کرانیوفارنژیوما
کرانیوفارنژیوما
کرانیوفارنژیوما (Craniopharyngioma) هیپوفیز (یک غدهی درون ریز کوچک در مغز قاعدهای که هورمونهای مهمی را میکند) و هیپوتالاموس (یک ارگان درون ریز که مواد مغذیها توسط غدهی هیپوفیز را کنترل میکند) رشد میکند. این تومور اکثراً کودکان بین 5 تا 10 سال سن را درگیر میکند با این حال ممکن است در برخی از بزرگسالان نیز دیده شود. با وجود اینکه کرانیوفارنژیوما سرطانی نیست، این غده رشد کرده و ممکن است بر روی بخشهای همجوار خود در فشار وارد شده به مغز و علائمی مانند تغییرات ژنتیکی، بینایی، رشد آهسته، سردرد، حال تهوع و استفراغ، اختلالات عملکردی و اختلالات شنوایی را کند. علت ایجاد این تومور به درستی نیست با این حال محققین احتمال میدهند که این تومور در مراحل اولیه رشد جنینی در دوران بارداری مادر ایجاد شده و علت آن متاپلازی (تغییر شکل غیرطبیعی ایجاد سلولها) باشد. این غده از دو لوب خلفی و قدامی تشکیل شده است. استخوان زین ترکی در فاصلهی نزدیکی با ساختارهای ظریف طبیعی و عصبی ازجمله کیاسمای بینایی، سینوس غاری و اعصاب سوم، چهارم و ششم مغزی و شاخههای افتالمیک و مجزیاری عصب پنجم قرار دارد. یک تودهی بزرگ در غدهی هیپوفیز مثل کرانیوفارنژیوما میتواند از این ساختارها را تحت تأثیر قرار دهد. ساقهای هیپوفیز غدهای هیپوفیز را به هیپوتالاموس مرتبط میکند. رشتههای عصبی مهم (اعصاب هیپوفیز – هیپوتالاموس) و مجموعه خونی کوچک (عروق باب هیپوتالاموس – هیپوفیز) درون آن گرفته شدهاند که میتوانند جایگزینها را وارد لوبهای خلفی و قدامی هیپوفیز کنند. تحت قرار گرفتن ساقهای هیپوفیز در اثر کرانیوفارنژیوما این رشتههای عصبی و خونی را تحت فشار قرار میدهد و میتواند باعث ایجاد اختلال در درون ریز شود. (تغییر شکل غیرطبیعی سلولها) باشد. به نظر میرسد که کرانیوفارنژیوما از باقی ماندههای اپی تلیال مجرای کرانیوفارنژیال یا کیسهای راکه (کیسههای در حفرهی دهان اولیه که بخش قدامی غده هیپوفیز را تشکیل میدهد) ایجاد میشود. سلولهای جنینی (سلولهای اولیه) ممکن است با رشد غیرطبیعی مجرای کرانیوفارنژیال یا بخش قدامی غده هیپوفیز، به بروز کرانیوفارنژیوما می شوند. این تومورهای ارتباط نزدیکی با نوع دیگری از کیستها به نام کیست شکاف راتکه دارند که بعضی اوقات در غده هیپوفیز دیده میشود. این مشکل دلیل ارسالهایی از چشم به مغز خواهد شد. این فشار علائم متفاوتی ایجاد خواهد کرد که ازجمله این علائم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تغییرات بینایی (از دست دادن بینایی در یک چشم یا تار شدن دید)
- تهوع و استفراغ
- اختلالاتی و مشکل در راه رفتن به خواب
- سردردبه هنگام رفتن خوی فرد و تغییرات شخصیتی
- رشد کند و بلوغ دیررس
- افزایش وزن
- تشنگی بیش از حد از حد
- ادرار کردن بیش از اندازه از اندازه
- مشکل در فکر کردن و یاد گرفتن
تشخیص
تشخیص
جسم شما را به چشم متخصص می بیند. که در کنار شما قرار دارند را بررسی میکند. در این آزمایش، با دادن دستهای بینایی که میتوان از وارد کردن فشار توسط تومور بر روی بخشهایی از مغز که مسئول بینایی میشود، مطمئن شد. ازجمله آزمایشات ممکن است توسط پزشک برای تشخیص تومور مورد استفاده قرار گیرد عبارتند از:
MRI
در این روش عکسبرداری از آهنرباهای قوی و تصاویر رادیویی برای گرفتن از داخل مغز استفاده میشود. در ابتدا مادهای به نام گادولینیوم به داخل یکی از ویدهای شما تزریق میشود. این ماده به وضوح دیده می شود تومور بر روی تصویر خواهد شد.
سی تی اسکن
سی تی اسکن نوعی عکسبرداری قدرتمند با عشقی ایکس است که تصاویری با جزئیات بالا از داخل بدن به دست میدهد. ممکن است قبل از عکسبرداری نوعی جوهر مخصوص داخل یک سیاهرگ تزریق شود تا تومور در عکس گرفته شده واضحتر دیده شود. بالا بودن غیرطبیعی سطح هورمونها میتواند از وارد کردن فشار بر روی غدهی هیپوفیز توسط تومور باشد. تنها راه اطمینان کامل از داشتن کرانیوفارنژیوما، انجام بیوپسی است. پزشک یک سوزن یا ابزار دیگر را وارد جمجمهی شما کرده و بخش کوچکی از بافت را بر میدارد. سپس یک متخصص در آزمایشگاه در زیر میکروسکوپ نمونه برداری شده است را بررسی کرده و وجود سلولهای تومور در آن را تشخیص میدهد. است. این عمل جراحی کرانیوفارنژیوما را میتوان به چند طریق انجام داد که عبارتاند از:
جراحی از راه بینی
جراحی یک بریدگی در زیر بینی یا بالای لثهها ایجاد میکند و ابزارهای خود را از این طریق به مغز وارد میکند.
جراحی را باز کرده است. می کند. در صورتی که بخشی از تومور به صورت یک کیست برای مایع باشد یک لوله یا لوله را وارد کرده و کیست را خالی می کند. ممکن است عمل جراحی با عوارض جانبی همراه باشد. این عوارض جانبی عبارتند از آسیب و آسیب به مغز که باعث ایجاد بیماریها، بینایی، حرکت اندامها و عملکردهای دیگر رادیوتراپی
پرتو درمانی یکی دیگر از روشهای درمانی کرانیوفارنژیوما است. در این روش از اشعه ایکس پرقدرت برای کشتن سلول های سرطانی و یا جلوگیری از رشد آن ها استفاده می شود. ممکن است پس از عمل جراحی بیمار تحت پرتو درمانی قرار دادن سلول های باقی مانده از بین بروند. این پرتوها با یکی از دو روش زیر به بدن وارد میشوند:
پرتو درمانی خارجی
پرتوها با استفاده از یک دستگاه در خارج از بدن در داخل منطقه موردنظر تاباننده میشوند. میشوند.
عوارض جانبی پرتو درمانی عبارتند از:
- خستگی مفرط
- قرمز شدن پوست
- حالت تهوع
- ریزش مو
- افزایش افزایش وزن
- مشکلات مفید
- مشکلها
- مشکلات
- و رشد کند. پزشک ممکن است از این روش صبر کند، برای افزایش آن کاهش دهد و یا از نوعی دیگر از پرتوها برای کاهش مصرف کند. پرتو درمانی پروتونی نوع رشد از این روش است که به جای اشعه ایکس از پروتون استفاده می کند. این روش جدید میتواند عوارض جانبی کمتری را در کودکان به دنبال داشته باشد.
زندگی پس از درمان
نمای کلی برای افراد مبتلا به بیماری کرانیوفارنژیوما مناسب است چراکه عمل جراحی و روشهای درمانی معمولاً درمان را به طور کامل از میبرند. ولی این تومور و روشهای درمانی مورد استفاده قرار میگیرند برای آن میتوان بدن را در تولید هورمونها تحت تأثیر قرار داد. پس از درمان، شما و کودکتان باید به متخصص دستگاه درون ریز مراجعه کنید. کودک شما برای سالیان طولانی باید به صورت منظم به متخصص دستگاه درون ریز مراجعه کرده و معاینه شود. پزشک به کمک میکند تا عوارض جانبی ناشی از تومور و یا روشهای درمان آن را مدیریت کرده و همچنین در صورت ایجاد مجدد تومور، آن را تشخیص میدهد.