره قلب نوزادشان را نشان می دهد.

در صورتی که آزمایشات قبلی قطعی نبودند یا اگر ضربان قلب غیرطبیعی در جنین تشخیص داده شد؛ پزشک متخصص زنان ممکن است توصیه کند که اکوی قلب جنین را انجام دهید.

موارد دیگری هم وجود دارد که شما به اکوی قلب جنین احتیاج پیدا می کنید، این موارد عبارتند از:

فرزند متولد نشده شما در معرض خطر ناهنجاری قلبی یا سایر اختلالات است
سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارید
قبلاً فرزندی با بیماری قلبی به دنیا آورده اید
در دوران بارداری خود از مواد مخدر یا الکل استفاده کرده اید
داروهای خاصی مصرف کرده اید یا در معرض داروهایی قرار گرفته اید که می توانند باعث نقص قلبی شوند، مانند داروهای صرع یا داروهای تجویزی آکنه
شما سایر شرایط پزشکی مانند سرخجه، دیابت نوع 1، لوپوس یا فنیل کتونوری دارید

اکو قلب جنین باید توسط یک فوق تخصص قلب اکوی قلب جنین انجام شود تا نتایج آن را بررسی کند.

مراقبت از کودک با وجود بیماری قلبی

نوزاد شما پس از تولد تحت نظر یک فوق تخصص قلب کودکان (پزشک متخصص قلب) خواهد بود. این شخص ممکن است دکتری باشد که در دوران بارداری شما را معاینه کرده و یا پزشک دیگری باشد که در درمان نوزادان و کودکانی که با مشکلات قلبی متولد می شوند تخصص دارد.

نیازها و درمان هر نوزاد متفاوت خواهد بود. ممکن است کودک شما به نظرات سایر متخصص های دیگر مانند متخصصین تغذیه، گفتاردرمانی و فیزیوتراپ نیاز داشته باشد.

منابع:

https://www.heart.org/en/health-topics/congenital-heart-defects/symptoms–diagnosis-of-congenital-heart-defects/fetal-echocardiogram-test

https://www.healthline.com/health/fetal-echocardiography#preparation

دکتر سعید بیطرفان متخصص اکوی قلب جنین در تهران