سرطان روده بزرگ

به طور کلی، سرطان روده بزرگ زمانی شروع می شود که سلول های سالم روده بزرگ دچار تغییرات (جهش) در ساختار سلولی خود شوند. سلول های سالم به طور منظم رشد می کنند و تقسیم می شوند تا بدن شما عملکرد طبیعی خود را حفظ کند. اما زمانی که ساختارهای ژنتیکی و مولکولی یک سلول در روده بزرگ آسیب می بیند، حتی زمانی که به سلول های جدید نیازی ندارند، به تقسیم غیرقابل کنترل ادامه می دهند. با تجمع این سلول ها، تومور یا سرطان ایجاد می شود.

تومورهای کولون ابتدا به صورت ضایعات بسیار کوچک یا حتی به صورت پولیپ های کوچک و غیر سرطانی (خوش خیم) در روده بزرگ ظاهر می شوند. با گذشت زمان و در صورت عدم تشخیص یا پیگیری در مراحل اولیه، این ضایعات و پولیپ ها به تدریج رشد می کنند و می توانند به سرطان تبدیل شوند. این پولیپ ها و ضایعات اولیه ممکن است بدون علامت باشند.

در طول زمان، سلول‌های سرطانی می‌توانند رشد کرده و به بافت طبیعی اطراف حمله کنند و آن را از بین ببرند. سلول‌های سرطانی می‌توانند از طریق خون یا بافت‌های لنفاوی به سایر قسمت‌های بدن پخش شوند و باعث متاستاز شوند.

تومور یا سرطان روده بزرگ می تواند در هر سنی رخ دهد، اما شیوع آن معمولا در افراد میانسال و مسن بیشتر است. برخی از افراد ممکن است در سنین پایین به دلیل استعداد ژنتیکی یا خانوادگی به این نوع سرطان مبتلا شوند.

علائم سرطان روده بزرگ

بسیاری از افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه بیماری هیچ علامتی ندارند یا علائم غیر اختصاصی مانند ضعف یا خستگی دارند. با رشد تومور، بسته به اندازه و محل آن در روده بزرگ، علائم مختلفی ایجاد می شود.

علائم رایج سرطان روده بزرگ عبارتند از:

• خونریزی در هنگام اجابت مزاج یا دیدن خون در مدفوع
• تغییر اخیر در عادات روده (به عنوان مثال، اسهال یا یبوست که اخیراً ایجاد شده است)
• کم خونی با علت ناشناخته
• تغییر شکل یا قوام مدفوع
• دردهای مزمن شکم
• نفخ شکمی که با درمان های معمولی درمان نشده است
• کاهش وزن غیرقابل توضیح
• ضعيف يا خستگي بدون دليل

غربالگری سرطان روده بزرگ

غربالگری های منظم برای همه افراد توصیه می شود تا با شناسایی و حذف ضایعات اولیه اولیه قبل از سرطانی شدن، از سرطان روده بزرگ پیشگیری کنند. نشان داده شده است که غربالگری خطر مرگ ناشی از سرطان روده را کاهش می دهد.

دستورالعمل‌ها عموماً توصیه می‌کنند که غربالگری سرطان روده بزرگ از سن 45 سالگی شروع شود. اما افرادی که علائم خطرناکی مانند خونریزی در مدفوع دارند یا در معرض خطر بیشتری هستند، باید غربالگری را زودتر شروع کنند و این غربالگری را با فواصل کمتر انجام دهند.

روش های مختلفی برای غربالگری سرطان روده بزرگ وجود دارد. این روش ها شامل بررسی خون مخفی در مدفوع، رکتوسیگموئیدوسکوپی و کولونوسکوپی است. در صورت وجود خون مخفی در آزمایش مدفوع، انجام کولونوسکوپی ضروری است.

برای اطلاعات بیشتر، به مقاله مربوطه در بخش "غربالگری سرطان کولورکتال" مراجعه کنید.

عوامل خطر سرطان روده بزرگ

• سالمندی
  • سرطان روده در هر سنی ممکن است رخ دهد، اما شیوع آن معمولا در افراد میانسال و مسن بیشتر است. میزان سرطان روده بزرگ در جوانان نیز در حال افزایش است، اما پزشکان مطمئن نیستند که چرا.
• سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ
  • اگر یکی از بستگان درجه یک شما مبتلا به این بیماری است، احتمال ابتلا به این سرطان بیشتر است. اگر بیش از یک نفر از اعضای خانواده شما سرطان روده بزرگ یا سرطان رکتوم داشته باشند، این خطر افزایش می یابد.
• سابقه سرطان های مرتبط با سرطان روده بزرگ
  • اگر شما یا بستگان درجه اول شما سابقه سرطان هایی مانند سرطان دستگاه گوارش، سینه یا سرطان های زنانه داشته باشید، ممکن است در معرض خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ باشید.
• سابقه پولیپ یا پولیپ کولون
  • اگر سابقه پولیپ در روده بزرگ خود دارید، ممکن است در آینده بیشتر مستعد ابتلا به این سرطان باشید. البته برخی از این پولیپ ها ربطی به سرطان ندارند و بستگی به نوع پولیپ دارد. اما اگر پولیپ دارید (تعداد زیادی پولیپ روده بزرگ)، این احتمال افزایش می یابد.
• بیماری های التهابی روده بزرگ
  • بیماری های التهابی مزمن روده بزرگ، مانند کولیت اولسراتیو (کولیت اولسراتیو) یا بیماری کرون، می توانند خطر ابتلا به این سرطان را در طول زمان افزایش دهند.
• سندرم های ارثی و خانوادگی (مانند سندرم لینچ و...)
• رژیم غذایی کم فیبر و پرچرب
• سبک زندگی کم تحرک
• دیابت
• الکل
• سابقه پرتودرمانی شکم برای درمان سرطان های قبلی
• چاقی
• سیگار

تشخیص سرطان روده بزرگ

تشخیص قطعی این بیماری با کولونوسکوپی و نمونه برداری است. اگر در حین کولونوسکوپی، پزشک یا جراح شما با ضایعه یا پولیپ مشکوک در روده بزرگ مواجه شد، از آن نمونه برداری می کند. سپس نمونه بافت را برای بررسی پاتولوژی می فرستد. در پاسخ به آسیب شناسی، تشخیص سرطان روده بزرگ تأیید می شود.

پس از تشخیص قطعی، یک سری اقدامات شامل آزمایش خون و تصویربرداری برای بیمار برای بررسی گسترش تومور در بدن درخواست می‌شود.

درمان سرطان روده بزرگ

درمان سرطان کولون معمولاً شامل جراحی برای برداشتن سرطان است. درمان های دیگری مانند پرتودرمانی و شیمی درمانی نیز ممکن است قبل یا بعد از جراحی توصیه شود.

اگر تومور شما زودرس، موضعی، کوچک و کاملاً در نوک پولیپ باشد، ممکن است پزشک شما بتواند آن را در طول کولونوسکوپی به طور کامل حذف کند. در برخی از این موارد، برداشتن آن پولیپ می‌تواند به درمان کامل شما منجر شود.

در مواردی که سرطان روده بزرگ رشد کرده است اما همچنان محدود به روده است و به سایر قسمت‌های بدن سرایت نکرده است، جراح کولورکتال می‌تواند با برداشتن بخشی از روده بزرگ، سرطان را به طور کامل درمان کند. این عمل "کولکتومی" نامیده می شود و جراح بخشی از روده بزرگ شما را که حاوی سرطان همراه با حاشیه ای از بافت طبیعی در دو طرف سرطان است، برمی دارد. جراح شما اغلب قادر است قسمت های سالم باقی مانده از روده بزرگ را دوباره بچسباند. غدد لنفاوی مجاور نیز معمولاً در طی جراحی سرطان روده برداشته می شوند و از نظر سرطان مورد آزمایش قرار می گیرند. این روش را می توان به صورت حداقل تهاجمی یا لاپاراسکوپی انجام داد. این جراحی ها توسط جراحان کولورکتال انجام می شود.

البته، زمانی که امکان اتصال مجدد قسمت های سالم روده بزرگ وجود ندارد، ممکن است به "استوما" نیاز داشته باشید. استوما سوراخی در دیواره شکم است که از طریق آن قسمتی از روده باقی مانده برای اجابت مزاج خارج می شود. برای تمیز کردن راحت تر، یک کیسه روی دهانه آن قرار می گیرد. البته، در مواردی مانند انسداد کامل روده (بسته شدن روده) یا خونریزی شدید، ممکن است مجبور شوید تحت عمل جراحی اورژانسی و نصب استومی (کیسه) قرار بگیرید.

پس از جراحی و بهبودی کامل، بر اساس بیماری و آسیب شناسی (بافت شناسی) نتیجه جراحی، ممکن است به شما توصیه شود که شیمی درمانی بیشتری انجام دهید.

اگر سرطان بسیار پیشرفته و غیرقابل برداشت باشد یا در مواردی که سرطان به سایر قسمت‌های بدن گسترش یافته باشد و قابل برداشتن نباشد، ممکن است پزشک جراحی را برای بیمار توصیه نکند و ممکن است شیمی درمانی برای بیمار توصیه شود.

احتمال عود بیماری پس از جراحی و درمان وجود دارد. به همین دلیل پس از جراحی باید به طور مکرر و در فواصل زمانی معین زیر نظر جراح کولورکتال خود باشید و حتما آزمایشات توصیه شده را انجام دهید.

به لطف روش های مدرن و دقیق جراحی امروزی، رادیوتراپی و داروهای شیمی درمانی جدید پیشرفت بزرگی در درمان بیماران سرطان روده داشته است. و حتی در بسیاری از موارد بیماری آنها کاملاً درمان می شود.

کلمات مرتبط:

سرطان روده بزرگ - درمان سرطان روده بزرگ - درمان سرطان روده بزرگ - جراح کولون - جراح کولورکتال