بهترین تغذیه برای کودکان متخصص تغذیه بالینی و رژیم درمانی در تهران دکتر شادنوش
دکتر مهدی شادنوش
تهرانپزشک و متخصص تغذیه بالینی
بهترین تغذیه برای کودکان
داشتن یک رژیم غذایی سالم برای کودکان نه تنها پایه و اساس رشد جسمی و ذهنی آنهاست، بلکه نقش مهمی در سلامت آینده آنها دارد. انتخاب غذای مناسب می تواند تضمین کننده کیفیت زندگی، موفقیت تحصیلی و حتی سلامت روان کودکان باشد. در ادامه به مهم ترین فواید تغذیه سالم برای این گروه سنی اشاره می کنیم:
1. رشد و تکامل فیزیکی
مصرف مواد مغذی ضروری مانند پروتئین، کلسیم، آهن و ویتامین ها به ساخت و تقویت استخوان ها، رشد عضلات و سلامت بافت های بدن کمک می کند. یک رژیم غذایی متعادل به کودکان و نوجوانان اجازه می دهد تا به رشد قد و وزن مناسب دست یابند.
2. تقویت عملکرد مغز و یادگیری بهتر
غذاهای سالم و مغذی مانند ماهی های چرب (سالمون، ساردین)، آجیل و سبزیجات برگ سبز سرشار از اسیدهای چرب امگا 3 و آنتی اکسیدان هستند. این ترکیبات باعث افزایش تمرکز، بهبود حافظه و بهبود عملکرد تحصیلی می شود.
3. تقویت سیستم ایمنی ویتامین هایی مانند ویتامین C و مواد معدنی مانند روی نقش اساسی در تقویت سیستم ایمنی دارند. تغذیه مناسب کودکان را در برابر بیماری های رایج مقاوم می کند و احتمال عفونت را کاهش می دهد
4. پیشگیری از چاقی و بیماری های مزمن
رعایت رژیم غذایی سالم در کنار فعالیت بدنی منظم، خطر ابتلا به چاقی را در کودکان و نوجوانان کاهش می دهد. این سبک زندگی سالم، احتمال ابتلا به بیماری هایی مانند دیابت نوع 2، فشار خون بالا و مشکلات قلبی را در بزرگسالی به حداقل می رساند.
5. حفظ سلامت روان و بهبود خلق
تحقیقات نشان می دهد که بین تغذیه و سلامت روان رابطه مستقیمی وجود دارد. کودکانی که رژیم غذایی سالمی دارند کمتر از افسردگی و اضطراب رنج می برند و معمولا اعتماد به نفس بالاتری دارند.
برای مطالعه بیشتر:
دانستن نکات مربوطه با بهترین تغذیه برای کودکان، والدین می توانند رشد و سلامت کودک خود را ارتقا دهند. کمبود آهن در کودک رشد ذهنی او را کاهش می دهد و مصرف ویتامین C همراه با آهن باعث جذب بیشتر این ماده می شود. مواد غذایی حاوی آهن عبارتند از: جگر، ماهی، گوشت قرمز، عدس، برگ زردآلو، تخم مرغ، بادام هندی، توت و انجیر، کشمش، زیتون، آویشن و... تحلیل استخوان تنها بخشی از عوارض کمبود این ویتامین است. برای اینکه ویتامین D بیشتر جذب بدن شود، لازم است کودک حداقل 2 بار در هفته ماهی بخورد. کمبود این ویتامین را تنها با آزمایش خون می توان تشخیص داد، بنابراین بهتر است سطح ویتامین D فرزندتان را بررسی کنید و در صورت تجویز پزشک از مکمل های ویتامین D استفاده کنید. غذاهای حاوی ویتامین D عبارتند از: شیر غنی شده با ویتامین D، زرده تخم مرغ، شیر سویا، جگر گاو، پنیر، قارچ، و غیره. سرخک، برونشیت، اسهال و ... و در رشد کودک بسیار موثر است. همچنین کمبود این ویتامین باعث اختلالات رشد، کاهش مقاومت بدن، اختلال در تولید خون و ... می شود، کودکانی که با کمبود ویتامین A مواجه می شوند بیشتر بیمار می شوند و دوره بیماری آنها طولانی تر می شود. بهترین تغذیه برای کودکان که ویتامین A مورد نیاز بدن کودک را تامین می کند عبارتند از: شیر و لبنیات، جگر، تخم مرغ، سبزیجات با برگ تیره، سبزیجات نارنجی، سیب زمینی، فلفل دلمه ای و... کودکانی که دچار کمبود کلسیم هستند معمولا رنگ پریده، خسته و تنبل هستند. کلسیم معمولا در موادی مانند لوبیا چیتی، پرتقال، بادام، سویا، ماست، پنیر و غیره یافت می شود.
![]()
h3تغذيه كودكان 1 تا 5 ساله
شيرخواراني كه از يك سالگي گذشته اند، علاوه بر غذاهايي كه در اين يك سال ياد گرفته اند، از غذاهاي سفره خانواده نيز استفاده كنند. اما توجه داشته باشید که رشد این کودکان سریع است و مقاومت بدن آنها در برابر بیماری ها بسیار کم است. همچنین از آنجایی که دندان هایشان کامل نیست، مجبورند غذاهای کم حجم، پرانرژی و زود هضم را بیشتر و کمتر بخورند. لازم به ذکر است که میزان رشد و فعالیت کودکان 1 تا 2 ساله با کودکان سه سال به بالا متفاوت است و باید در رژیم غذایی آنها به این موضوع توجه شود. در ادامه رژیم غذایی هر گروه سنی را به طور جداگانه بررسی می کنیم.
تغذیه کودک یک تا دو ساله
همانطور که گفته شد رشد و فعالیت کودکان 1 تا 2 ساله بیشتر است و به همین دلیل است که کودکان در این دوره بهترین غذا را انتخاب کنند و به غذای بیشتر نیاز دارند. به این دلیل که حجم معده آنها کم است و به دلیل کامل نبودن دندان ها قدرت زیادی برای هضم غذا ندارند. بنابراین توجه به این نکات در رژیم غذایی آنها ضروری است:
- کودکان در این سنین علاوه بر شیر مادر باید روزی 6-5 بار غذا بخورند. می توانید برنج و سبزیجات را با سبزیجات، حبوبات و گوشت های نرم مخلوط کنید. اگر کودک یبوست دارد، سوپ سبزیجات، برگ هلو، آلو و آلو آماده کنید. غذای کودک باید تمیز و کاملا پخته باشد. بعد از سرد شدن غذا به او بدهید.
- بهتر است کودک با کمک شما غذا بخورد اما از خوردن آبگوشت و آبگوشت خودداری کنید.
- کودک نباید از غذاهای حاوی فلفل، نمک و ادویه های تند استفاده کند.
- استفاده از کمی روغن و کره در غذای کودک باعث مغذی شدن غذا می شود. با فنجان یا قاشق به کودک بدهید.
![]()
تغذیه کودک 3 تا 5 ساله
بعد از دو سالگی رشد کودک با سرعت کمتر و کندتر است، به همین دلیل تقاضای کودک برای غذا کاهش می یابد. یک کودک یک ساله به 1000 کیلو کالری و یک کودک سه ساله به 1300 کیلو کالری نیاز دارد. البته ممکن است این مقدار بسته به میزان فعالیت کودک تغییر کند. باید سعی کنید از بهترین تغذیه کودکان برای تامین کالری مورد نیاز کودکتان کمک بگیرید.
برنامه غذایی کودک
در برنامه غذایی کودکان 3 تا 5 سال باید 5 گروه غذایی اصلی، یعنی گروه میوه و سبزیجات، نان و سبزیجات وجود داشته باشد. و جایگزین های آن این کودکان باید روزانه سه وعده غذایی اصلی و دو میان وعده بخورند. در بین وعده های غذایی کودکان در این سن، صبحانه مهم ترین وعده غذایی محسوب می شود و تاثیر بسزایی در یادگیری و دقت آنها دارد.
بهترین تغذیه برای کودکان لاغر
راه های زیادی برای افزایش وزن کودکان وجود دارد، شما باید سالم ترین و بهترین تغذیه را برای کودکان لاغر خود پیدا کنید. افزایش یا کاهش وزن زمانی ارزشمند است که از طریق استراتژی های سالم انجام شود. در ادامه چند راهکار مناسب برای چاق کردن کودکان لاغر توسط بهترین پزشک تغذیه در تهران ذکر شده است:
- لازم است کودک شما وعده های غذایی خود را مرتب و منظم بخورد. حذف حتی یک وعده غذایی کاملا اشتباه است. زیرا باعث می شود کودک در طول روز کالری لازم را دریافت نکند.
- غذای کودک خود را با روش های زیر افزایش دهید:
- برای مصرف شیر کودک از لیوان های بزرگ استفاده کنید.
- برای خوردن غلات از کاسه های بزرگ و رنگارنگ استفاده کنید که اشتهای کودک را افزایش می دهد.
- از غذاهای حاوی calories استفاده کنید. آب میوه های طبیعی و شیر کم چرب از جمله بهترین مواد غذایی برای کودکان هستند.
4. مصرف اسیدهای چرب مانند کره بادام زمینی، روغن زیتون، تنقلات و آووکادو بی ضرر است. همچنین این مواد انرژی و کالری لازم را برای انجام فعالیت های ورزشی به کودک شما می دهند.
5. ورزش باعث تقویت ماهیچه های کودک می شود و همچنین میل او را به مصرف غذا و نوشیدنی افزایش می دهد. 6. به دلیل چربی ها و پروتئین های مفید برای کودکانی که شاخص توده بدنی آنها کمتر از 18.5 است، می توانید از غذاهای زیر استفاده کنید:
- نیمرو
- شیر پرچرب با غلات
- پنیر و ماست
- آجیل
- کره بادام زمینی
- آب بادام زمینی
- 1. id="i-8">بهترین تغذیه برای کودکان مدرسه ای E
کودکان حداقل 5 ساعت از روز خود را در مدرسه می گذرانند و در این مدت نیاز به تغذیه کامل از نظر مغز و بدن دارند. دکتر مهدی شادنوش بهترین متخصص تغذیه در تهران توصیه می کند که صبحانه را در برنامه غذایی کودک خود جدی بگیرید; زیرا صبحانه کامل بهترین تغذیه برای کودکان است. بسیاری از کودکان ممکن است تمایلی به خوردن صبحانه نداشته باشند، بهتر است والدین کودک را به خوردن صبحانه به شکل صحیح تشویق کنند و هرگز این وعده غذایی مهم را حذف نکنند. می توانید از تخم مرغ، شیر، عسل، پنیر در صبحانه کودک خود استفاده کنید. مربای بالانگ نیز یکی از مواد غذایی طبیعی است که توانایی مغز کودکان را افزایش می دهد و همچنین دستگاه گوارش را در برابر مسمومیت های احتمالی و میکروب های گوارشی تقویت می کند. مصرف مایعات برای کودکان بسیار مفید است اما مصرف بیش از حد آب باعث می شود کودک احساس سیری کند و این باعث می شود کودک کمتر گرسنه شود. توصیه می شود زمانی که کودک گرسنه است قبل از نوشیدن آب برای او غذا تهیه کنید.
اجازه دهید کودک هر زمان که گرسنه است غذای خود را بخورد:
زمان های غذا خوردن برای اعضای خانواده می تواند متفاوت باشد، بنابراین برای کودکانی که کمبود وزن دارند، اجازه دهید هر زمان که احساس گرسنگی کردند غذا بخورند، زیرا این یک راه عالی برای افزایش وزن آنها است.
جلوگیری از پرخوری کودک:
تشویق کودکان در حین غذا خوردن به آنها کمک می کند تا با احساس بهتری این کار را انجام دهند، اما این امر تا زمانی که کودک کم وزن باشد صدق می کند. اگر کودک وزن ایده آلی دارد هرگز او را به پرخوری تشویق نکنید زیرا این کار عواقب بدی به دنبال دارد.
سعی کنید آزادانه ورزش کنید:
یکی از دلایل افزایش وزن بالا نگه داشتن کالری است. اگر کودک شما کم وزن است، محدود کردن فعالیت ها و بازی های او می تواند وسوسه انگیز باشد. اما باید به این نکته اشاره کنیم که انجام این کار عاقلانه نیست و ممکن است سلامت کودک را به خطر بیندازد. توصیه می شود بدون دستور پزشک هیچ گونه فعالیتی را برای کودک محدود نکنید.
مراجعه به متخصص اطفال:
آموزش بهترین تغذیه یا انتخاب غذاهای مناسب و مقوی برای والدین می تواند کمی استرس زا باشد، اما شما در داشتن یک برنامه منظم و با کمکدکتر تنها نیستید. مهدی شادنوشبهترین متخصص تغذیه بالینی و متخصص رژیم درمانی در تهران، شما می توانید دنیای کودک خود را کاملاً تغییر دهید.
چرا فست فود برای کودکان مضر است؟
اگرچه فست فودها در ابتدا جذاب به نظر می رسند، اما مصرف مکرر آنها می تواند عواقب جدی برای سلامتی کودکان داشته باشد. بهتر است به جای فست فود، غذای خانگی سالم و مقوی برای فرزندانتان تهیه کنید تا به سلامت رشد کنند. با آموزش بهترین تغذیه از سنین پایین به کودکان می توان عادات غذایی سالمی را در آنها ایجاد کرد.
- کمبود مواد مغذی:فست فودها سرشار از چربی های اشباع شده، قندهای ساده و سدیم هستند و در عین حال، فیبر، ویتامین و مواد معدنی کافی ندارند. این عدم تعادل تغذیه ای می تواند منجر به کمبود مواد مغذی ضروری برای رشد کودکان شود.
- افزایش وزن و چاقی:مصرف بیش از حد فست فودها ارتباط مستقیمی با افزایش وزن و چاقی در کودکان دارد. چاقی دوران کودکی می تواند منجر به مشکلات جدی سلامتی در بزرگسالی شود، مانند دیابت نوع 2، بیماری های قلبی و برخی از انواع سرطان. ایجاد عادات غذایی ناسالم: مصرف مکرر فست فودها باعث می شود کودکان به طعم های شور، شیرین و چرب عادت کنند و از خوردن غذاهای سالم و طبیعی امتناع کنند. این عادات غذایی ناسالم می تواند در درازمدت بر سلامت آنها تأثیر منفی بگذارد.
- اثر بر رشد مغز: برخی از مطالعات نشان داده اند که مصرف زیاد غذاهای فرآوری شده و فست فودها می تواند بر رشد مغز کودکان تأثیر منفی بگذارد و عملکرد شناختی آنها را کاهش دهد. غذاها، می توانید برای کودکان خود غذای خانگی سالم و مقوی تهیه کنید. برخی از این گزینه ها عبارتند از:
- ساندویچ های خانگی: با استفاده از نان سبوس دار، گوشت، سبزیجات تازه و سس های خانگی، می توانید ساندویچ های خوشمزه و سالمی برای کودکان تهیه کنید.
- سوپ ها و سوپ ها: سوپ ها و سوپ ها سرشار از ویتامین ها، مواد معدنی و فیبر هستند و می توانند برای کودکان سرشار از مواد مغذی باشند.
- سالاد: سالادهایی با تنوع بالا را می توان به عنوان میان وعده یا غذای اصلی برای کودکان سرو کرد. سالادهایی مانند سالاد سزار می توانند گزینه بسیار جذابی برای کودکان باشند.
- میوه ها و سبزیجات: میوه ها و سبزیجات تازه و رنگارنگ سرشار از ویتامین ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان ها هستند و باید به طور مرتب در رژیم غذایی کودکان گنجانده شوند.
