پر کردن دندان برای کودکان
دکتر مهرزاد زارع
مرودشتجراح - دندان پزشک
دندانهای شیری نقش مهمی در رشد فک، تکلم و زیبایی لبخند کودک دارند. بااینحال، بسیاری از والدین تصور میکنند این دندانها موقتیاند و نیازی به درمان ندارند. این باور اشتباه باعث میشود پوسیدگیهای کوچک به مشکلات بزرگتری تبدیل شوند. پر کردن دندان برای کودکان نهتنها از پیشرفت پوسیدگی جلوگیری میکند بلکه به حفظ سلامت دندانهای دائمی نیز کمک میکند. در این مقاله به بررسی کامل مراحل، دلایل، روشهای پیشگیری، درمانهای جایگزین و باورهای نادرست دربارهی پر کردن دندان برای کودکان میپردازیم.
انکر لینک ها
Toggleتعریف و اهمیت پر کردن دندان برای کودکان
پر کردن دندان برای کودکان به فرایند ترمیم قسمت پوسیده یا آسیبدیده دندان شیری گفته میشود. در این روش، دندانپزشک بخشهای خراب را برمیدارد و با مواد پرکنندهی مخصوص، فضای خالی را پر میکند تا ساختار دندان بازسازی شود.
اهمیت این کار در آن است که:
-
از گسترش پوسیدگی جلوگیری میکند.
-
عملکرد طبیعی دندان حفظ میشود.
-
درد و عفونت کاهش مییابد.
-
نظم دندانهای دائمی آینده حفظ میشود.
دندانهای شیری راهنمای رویش دندانهای دائمیاند، و مراقبت از آنها از مهمترین وظایف والدین محسوب میشود.
دلایل پوسیدگی دندان در کودکان
دلایل متعددی باعث میشود کودک به پر کردن دندان نیاز پیدا کند:
۱. رعایت نکردن بهداشت دهان
عدم مسواک زدن منظم و مصرف زیاد مواد قندی از دلایل اصلی پوسیدگی است. کودکان معمولاً در شستن کامل دندانها دقت کافی ندارند.
۲. مصرف زیاد شیر و میانوعدههای شیرین
نوشیدن مداوم شیر شبانه یا استفاده از بطری شیر هنگام خواب باعث تجمع قند و رشد باکتریها میشود.
۳. بزاق کم یا خشکی دهان
کاهش ترشح بزاق باعث میشود دهان نتواند محیط اسیدی را خنثی کند.
۴. ژنتیک و ساختار مینای دندان
در برخی کودکان، ضخامت مینای دندان کمتر است و مقاومت در برابر پوسیدگی پایینتر میباشد.
روشهای پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان
۱. آموزش بهداشت دهان
والدین باید از سن دو سالگی مسواک زدن با خمیر دندان حاوی فلوراید را آموزش دهند.
۲. تغذیه سالم
کاهش مصرف نوشابه، شکلات، بیسکویت و جایگزینی آن با میوهها و لبنیات سالم از مهمترین عوامل پیشگیری است.
۳. معاینهی منظم دندانپزشکی
ویزیتهای ششماهه توسط متخصص دندانپزشکی کودکان باعث میشود پوسیدگی در مراحل اولیه تشخیص داده شود.
۴. استفاده از فیشورسیلانت (Fissure Sealant)
در این روش، شیارهای سطح دندان با مادهای شفاف پوشانده میشود تا مواد غذایی در آن تجمع نکند.
۵. استفاده از فلوراید
فلوراید مقاومت مینای دندان را بالا میبرد و از پوسیدگی جلوگیری میکند.

مراحل و روشهای پر کردن دندان برای کودکان
۱. معاینه و تشخیص
دندانپزشک ابتدا پوسیدگی را با بررسی چشمی و رادیوگرافی شناسایی میکند.
۲. بیحسی و آمادهسازی
برای جلوگیری از درد، بیحسی موضعی انجام میشود. در کودکان بسیار کوچک ممکن است از روشهای آرامبخشی استفاده شود.
۳. برداشت بخش پوسیده
با ابزار مخصوص، قسمت پوسیده برداشته میشود تا باکتریها حذف شوند.
۴. پر کردن دندان
فضای خالی با یکی از مواد زیر پر میشود:
-
آمالگام: مقاوم و مناسب دندانهای عقبی.
-
کامپوزیت (همرنگ دندان): زیباتر و مخصوص دندانهای جلویی.
-
گلاس آینومر: گزینهای مناسب برای دندانهای شیری بهدلیل آزادسازی فلوراید.
۵. پرداخت و شکلدهی
در پایان، دندانپزشک سطح پرشده را صاف و طبیعی میکند تا در جویدن و تکلم مشکلی ایجاد نشود.
درمانهای جایگزین پر کردن دندان برای کودکان
در مواردی که پوسیدگی شدید باشد، ممکن است نیاز به درمانهای دیگر باشد:
-
پالپوتومی یا درمان عصب دندان شیری: برای زمانی که پوسیدگی به عصب رسیده باشد.
-
روکش فلزی پیشساخته (SSC): برای دندانهایی که بخش زیادی از آنها تخریب شده است.
-
کشیدن دندان: اگر پوسیدگی گسترده و غیرقابل ترمیم باشد.
-
درمان لیزری: در موارد خاص برای حذف پوسیدگی با درد کمتر و بدون صدای مته.
تمرینات و آموزشهای مفید برای حفظ سلامت دهان کودک
-
آموزش مسواک زدن همراه با والدین.
-
استفاده از اپلیکیشنهای آموزشی مسواک زدن با آهنگ یا بازی.
-
آموزش نخدندان کشیدن با کمک والدین.
-
ایجاد عادت نوشیدن آب پس از خوردن شیرینی.
-
تشویق کودک با برچسب یا جدول پاداش برای رعایت بهداشت دهان.
نتیجهگیری
پر کردن دندان برای کودکان اقدامی ضروری و پیشگیرانه است که از عفونت، درد، و مشکلات رشد فک جلوگیری میکند. والدین باید بدانند که مراقبت از دندانهای شیری تنها زیبایی را حفظ نمیکند، بلکه پایهای برای سلامت دندانهای دائمی است. با آموزش، تغذیه صحیح و مراجعهی منظم به دندانپزشک، میتوان از بیشتر درمانهای تهاجمی جلوگیری کرد.
🔹 ده سؤال متداول درباره پر کردن دندان برای کودکان
-
آیا پر کردن دندان شیری لازم است؟بله، زیرا پوسیدگی میتواند به عصب برسد و دندان دائمی را تحت تأثیر قرار دهد.
-
آیا پر کردن دندان برای کودکان درد دارد؟با بیحسی موضعی یا آرامبخشی، کودک دردی احساس نخواهد کرد.
-
چقدر زمان میبرد؟معمولاً هر دندان بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه طول میکشد.
-
آیا مواد پرکننده برای کودک مضر است؟خیر، تمام مواد مورد استفاده در دندانپزشکی کودکان ایمن و تایید شده هستند.
-
چگونه بفهمیم کودک نیاز به پر کردن دارد؟وجود لکههای سیاه، بوی بد دهان یا درد هنگام خوردن غذا نشانه پوسیدگی است.
-
آیا دندان شیری پوسیده خودبهخود میافتد؟ممکن است، اما تا آن زمان میتواند عفونت ایجاد کند.
-
کدام ماده پرکننده بهتر است؟برای دندانهای جلویی، کامپوزیت و برای دندانهای عقبی، گلاس آینومر یا آمالگام مناسبتر است.
-
چه زمانی باید کودک را نزد دندانپزشک ببریم؟از زمان رویش اولین دندان یا حداکثر تا یکسالگی.
-
آیا پر کردن میتواند چند سال دوام داشته باشد؟بله، معمولاً تا زمان افتادن طبیعی دندان شیری دوام دارد.
-
چگونه میتوان از پر شدن مجدد جلوگیری کرد؟رعایت بهداشت، تغذیه سالم و معاینهی منظم بهترین راه پیشگیری است.
🔸 ده باور غلط
-
دندانهای شیری نیازی به درمان ندارند ❌
-
پر کردن باعث ضعیف شدن دندان میشود ❌
-
مواد پرکننده سمی هستند ❌
-
کودک نباید از خمیر دندان فلورایددار استفاده کند ❌
-
پوسیدگی فقط بهدلیل شیرینی ایجاد میشود ❌
-
دندانپزشکی برای کودکان خطرناک است ❌
-
دندانهای شیری خودبهخود ترمیم میشوند ❌
-
پر کردن فقط برای زیبایی است ❌
-
بیحسی برای کودکان مضر است ❌
-
درمان دندان شیری اتلاف وقت است ❌