درمان ارتودنسی تنها زمانی موفقیت واقعی به همراه دارد که نتایج آن در طول مدت پایدار بماند. با برداشتن براکتها درمان به پایان نمیرسد، زیرا دندانها برای تثبیت در موقعیت جدید به زمان و مراقبت نیاز دارند. در این مرحله، بی توجهی به اصول نگهداری میتواند منجر به بازگشت دندانها و کاهش اثربخشی درمان شود.
مراقبت های بعد از ارتودنسی، به ویژه استفاده از ریتینر، نقش کلیدی در حفظ نتایج درمان دارد و با توجه به پیشرفت روش ها و تجهیزات نوین، در آینده درمانهای ارتودنسی نیز بهعنوان یکی از ارکان اصلی درمانهای موفق و ماندگار میشود.
چرا از ریتینر نیاز است؟
پس از پایان درمان ارتودنسی، دندانها نیز ظاهر منظم و هماهنگی پیدا میکنند اما در عمق لثه و استخوان هنوز وضعیت پایداری ندارند. الیاف بافتی که دندان را در موقعیت جدید نگه می دارند، پس از جابه جایی نیازمند زمان برای بازسازی و انطباق هستند. طبیعیکات ناشی از جویدن، صحبت کردن و حتی تنشهای عضلانی فک میتواند به سمت موقعیت قبلی بازگرداند.
در چنین شرایطی استفاده از ریتینر به عنوان یک نگه داشتن فشار لازم میشود تا جلوی حرکات دندانی را به عقب برگرداند و به آن فرصت تثبیت داده شود. در واقع ریتینر نقش یک محافظ دائمی را ایفا می کند؛ برخی تصور می کند که برای استفاده از ریتینر تنها مدت کوتاهی لازم است، اما ساختار بیولوژیکی دندان ها نشان می دهد که تثبیت کامل ممکن است ماه ها تا چند سال طول بکشد. در این مدت نگهدارنده به عنوان قفلی عمل می کند که موقعیت دندان های مرتب شده را ثابت نگه می دارد.
دندان هایی که سابقه چرخش، فضاهای باز بزرگ یا شلوغی شدید دارند بیشتر مستعد برگشت هستند و استفاده از نگهدارنده برای این گروه ضروری تر است. بنابراین، اگر هدف حفظ نتیجه ارتودنسی در طولانی مدت باشد، نگهدارنده یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت کامل است.
انواع ریتینر و تفاوت های عملکردی آنها
هر فردی بسته به نوع بدشکلی اولیه، نوع درمان ارتودنسی و سطح پایداری دندان های خود ممکن است به مدل متفاوتی از نگهدارنده نیاز داشته باشد. نگهدارنده ها در دو گروه کلی ثابت و متحرک قرار می گیرند و هر کدام مزایا، محدودیت ها و کاربردهای خاصی دارند. نگهدارنده ثابت معمولاً سیم نازکی است که به پشت دندان های جلویی بالا یا پایین متصل می شود.
این نوع نگهدارنده دائماً در دهان است و بر حرکات احتمالی دندان کنترل مداوم دارد. پایداری بالا و عدم نیاز به مراقبت پیچیده از ویژگی های مهم نگهدارنده ثابت است، اما تمیز کردن مناسب برای جلوگیری از ایجاد پلاک و التهاب لثه بسیار مهم است. از سوی دیگر، نگهدارنده های متحرک مدل های آکریلیک یا شفافی هستند که بیمار می تواند هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن دندان های خود را جدا کند.
این مدل برای بیمارانی مناسب است که نیاز به نظارت متناوب دارند و دندان هایشان نسبتاً پایدار است. نگهدارنده شفاف به دلیل ظاهر نامحسوسش محبوب شده است، اما باید با دقت زیادی نگهداری شود تا از تغییر شکل یا شکستگی جلوگیری شود. برخی از بیماران ممکن است در چند روز اول کمی مشکل در صحبت کردن داشته باشند، اما این وضعیت معمولا در عرض چند روز برطرف می شود.
تفاوت اصلی در عملکرد ریتینرها، میزان فشار وارد شده و نحوه کنترل حرکات دندانی است. نگهدارنده ثابت فشار مداوم و ملایمی وارد می کند، اما نگهدارنده متحرک بیشتر نقش نگهدارنده دارد و برای جلوگیری از حرکات ناگهانی استفاده می شود. بله
نکات مهم در هنگام خواب، غذا خوردن و ورزش
یکی از چالش های اصلی بعد از ارتودنسی این است که افراد در فعالیت های روزانه دچار عادت های بد نشوند. بسیاری از حرکات ناخواسته فک در هنگام خواب می تواند باعث فشار ناگهانی به دندان ها شود. استفاده از نگهدارنده مخصوصاً در هنگام خواب اهمیت بیشتری پیدا می کند، زیرا دندان ها در این ساعات بدون کنترل عضلات و حرکات طبیعی دهان هستند.
هنگامی که ارتودنسی نتیجه واقعی آن حفظ می شود، معنی دار می شود. تمام کار سخت بریس ها، جلسات تنظیم، هزینه ها و فشارها تنها زمانی ارزش دارد که بیمار پس از درمان به طور جدی مراقبت کند. ریتینر مهمترین ابزار برای حفظ نتیجه است و استفاده صحیح و منظم از آن می تواند چندین دهه سلامت و زیبایی دندان ها را تضمین کند. مهم نیست که از نگهدارنده ثابت یا متحرک استفاده می کنید، مهم این است که دقیقاً طبق نظر متخصص از آن استفاده کنید. توجه به نکات خواب، تغذیه، ورزش و همچنین مراقبت طولانی مدت باعث می شود دندان ها از هر گونه حرکت ناخواسته دور بمانند. ارتودنسی یک سفر طولانی و پربار است و پایان آن آغاز مسئولیت جدیدی برای مراقبت از لبخندی است که به سختی به دست آورده اید. 
ارتودنسی پایدار به هفته های اول پس از درمان محدود نمی شود و تثبیت دندان یک فرآیند طولانی مدت است. پس از ماه های اول کاهش استفاده از ریتینر باید طبق نظر متخصص به تدریج انجام شود تا از برگشت دندان ها جلوگیری شود. بسیاری از کارشناسان توصیه می کنند که استفاده از نگهدارنده در شب را برای سال ها ادامه دهید، زیرا دندان ها همیشه تحت تأثیر نیروهای عضلانی و فعالیت های روزانه قرار می گیرند. رعایت بهداشت دهان و دندان نیز نقش مهمی دارد و می تواند از بروز مشکلاتی مانند نکات پایانی
سوالات متداول
بله حتی پس از پایان درمان، دندان ها ممکن است به موقعیت قبلی خود برگردند. نگهدارنده از این حرکت جلوگیری می کند و به تثبیت کمک می کند.
مدت زمان استفاده از ریتینر به نوع ناهنجاری و پایداری دندان بستگی دارد. معمولاً استفاده طولانی مدت در شب توصیه می شود.
در چنین شرایطی باید فوراً با متخصص ارتودنسی تماس گرفت تا یک نگهدارنده جدید بسازد. هر روز بدون نگهدارنده احتمال بازگشت دندان ها را افزایش می دهد.
