پوسیدگی دندان یکی از شایع ترین بیماری های مزمن دوران کودکی است که میلیون ها کودک را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد. برخلاف تصور رایج، دندان های شیری در سلامت عمومی کودک نیز بسیار مهم هستند، زیرا این دندان ها نه تنها نقش اساسی در تغذیه و تکلم دارند، بلکه جایگزین های طبیعی برای رشد دندان های دائمی در آینده به شمار می روند.
در سال های اخیر مطالعات متعددی نشان داده است که پوسیدگی و شیرینی در کودکان رابطه مستقیم و قابل پیش بینی دارند. مصرف مکرر مواد قندی، نوشیدنی های شیرین و غذاهای فرآوری شده در کنار رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان باعث ایجاد محیط اسیدی در دهان می شود و در نتیجه شروع به تخریب مینای دندان می کند.
اسیدیکهدرتماسمستقیمباسطحدندانتولیدمیشود،باعثدمینرالیزاسیونکاهشموادمعدنیدرمینایدندانمیشوداگراینروندتکرارشود،درنهایتمنجربهتخریبساختاردندان،ایجادلکه،حفرهوحتیدردشدیدمیشود
بهعبارتدیگرپوسیدگیوشیرینیدرکودکاندومفهومجداییناپذیرهستندهرچهتعداددفعاتتماسدندانباقندبیشترباشد،احتمالپوسیدگیآنبیشترمیشودحتیاگرمقدارشیرینیکمباشد
علتاصلیمصرفخودروشیرینی
پوسیدگیدرکودکاننتیجهترکیبیازچندینعاملاست
مصرفمکررموادقندی
قندهایسادهمانندساکارز،فروکتوزوگلوکزغذایاصلیباکتریهایدهانهستندهنگامیکهکودکچندینباردرروزشیرینی،بیسکویتیانوشیدنیهایشیرینمصرفمیکند،محیطدهاندائمااسیدیمیمانداینحالتباعثتجزیهوتحلیلمداوممینایدندانمیشود
عدمرعایتبهداشتدهان
بسیاریازکودکانبعدازخوردنشیرینیدندانهایخودرامسواکنمیزنندیاروشصحیحمسواکزدنرانمیدانندتجمعپلاکمیکروبیرویدندانباعثماندگاریقندوتداوماسیدیتهمیشود
کاهشبزاقدهان
بزاقنقشمهمیدرشستنغذاوخنثیکردناسیدداردکودکانیکهبهدلیلمصرفدارو،کمآبییاتنفسدهانیبزاقکمیدارند،بیشترمستعدابتلابهپوسیدگیهستند
ژنتیکوویژگیهایمینایدندان
بعضیازکودکانازنظرژنتیکیمیناینازکتریدارندیادندانهایشانبیشترمستعدآسیباستدراینکودکانحتیمصرفکمترقندنیزمیتواندباعثپوسیدگیشود
استفادهازشیشهشیرحاویمایعاتشیرین
اصطلاحپوسیدگیشیشهشیرنوزادبراینوزادانیکهشبهابایکبطریشیریاآبمیوهمیخوابنداستفادهمیشودمایعشیریندردهانجمعمیشودوباکتریهارافعالنگهمیدارد
تشخیصبهموقععلائمپوسیدگیوشیرینیدرکودکانبرایجلوگیریازآسیبدائمیمهماستعلائماولیه
ایجادلکههایسفیدگچیرویدندان
تحریکپذیریهنگامغذاخوردن
علائمپیشرفته
لکههایقهوهاییاسیاهرویدندان
دردهنگامجویدن
التهابیاتورملثههایاطرافدندان
بیقراریشبانهکودک
حتیتبدرمواردعفونتشدید
روشهاپیشگیریازپوسیدگیوشیرینیدرکودکان
محدودیتدرمصرفشکر
بهتراستکودکانفقطدروعدههایاصلیغذایشیرینبخورند،زیرادراینزمانبزاقزیادتراستومحیطدهانسریعتربهحالتعادیبازمیگردد
آموزشصحیحمسواکزدن
والدینبایدازدوسالگینحوهصحیحمسواکزدنرابهکودکانآموزشدهندتوصیهمیشودازخمیردندانحاویفلورایددرمقادیرکماستفادهکنید
نخدندانودهانشویهکودکان
تغذیهسالموجایگزینیمیانوعدهمیتوانیدشیرینیهاراباغذاهایسالممانندمیوههایتازه،آجیلهایبدوننمک،پنیروسبزیجاتجایگزینکنید
مراجعهمنظمبهدندانپزشک
برایبررسیوضعیتدندانهایشیریواستفادهازفلورایدتراپی،هرششماهیکبارویزیتضروریاست
🔹فلورایدتراپی
فلورایدباعثاسیدبهلایههایزیرینمیروداینروشمعمولاًدرمطبدندانپزشکیانجاممیشود
🔹سیلانتیافیشورسیلانت
پوشاندنشیارهایعمیقسطحجوندهدندانآسیابباموادرزینیبرایجلوگیریازتجمعباکتریها
🔹زایلیتول
زیلیتولیکشیرینکنندهطبیعیاستکهنهتنهاازپوسیدگیجلوگیریمیکند،بلکهرشدباکتریهایمضررانیزکاهشمیدهد
🔹اصلاحرفتارخوردن
توصیهبهوالدینبرایایجادعاداتغذاییخوبدرکودکان،مانندخوردنشیرینیفقطبعدازغذا،نهبینوعدههایغذایی
🔹لیزردرمانی
دربرخیمواردپوسیدگیسطحی،ازلیزربرایبرداشتنبافتآسیبدیدهوضدعفونیدنداناستفادهمیشود
وعاداتخوببرایسلامتدهانودندانکودکان
آموزشتصویریروشصحیحمسواکزدن
استفادهازبرنامههایآموزشیوبازیهایمراقبت
شستشویدهانباآببعدازهروعدهغذاییشیرین
استفادهازجدولپاداشبرایتشویقکودکبهرعایتبهداشت
جایگزینینوشیدنیهایشیرینباآبسادهیاشیر
عمومیازسلامتیکودکانوسلامتیآنهامراقبتکنیدبدن
ایجادلکههایسفیدگچیرویدندان
تحریکپذیریهنگامغذاخوردن
لکههایقهوهاییاسیاهرویدندان
دردهنگامجویدن
التهابیاتورملثههایاطرافدندان
بیقراریشبانهکودک
حتیتبدرمواردعفونتشدید
میتوانیدشیرینیهاراباغذاهایسالممانندمیوههایتازه،آجیلهایبدوننمک،پنیروسبزیجاتجایگزینکنید
مراجعهمنظمبهدندانپزشک
برایبررسیوضعیتدندانهایشیریواستفادهازفلورایدتراپی،هرششماهیکبارویزیتضروریاست
🔹فلورایدتراپی
فلورایدباعثاسیدبهلایههایزیرینمیروداینروشمعمولاًدرمطبدندانپزشکیانجاممیشود
🔹سیلانتیافیشورسیلانت
پوشاندنشیارهایعمیقسطحجوندهدندانآسیابباموادرزینیبرایجلوگیریازتجمعباکتریها
🔹زایلیتول
زیلیتولیکشیرینکنندهطبیعیاستکهنهتنهاازپوسیدگیجلوگیریمیکند،بلکهرشدباکتریهایمضررانیزکاهشمیدهد
🔹اصلاحرفتارخوردن
توصیهبهوالدینبرایایجادعاداتغذاییخوبدرکودکان،مانندخوردنشیرینیفقطبعدازغذا،نهبینوعدههایغذایی
🔹لیزردرمانی
دربرخیمواردپوسیدگیسطحی،ازلیزربرایبرداشتنبافتآسیبدیدهوضدعفونیدنداناستفادهمیشود
وعاداتخوببرایسلامتدهانودندانکودکان
آموزشتصویریروشصحیحمسواکزدن
استفادهازبرنامههایآموزشیوبازیهایمراقبت
شستشویدهانباآببعدازهروعدهغذاییشیرین
استفادهازجدولپاداشبرایتشویقکودکبهرعایتبهداشت
جایگزینینوشیدنیهایشیرینباآبسادهیاشیر
عمومیازسلامتیکودکانوسلامتیآنهامراقبتکنیدبدن
تحقیقاتنشاندادهاستکهدنداندردباعثازدستدادناشتها،بیخوابیواختلالدررشدکودکمیشودبنابراین،پیشگیریازپوسیدگیوشیرینیدرکودکاندرواقعاقدامیبرایحفظسلامتکلیبدنآنهاست
والدیننقشاساسیدرشکلگیریعاداتبهداشتیکودکاندارندوالدینیکهمراقبسلامتدهانودندانخودهستندمعمولاًفرزندانیبادندانهایسالمتریدارندنظارتمستقیمبرمسواکزدن،محدودکردنمصرفشیرینیجاتومراجعهمنظمبهدندانپزشکازمهمتریناقداماتوالدیناست
پوسیدگیوشیرینیدرکودکانموضوعیچندوجهیاستکهبهعواملبیولوژیکی،رفتاریوتغذیهایمربوطمیشوداگرچهقندهانقشاساسیدرایجادپوسیدگیدارند،اماعاداتبهداشتیوتغذیهنادرستنیزنقشمهمیدارند
بااصلاحالگوهایرفتاری،آموزشصحیح،مراجعهمنظمبهدندانپزشکواستفادهازروشهایعلمیپیشگیریمیتوانازاینمشکلرایجپیشگیریکردمراقبتازدندانهایشیری،سرمایهگذاریبرایآیندهسلامتدهانودندانکودکاست
❓دهسوالمتداولدربارهپوسیدگیوشیرینیدربچهها
آیادندانشیریهمنیازبهدرماندارد؟
بله،زیراپوسیدگیدردندانشیریمیتواندبهدنداندائمیآسیببرساندچندباردرروزبایدکودکمسواکبزند؟
حداقلدوبار،صبحوقبلازخوابآیااستفادهازفلورایدبرایکودکانبیخطراست؟
بله،دردوزمناسبوتحتنظردندانپزشکبیخطرومفیداستآیاشیرینیطبیعیمثلعسلهمباعثپوسیدگیمیشود؟
بله،هرنوعقندسادهدرصورتماندندردهانپوسیدگیایجادمیکندچهزمانیبایدکودکرابرایاولینبارنزددندانپزشکبرد؟
حداکثردرسنیکسالگییاششماهپسازرویشاولیندندانآیامکیدنشیشهشیرباعثپوسیدگیمیشود؟
بله،بهویژهاگرمحتویاتآنشیرینباشدآیامیتوانازآدامسبدونقندبرایپیشگیریاستفادهکرد؟
بله،آدامسهایحاویزایلیتولمیتوانندمفیدباشندآیادرمانخانگیبرایپوسیدگیوجوددارد؟
خیر،فقطمیتوانازپیشرفتآنجلوگیریکرد،درمانقطعینیازبهدندانپزشکداردآیاژنتیکدرپوسیدگیکودکاننقشدارد؟
تاحدیبله،امارفتارهایبهداشتیتأثیربیشتریدارندآیاشستوشویدهانبعدازخوردنشیرینیکافیاست؟
کمککنندهاستاماجایگزینمسواکزدننمیشود
⚠️دهباورغلطدربارهپوسیدگیوشیرینیدربچهها
دندانشیریمهمنیستچونمیافتد❌
دندانشیریدررشدفکوتکلمبسیارمهماستپوسیدگیفقطازشکلاتایجادمیشود❌
هرنوعقندسادهعاملپوسیدگیاستاگردنداندردندارد،پسسالماست❌
پوسیدگیدرمراحلاولیهبدوندرداستدندانهایسفیدهمیشهسالماند❌
ممکناستپوسیدگیدرلایههایزیرینپنهانباشدشیرینیکمباعثآسیبنمیشود❌
تعداددفعاتمصرفمهمترازمقداراستفقطکودکانتنبلدچارپوسیدگیمیشوند❌
عواملژنتیکیوبزاقنیزدخیلانددهانشویهجایگزینمسواکاست❌
دهانشویهمکملبهداشتدهاناست،نهجایگزینآننوشیدنیهایمیوهایطبیعیبیضررند❌
حاویقندهایطبیعیهستندومیتوانندپوسیدگیایجادکننداگرکودکشیرینیرادوستندارد،پسدندانهایشسالممیماند❌
رعایتبهداشتدهانضروریاست،صرفنظرازرژیمغذاییمسواکزدنفقطبرایبزرگسالانمهماست❌
بایداززمانرویشاولیندندانشروعشود
