پوکی استخوان یا استئوپروز، یک بیماری شایع استخوانی است که با کاهش تراکم مواد معدنی و توده استخوانی بهویژه در نواحی مهمی مانند ستون فقرات، کمر و ران رخ میدهد. این کاهش تراکم میتواند به مرور زمان استخوانها را ضعیف و شکننده کرده و احتمال شکستگیهای استخوانی را افزایش دهد. اهمیت تشخیص زودهنگام این بیماری در این است که میتوان با مداخلات پزشکی و تغییرات در سبک زندگی، از پیشرفت آن جلوگیری کرد. مرحله اولیه این وضعیت به عنوان **استئوپنی** شناخته میشود و میتوان با تشخیص به موقع از تبدیل آن به استئوپروز کامل جلوگیری کرد.
**علائم و روشهای تشخیص پوکی استخوان**
پوکی استخوان اغلب بدون علامت آشکار است و به همین دلیل به عنوان “بیماری خاموش” شناخته میشود، اما برخی از علائم که ممکن است نشاندهنده این بیماری باشند عبارتند از:
- **کاهش تراکم استخوانی:** این کاهش در تصاویر رادیولوژی و اسکنهای استخوانی به وضوح دیده میشود.
- **دردهای عمقی و مبهم:** دردهای بدون دلیل و مزمن در نواحی اسکلتی، بهویژه در نواحی کمر و لگن، میتواند یکی از علائم اولیه باشد.
- **کوتاهی قد:** یکی از نشانههای پیشرفته پوکی استخوان، کاهش قد به دلیل فروپاشی مهرههای ستون فقرات است.
- **شکستگیهای مکرر:** استخوانهای ضعیفتر، بیشتر در معرض شکستگی هستند، بهویژه پس از سقوطهای خفیف یا حتی در اثر ضربههای جزئی.
### **تست تراکم استخوان (BMD)**
یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص پوکی استخوان، انجام **سنجش تراکم استخوان (BMD)** است. این تست با استفاده از فناوریهای تصویربرداری مانند **DXA** یا **DEXA** به پزشکان کمک میکند تا میزان تراکم استخوانی شما را اندازهگیری کرده و خطر شکستگیها را ارزیابی کنند. توصیه میشود افرادی که بیش از ۵۰ سال سن دارند، بهویژه زنان پس از یائسگی، هر ۲ تا ۵ سال یکبار این تست را انجام دهند تا از وضعیت استخوانهای خود آگاه باشند.
### **آیا فیزیوتراپی به درمان پوکی استخوان کمک میکند؟**
بله، فیزیوتراپی یکی از موثرترین روشها برای مدیریت و پیشگیری از پوکی استخوان است. تمرینات ورزشی منظم زیر نظر متخصصان فیزیوتراپی میتواند به تقویت عضلات، بهبود تعادل و جلوگیری از سقوطها کمک کند، که در نتیجه از شکستگیهای ناشی از پوکی استخوان جلوگیری میکند. فیزیوتراپیستها با ارزیابی وضعیت اسکلتی و عضلانی هر فرد، برنامههای ورزشی مناسب و سفارشی برای هر بیمار طراحی میکنند. این برنامهها شامل تمرینات قدرتی، استقامتی و تعادلی است که به حفظ توده عضلانی و استخوانی کمک میکند.
**مگنتتراپی و مکملهای دارویی برای درمان پوکی استخوان**
یکی دیگر از روشهای مکمل برای بهبود تراکم استخوانی، **مگنتتراپی** است. این روش غیرتهاجمی با استفاده از میدانهای مغناطیسی باعث تحریک فرآیندهای بیولوژیکی در بدن میشود و میتواند به بهبود تراکم استخوانها و تسریع روند بازسازی آنها کمک کند. علاوه بر مگنتتراپی، مصرف مکملهای دارویی نیز نقش مهمی در حفظ سلامت استخوانها ایفا میکند.
**مکملهای دارویی مهم:**
- **ویتامین D:** این ویتامین باعث افزایش جذب کلسیم در بدن میشود و نقش کلیدی در حفظ تراکم استخوانی دارد.
- **کلسیم:** به عنوان یکی از مواد معدنی اصلی در ساختار استخوان، مصرف کافی کلسیم از طریق مواد غذایی یا مکملها بسیار حیاتی است.
- **منیزیم و ویتامین K:** این دو عنصر نیز بهطور مستقیم در سلامت استخوانها موثر هستند و معمولاً بهصورت مکمل به بیماران توصیه میشوند.
تغذیه سالم نیز بخشی از درمان است. مصرف مواد غذایی سرشار از کلسیم مانند لبنیات، سبزیجات سبز تیره مانند اسفناج، و مغزها میتواند به بهبود سلامت استخوانها کمک کند.
### **خدمات مرکز فیزیوتراپی توان نوین**
در مرکز فیزیوتراپی توان نوین، تحت نظر متخصص برجسته **دکتر نوشین الوندیان**، خدمات تشخیصی، پیشگیری و درمان پوکی استخوان بهصورت جامع و تخصصی ارائه میشود. این مرکز با استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته مانند **مگنتتراپی** و برنامههای ورزشی سفارشی، به بهبود وضعیت اسکلتی و تراکم استخوانی شما کمک میکند. همچنین مشاورههای تغذیهای و توصیههای مربوط به مصرف مکملها نیز برای حفظ سلامت استخوانها در این مرکز ارائه میشود.
#### **پرسشهای متداول**
**۱. پوکی استخوان چیست و چگونه تشخیص داده میشود؟**
پوکی استخوان یک بیماری است که باعث کاهش تراکم و استحکام استخوانها میشود. این وضعیت معمولاً از طریق تست سنجش تراکم استخوان (BMD) و علائم کلینیکی مانند دردهای اسکلتی و شکستگیهای مکرر تشخیص داده میشود.
**۲. آیا فیزیوتراپی به پیشگیری از پوکی استخوان کمک میکند؟**
بله، تمرینات ورزشی منظم تحت نظر فیزیوتراپیست میتواند به تقویت عضلات، بهبود تعادل و استحکام استخوانها کمک کند و از پیشرفت پوکی استخوان جلوگیری نماید.
**۳. چه مکملهایی برای درمان پوکی استخوان توصیه میشود؟**
مکملهای ویتامین D و کلسیم از جمله مهمترین مکملهایی هستند که به حفظ سلامت استخوانها کمک میکنند. همچنین استفاده از ویتامین K و منیزیم نیز میتواند موثر باشد.