سرخوردگی مهرهها زمانی اتفاق میافتد که یکی از مهرهها از موقعیت طبیعی خود در ستون فقرات جابهجا میشود، که به دلیل فشار بیش از حد، آسیب یا مشکلات مرتبط با دیسکها رخ میدهد. این وضعیت می تواند باعث درد شدید و محدودیت حرکتی قابل توجهی شود. در این مقاله به بررسی علائم، علل و روش های درمان این مشکل پرداخته ایم. خواندن ادامه مقاله به شما این فرصت را می دهد تا با روش های پیشگیری و راه حل های موثر برای مدیریت درد آشنا شوید و اقدامات مناسبی برای حفظ سلامت ستون فقرات خود انجام دهید.

لغزش مهره کمری چیست؟
یکی از مشکلاتی که برای ستون فقرات ایجاد می شود، ناامیدی مهره های کمری است. این عارضه می تواند منجر به درد و ناراحتی شدید شود و در برخی موارد حرکت فرد را با مشکل مواجه کند. رگ به رگ شدن زمانی اتفاق می افتد که مهره های پشت ناپایدار می شوند و دائما جابجا می شوند و فشار زیادی به مهره های پایینی وارد می کنند.
بی ثباتی مهره ها باعث درد شدید در ناحیه کمر و پاها به خصوص هنگام راه رفتن می شود. در چنین شرایطی باید به پزشک مراجعه کرد تا تشخیص دقیق انجام شود و درمان مناسب آغاز شود. پیچ خوردگی کمر یکی از مشکلات رایج ستون فقرات است که در بسیاری از موارد بدون جراحی و با روش های غیرتهاجمی قابل درمان است.ورزش و فیزیوتراپی یکی از مهم ترین راه حل های درمانی برای کنترل این مشکل است. نکته قابل توجه این است که برخی از افراد سال ها با این وضعیت زندگی می کنند اما از وجود آن بی اطلاع هستند. این بیماری در افراد بالای 50 سال شایع تر است، اما در افراد جوان تر نیز ممکن است رخ دهد. همچنین برخی از افراد مانند ورزشکاران رشته هایی مانند دو و میدانی بیشتر در معرض این عارضه هستند.
رگ به رگ شدن کمر می تواند علائم زیادی داشته باشد که از مهمترین آنها می توان به درد شدید کمر، لگن و پاها، بی حسی در اندام تحتانی و سفتی عضلات پشت اشاره کرد. در ادامه به بررسی بیشتر این علائم می پردازیم.لغزش مهره های ستون فقرات چه علائمی می تواند داشته باشد؟
بیشتر موارد لغزش مهره با هیچ علامتی همراه نیست و بیمار تنها زمانی متوجه جابجایی مهره ها می شود که در رادیوگرافی گرفته شده برای تشخیص سایر عوارض، جابجایی مهره مشاهده شود. در هر صورت، علائم رایج لغزش مهره ها عبارتند از:
- درد کمر، به خصوص بعد از ورزش
- افزایش دور کمر
- درد یا ضعف در یک یا هر دو ران یا ساق پا
- کاهش توانایی بیمار برای کنترل عملکرد روده و مثانه
- گیره و انقباض عضلات همسترینگ
- اسپوندیلولیستزی شدید باعث تغییراتی در شیوع ایستادن و راه رفتن بیمار می شود، مثلاً بیمار مانند اردک راه می رود. چون در این حالت انحنای جلوی کمر زیاد می شود، معده جلو می آید. بالاتنه (سینه و غیره) کوتاهتر به نظر می رسد و مشکل اسپاسم و گرفتگی عضلات پایین کمر رخ می دهد.
تشخیص دررفتگی مهره های کمری نیازمند بررسی دقیق علائم و آزمایش های تخصصی است. در مراحل اولیه، پزشک با گرفتن شرح حال بیمار و بررسی علائمی مانند کمردرد، بی حسی در پاها یا ضعف عضلانی، ارزیابی کلی انجام می دهد. همچنین بررسی سوابق پزشکی و میزان درد در شرایط مختلف می تواند به تشخیص کمک کند.
پس از معاینه بالینی، آزمایش های تصویربرداری برای بررسی دقیق تر وضعیت مهره ها تجویز می شود. یکی از رایج ترین روش ها تصویربرداری با اشعه ایکس است که امکان مشاهده تغییرات در ساختار ستون فقرات را فراهم می کند. در برخی موارد، از MRI برای جزئیات بیشتر استفاده می شود که می تواند وضعیت دیسک ها، اعصاب و بافت های اطراف را به وضوح نشان دهد. سی تی اسکن همچنین روشی است که اطلاعات دقیق تری در مورد جابجایی مهره ها ارائه می دهد.
علاوه بر تصویربرداری، در برخی موارد، آزمایشهای عصبی مانند الکترومیوگرافی (EMG) برای بررسی عملکرد اعصاب و میزان فشار روی آنها انجام میشود. این روش به پزشک کمک می کند تا دریابد که آیا دررفتگی مهره باعث آسیب عصبی شده است یا خیر.
ترکیب این روشهای تشخیصی به پزشک کمک میکند تا نوع و شدت دررفتگی مهرهها را مشخص کند و یک برنامه درمانی مناسب برای بیمار در نظر بگیرد. در صورت تایید این عارضه، بسته به میزان جابجایی مهره، روش های درمانی با توجه به شرایط بیمار توصیه می شود.
انواع شکستگی مهره های کمری و علت هر وقوع چیست؟
لغزش مهره های کمری به پنج نوع اصلی تقسیم می شود
اسپوندیلولیستزیس دیسپلاستیک
لغزش دیسپلاستیک نتیجه نقص در تشکیل بخشی از مهره ها به نام فاست است که باعث می شود مهره ها به سمت جلو سر بخورند. افسردگی دیسپلاستیک یک نقص مادرزادی است.
اسپوندیلولیستزیس ایسکمیک
علت لغزش ایسکمیک نقص در قسمتی از مهره ها به نام pars interarticularis است. اگر این عیب با لغزش همراه نباشد، عارضه آن اسپوندیلولیز نامیده می شود. اسپوندیلولیستزیس ایسکمیک نتیجه صدمات مکرر است و در ورزشکارانی مانند ژیمناستیک ها و فورواردهای فوتبال که حرکاتی را با کشش زیاد انجام می دهند، شایع تر است.
اسپوندیلولیستزیس دژنراتیو
علت اسپوندیلولیستزیس دژنراتیو تغییرات التهابی در مفاصل مهرهها است که به دلیل تحلیل رفتن غضروف و در طول زمان اتفاق میافتد. با این توصیف، لغزش دژنراتیو اکتسابی است و بیشتر در افراد مسن دیده می شود.
اسپوندیلولیستزیس توسط تروما
اسپوندیلولیستزیس ضربه ای نتیجه ضربه یا آسیب مستقیم به مهره ها است. شکستگیهای پایک یا ساقه، لامینا یا مفاصل فاست به قسمت قدامی مهره اجازه میدهد به جلو بلغزد و جلوتر از قسمت خلفی قرار گیرد.
اسپوندیلولیستزیس پاتولوژیک
علت اسپوندیلولیستزیس پاتولوژیک نوعی نقص استخوانی است که به دلیل ناهنجاری های استخوانی، به عنوان مثال، به دلیل وجود تومور ایجاد می شود.
عوامل خطر دررفتگی مهره کمر
خطر لغزش مهره ایسکمیک را می توان به عوامل مختلفی از جمله سابقه خانوادگی مشکلات کمر نسبت داد. یکی از عواملی که می تواند منجر به لغزش مهره ایسکمیک شود، نقص مادرزادی در استخوان pars interarticularis ستون فقرات (اسپوندیلولیز) است. این نقص می تواند احتمال لغزش مهره ها را افزایش دهد.
عوامل دیگری نیز می توانند در خطر لغزش مهره ایسکمیک نقش داشته باشند. آسیب های مکرر یا کشیدگی شدید مهره های کمر نیز از عوامل هستند. ورزشکارانی مانند ژیمناستیک ها، وزنه برداران و فورواردهای فوتبال که در حین حرکات کششی نیروی زیادی به ستون فقرات وارد می کنند، بیشتر در معرض خطر لغزش مهره ایسکمیک هستند. این ورزشکاران به دلیل تمرینات سنگین و مکرر که انجام می دهند ممکن است به مهره های کمر آسیب بزنند و این موضوع می تواند لغزش مهره ها را تسهیل کند.
بنابراین، سابقه خانوادگی مشکلات کمر، اسپوندیلولیز، آسیب مکرر یا کشیدگی شدید مهرههای کمر، و انجام ورزشهایی که نیاز به کشش شدید ستون فقرات دارند، میتوانند به عوامل خطر برای لغزش مهره ایسکمیک تبدیل شوند.
لغزش و جابجایی استخوان ها چه اثراتی دارد؟
علائم اسپوندیلولیستزیس شامل درد مزمن کمر یا ساق پا، بی حسی، گزگز یا ضعف در پاها است. فشرده سازی شدید اعصاب باعث بی اختیاری ادرار یا مدفوع می شود، اگرچه این مشکل نادر است.شیوع بیماری دررفتگی مهره کمر چقدر است؟
حدود 5-6٪ از مردان و 2-3٪ از زنان از اسپوندیلولیستزیس رنج می برند.
رگ به رگ شدن مهرهها یک مشکل رایج در میان افرادی است که فعالیتهای بدنی شدید مانند وزنهبرداری، ژیمناستیک یا فوتبال انجام میدهند.
مردان به دلیل فعالیت بدنی شدیدتر بیشتر از زنان از علائم این اختلال رنج می برند.

اگرچه برخی از کودکان زیر 5 سال ممکن است در بزرگسالان اسپوندیلولیستزیس (لغزش مهره) داشته باشند یا حتی ممکن است اسپوندیلولیستزیس در آنها تشخیص داده نشود، لغزش مهره ها در خردسالان یک عارضه نادر در نظر گرفته می شود. اسپوندیلولیستزیس در محدوده سنی 7 تا 10 سال شایع تر است. در دوران نوجوانی و بزرگسالی، فعالیت بدنی بیشتر همراه با فرسودگی ناشی از زندگی روزمره باعث میشود که مهرهها در این دورهها بیشتر بلغزند.
درجات مختلف بیماری چگونه تشخیص داده می شوند؟
علائم اسپوندیلولیستزیس معمولاً در طول معاینه بیمار دیده نمی شود. بیماران معمولاً از کمردرد همراه با پا درد متناوب شکایت دارند. لغزش مهره ها اغلب منجر به اسپاسم و گرفتگی عضلات یا انقباضات عضلانی همسترینگ می شود.
لغزش مهره به راحتی در رادیوگرافی تشخیص داده می شود. رادیوگرافی جانبی (از پهلو) لغزش رو به جلو یک مهره را نسبت به مهره مجاور نشان می دهد. اسپوندیلولیستزیس بر اساس درصد لغزش مهره نسبت به مهره مجاور درجه بندی می شود. درجه لغزندگی مهره به شرح زیر است:
- کلاس اول: لغزش تا 25٪
- درجه 2: لغزش بین 26-50٪
- درجه 3: لغزش بین 51-75٪
- درجه 4: لغزش بین 76-100٪
- درجه 5 یا اسپوندیلوپتوز: مهره کاملاً روی مهره مجاور افتاده است.
اگر بیمار از درد، بی حسی، گزگز یا ضعف در پا شکایت دارد، باید بررسی های بیشتری انجام شود. این علائم می تواند منجر به باریک شدن کانال نخاعی یا باریک شدن فضایی شود که ریشه های عصبی پاها در آن قرار دارند. سی تی اسکن یا MRI می تواند به تشخیص فشردگی عصب به دلیل لغزش مهره ها کمک کند. اگر استخوان در محل نقص فعال باشد، اسکن PET برای تشخیص دقیقتر انجام میشود.
درمان خانگی اسپرم کمر
بسیاری از مردم بر این باورند که می توانند بدون مراجعه به پزشک و با روش های خانگی درد خود را کنترل کنند. به همین دلیل، برخی از افراد ترجیح می دهند از درمان های خانگی برای رگ به رگ شدن کمر استفاده کنند و از مراجعه به متخصص اجتناب کنند.
از جمله روش های مورد استفاده در این زمینه پیاده روی است. این روش یکی از توصیه های اصلی بسیاری از پزشکان طب مدرن و سنتی است، زیرا می تواند به کاهش فشار وارده به ستون فقرات کمک کند. علاوه بر پیاده روی، استفاده از کمپرس گرم یکی دیگر از راه حل های رایج است که به تسکین گرفتگی عضلات در ناحیه کمر کمک می کند. برخی از افراد نیز از چسب های حرارتی برای کاهش ناراحتی در این ناحیه استفاده می کنند.حفظ موقعیت صحیح ستون فقرات نیز یکی از مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد. برای این منظور استفاده از کمربند طبی توصیه می شود، زیرا علاوه بر کاهش درد، به نگه داشتن مهره ها در وضعیت مناسب کمک می کند. همچنین، گرما درمانی می تواند جریان خون را در ناحیه آسیب دیده افزایش دهد و تا حدودی ناراحتی بیمار را کاهش دهد.
ماساژ نیز یکی از گزینه های مورد استفاده برای افرادی است که از این مشکل رنج می برند. علاوه بر این روغن زیتون به دلیل خاصیت گرم کنندگی می تواند در کاهش فشار مهره ها بر روی اعصاب کمر موثر باشد. با وجود این روش ها، لازم است افرادی که دچار پیچ خوردگی کمر هستند، در صورت تداوم علائم، حتماً تحت نظر پزشک باشند تا از عوارض جدی تری جلوگیری شود.
درمان شکستگی استخوان
درمان اولیه اسپوندیلولیستزیس محافظه کارانه است و بر اساس علائم بیمار توصیه می شود. روند معمول درمان لغزش مهره ها به شرح زیر است:
بی جهتی مهره ای (لیستزیس) و درمان آن به 4 درجه تقسیم می شود که شامل موارد زیر است:
درجه یک (مهره بالای پایین تا 25 درصد جابجا شده است): درمان غیر جراحی است، مگر اینکه درد در پا، بی حسی اندام تحتانی که پس از ایستادن کمتر از 15 دقیقه رخ می دهد، پارگی همزمان دیسک کمر و کمردرد مقاوم به درمان وجود داشته باشد، در غیر این صورت کاهش وزن، درمان دارویی، href="https://dr-moradi.com/%d9%88%d8%b1%d8%b2%d8%b4-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b3%d8%a8-%d8%a8%a8%d8%d8%a8%d8 پیوند برای ورزش های ناامیدی خواهد آمد) و تزریق و بلوک سریع زیر نظر متخصص درد
درجه دو: معمولاً نیاز به جراحی دارد زیرا بین 25 تا 50 درصد حرکت می کند. این گروه از بیماران نیز درمان های فوق را امتحان کردند، اما اغلب به جراحی ختم می شوند
درجه 3 و 4: بیش از 59 درصد از مهره ها به جلو حرکت می کند و خط اول درمان جراحی است و به دلیل خطر آسیب نخاعی، درمان غیر جراحی توصیه نمی شود.
به نوع جراحی لیستزیس فیوژن مهره می گویند که در آن پیچ های پدیکول در مهره قرار می گیرد و با کمک این دستگاه ها شلی مهره ها اصلاح می شود.
روش های درمان غیرجراحی دررفتگی مهره
درمان فتق دیسک کمر (فتق دیسک کمر) اغلب بدون نیاز به جراحی امکان پذیر است. روشهای غیرجراحی رایج برای این مشکل عبارتند از:
استراحت: کاهش فعالیت هایی که درد را تشدید می کنند و استراحت کافی می تواند به بهبود رگ به رگ شدن کمر کمک کند. خوابیدن در وضعیت راحت و استفاده از بالش برای حمایت از کمر نیز مفید است.
داروها: مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، مسکنهای درد، و داروهای ضد التهاب و ضد تیروئید (ضد نورولیتیک) در کاهش التهاب، درد و کنترل علائم مؤثر است.
فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی: فیزیوتراپی شامل تمرینات و تکنیک هایی برای تقویت عضلات پشت و شکم، بهبود قدرت و انعطاف پذیری کمر و کاهش درد است. همچنین ممکن است از تکنیک هایی مانند ماساژ، گرما درمانی و الکتروتراپی استفاده شود.
تزریق موضعی: تزریق استروئیدها و مسکنها در ناحیه درد میتواند التهاب و درد را کاهش دهد.
تغییر در شیوه زندگی: بهبود وضعیت بدنی و راه رفتن، کاهش وزن در صورت لزوم، تغییر الگوهای حرکتی و انجام منظم فعالیتهای بدنی میتواند به بهبود فتق دیسک کمر کمک کند.
همیشه توصیه می شود برای تعیین برنامه درمانی مناسب و سفارشی بر اساس وضعیت خاص خود با پزشک مشورت کنید.
جراحی دررفتگی مهره ها
اگر درمان محافظه کارانه به تسکین علائم کمک نکرد، جراحی توصیه می شود. نوع جراحی بستگی به نوع لغزش دیسک دارد. ترمیم قسمت معیوب مهره یا ترمیم استخوان پارس به رفع علائم بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس ایسکمیک کمک می کند. اگر اسکن MRI یا PET نشان دهد که استخوان در محل نقص فعال است، احتمالاً ترمیم استخوان پارس منجر به تسکین علائم خواهد شد.

مهران مرادی
متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات
