چرا دچار حمله قلبی می شویم؟
انسداد ورید قلب یکی از بیماری هایی است که با انسداد رگ های خونی که وظیفه رساندن خون به قلب را بر عهده دارند، همراه است. شناخت علل مختلف ایجاد این بیماری در تسریع درمان انسداد عروق کرونر بسیار مهم است. دلایلی از جمله:
- تجمع پلاک:مهمترین علت انسداد عروق قلب، تجمع پلاک در دیواره آنهاست. این پلاکها معمولاً از چربی، کلسترول و غیره تشکیل شدهاند که با گذشت زمان بزرگتر میشوند و باریک میشوند و در نهایت رگها را مسدود میکنند.
- بیماری تصلب شرایین:در این بیماری دیواره رگ ها سفت و ضخیم می شود که باعث می شود رگ ها خاصیت ارتجاعی خود را از دست بدهند و جریان خون به راحتی انجام نمی شود.
- فشار خون بالا: داشتن فشار خون بالا از دیگر مواردی است که به دیواره رگ ها آسیب می رساند. این آسیب ها به ایجاد پلاک و در نهایت باریک شدن رگ ها کمک می کند.
- کلسترول بالا:کلسترول بالا به ویژه LDL (کلسترول بد) یکی از عوامل اصلی و مهم در تشکیل پلاک در رگ ها و تنگ شدن و انسداد رگ ها است.
- دیابت: دیابت همچنین باعث آسیب به عروق خونی و افزایش خطر بیماری های قلبی می شود.
- ژنتیک: داشتن سابقه خانوادگی بیماری های قلبی نیز می تواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد.
- سیگار، چاقی و اضافه وزن، کم تحرکی، سن و التهاب مزمن در بدن نیز می تواند از دیگر عوامل موثر در گرفتگی رگ ها باشد.
وقتی رگ های خونی قلب باریک می شوند و جریان خون به عضله قلب کاهش می یابد یا مختل می شود، شما به بیماری عروق کرونر مبتلا هستید. این بیماری عموماً بدون علائم خاصی در بدن ریشه میگیرد و در مرحله انسداد کامل و ایجاد سکته قلبی خود را نشان میدهد. با این حال، در برخی موارد، این علائم ممکن است رخ دهد:
- درد قفسه سینه (آنژین):این درد معمولا در پشت جناغ سینه احساس می شود و ممکن است به بازو، شانه، گردن، فک یا پشت سرایت کند. این درد اغلب با فعالیت بدنی افزایش می یابد و با استراحت تسکین می یابد. لازم به ذکر است که شایع ترین علامت انسداد ورید، درد قفسه سینه است.
- تنگی نفس: کاهش جریان خون به قلب می تواند باعث تنگی نفس به خصوص در هنگام فعالیت بدنی شود.
- خستگی شدید: احساس خستگی غیرعادی، حتی با فعالیت سبک.
- ضربان قلب: احساس ضربان قلب نامنظم یا تند.
- سرگیجه یا سبکی سر: به دلیل کاهش جریان خون در مغز.
- علائم گوارشی: مانند سوء هاضمه، تهوع یا استفراغ.
- ضعف یا بی حسی در بازو یا پا: به خصوص در یک طرف بدن.
- عرق سرد و سرفه خشک نیز می تواند از علائم احتقان ورید باشد.
برای درمان انسداد عروق کرونر ابتدا باید به طور کامل تشخیص داده شود و تعداد عروق مبتلا و میزان انسداد آنها بررسی شود. اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، از بروز عوارض جدی مانند حمله قلبی جلوگیری می کند. پزشک متخصص از ترکیبی از روش ها برای تشخیص و درمان گرفتگی عروق کرونر استفاده می کند. روش هایی مانند:
- معاینه فیزیکی: گوش دادن به صدای قلب و تشخیص وجود صداهای غیرطبیعی برای بررسی مشکلات قلبی و اندازه گیری فشار خون و بررسی علائم لخته شدن خون (درد قفسه سینه، خستگی، تنگی نفس و ...) نیز در این مرحله است.
- آزمایش خون: انجام آزمایش های مختلف خون برای بررسی سطح کلسترول و تری گلیسیرید خون، قند خون و اندازه گیری آنزیم های قلبی برای بررسی وجود آسیب به عروق خونی از جمله روش های تشخیص
- بیماری c خون است.
- نوار قلب: با استفاده از تفسیر نتایج ECG می توان اطلاعات ارزشمندی از جمله تغییرات ریتم قلب، بزرگ شدن قلب و سایر مشکلات قلبی به دست آورد.
- اکوکاردیوگرافی: اکو اطلاعاتی مانند اندازه قلب، ضخامت دیواره های آن، نحوه حرکت خون در قلب و وجود هرگونه ناهنجاری در دریچه های قلب را در اختیار پزشک قرار می دهد.
- تست ورزش: در این روش بیمار روی تردمیل یا دوچرخه ورزش می کند، ضمن اینکه نحوه واکنش قلب بیمار به فعالیت بدنی بررسی می شود. این آزمایش به پزشک می گوید که آیا فعالیت بدنی باعث کاهش جریان خون به قلب می شود یا خیر
- توموگرافی کامپیوتری: یا سی تی اسکن، تصاویر دقیقی از قلب و عروق خونی و مقدار دقیق کلسیم در رگ ها ارائه می دهد.
- MRI: این روش از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی برای ایجاد تصاویر دقیق از قلب استفاده می کند که می تواند به تشخیص مشکلات ساختاری قلب و عروق خونی کمک کند.
- آنژیوگرافی: آنژیوگرافی کامل ترین و دقیق ترین روش برای تشخیص و در برخی موارد درمان انسداد عروق قلب است. در این روش یک لوله باریک از طریق سیاهرگی در کشاله ران یا مچ دست به سمت قلب هدایت می شود. سپس ماده حاجب به داخل سیاهرگ تزریق می شود تا رگ های قلب در تصاویر اشعه ایکس دیده شوند. آنژیوگرافی به پزشک اجازه می دهد تا محل انسداد و میزان و شدت انسداد را به دقت مشاهده کند.
- آزمایش خون: انجام آزمایش های مختلف خون برای بررسی سطح کلسترول و تری گلیسیرید خون، قند خون و اندازه گیری آنزیم های قلبی برای بررسی وجود آسیب به عروق خونی از جمله روش های تشخیص
اگر با هر یک از علائم لخته شدن خون مواجه شدید، به پزشک متخصص مراجعه کنید و آنژیوگرافیآنژیوگرافی
خوشبختانه امروزه روش های درمانی موثر و کارآمدی برای درمان انسداد عروق کرونر وجود دارد که انتخاب هر یک از این روش ها به عوامل مختلفی از جمله شدت بیماری و محل انسداد شریان، سن و وضعیت
بیمار بستگی دارد.به طور کلی روش های درمان انسداد عروق کرونر به دو دسته درمان های دارویی و مداخله ای تقسیم می شوند. در این مبحث به تفصیل به آنها اشاره می کنیم.
درمان انسداد عروق قلب با دارو
در روش درمان انسداد عروق قلب با دارو، هدف کاهش خطر حمله قلبی، کاهش درد قفسه سینه و بهبود کیفیت زندگی است. نمونه ای از داروهای مورد استفاده در این زمینه را در زیر مشاهده می کنید:
- داروهای کاهش دهنده کلسترول: این داروها سطح کلسترول بد خون را کاهش داده و از تشکیل پلاک در رگ ها جلوگیری می کنند.
- آسپرین: آسپرین به جلوگیری از لخته شدن خون کمک می کند و خطر حمله قلبی را کاهش می دهد.
- بلاکرهای بتا: این داروها ضربان قلب و فشار خون را کاهش می دهند.
- مهارکننده ها: این داروها فشار خون را کاهش داده و از قلب محافظت می کنند.
- نیترات: این داروها رگ های خونی را گشاد می کنند و درد قفسه سینه را تسکین می دهند.
- آنژیوپلاستی و استنت گذاری:در این روش یک بالون کوچک داخل رگ باریک شده وارد می شود و بادکردن بالون باعث باز شدن رگ می شود. در برخی موارد، یک استنت در ناحیه گشاد شده قرار میگیرد تا از بسته شدن مجدد رگ جلوگیری شود.
- جراحی بای پس: در این روش، جراحان از یک رگ سالم در بدن (مانند وریدهای پا یا قفسه سینه) استفاده میکنند تا مسیر جدیدی برای جریان خون از قسمت باریک شریان قلب ایجاد کنند.
آیا رگ قلب با آنژیوگرافی باز می شود؟
همانطور که در بالا ذکر شد، آنژیوپلاستی یک روش درمانی است که مانند آنژیوگرافی بخشی از اساس کار آن است و در درمان انسداد عروق قلب بسیار موثر و کارآمد است. در این روش مانند آنژیوگرافی، لوله ای از طریق کشاله ران یا مچ دست به سمت قلب هدایت می شود و انتهای این لوله مجهز به بالون یا استنت می شود. اگر انسداد رگ خونی به اندازه کافی شدید نباشد که نیاز به جراحی قلب باز داشته باشد، آنژیوپلاستی قادر است انسداد عروق قلب را باز کرده و درمان کند.
آنژیوپلاستی چگونه کار می کند؟
- کاتتر و بالون: در این روش سر لوله یا کاتتر به یک بالون کوچک متصل می شود. وقتی لوله به انسداد می رسد، بالون باد می شود و باعث ایجاد فشار بر روی پلاک هایی می شود که به دیواره رگ چسبیده اند و با این فشار، رگ منبسط می شود و انسداد از بین می رود.
- استنت: در بسیاری از موارد، پس از باد شدن بالون، استنت (لوله فلزی کوچک) در داخل رگ قرار داده می شود تا از بسته شدن مجدد رگ جلوگیری شود. استنت به عنوان یک داربست عمل می کند و رگ را باز نگه می دارد. موثر در نظر گرفته می شود.
اگر با تشخیص از لخته شدن خون رنج می برید آنژیوگرافی
مزایای آنژیوپلاستی
- حداقل تهاجمی: برخلاف جراحی قلب باز، آنژیوپلاستی یک روش کم تهاجمی است و نیازی به برش بزرگ در قفسه سینه ندارد.
- ریکاوری سریعتر: دوره نقاهت پس از آنژیوپلاستی بسیار کوتاه است. بسیاری از بیماران می توانند در عرض چند روز به فعالیت های عادی خود بازگردند.
- کاهش علائم بیماری: آنژیوپلاستی با بهبود جریان خون به قلب، علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس و خستگی را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
- کاهش خطر عوارض: در مقایسه با جراحی قلب باز، خطر عوارض جدی مانند عفونت، خونریزی شدید و لخته شدن خون در آنژیوپلاستی کمتر است.
- امکان انجام همزمان با روش های دیگر: در برخی موارد می توان آنژیوپلاستی را همزمان با سایر روش های درمانی مانند استنت گذاری برای بهبود نتیجه درمان انجام داد.
- هزینه کمتر: به طور کلی، آنژیوپلاستی هزینه کمتری نسبت به جراحی قلب باز دارد.
بررسی علائم گرفتگی عروق قلب در افراد مختلف
همانطور که قبلا ذکر شد، در بیشتر مواقع گرفتگی وریدها در مراحل اولیه خاموش است، اما در برخی موارد علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه یا خستگی و تپش قلب از علائم این بیماری محسوب می شود. این علائم ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد زیرا شدت بیماری و وضعیت بیمار از جمله سن و جنسیت نیز بر آنها تأثیر می گذارد.
علائم انسداد عروق کرونر در مردان
بیماری انسداد واژن ممکن است در همه افراد اعم از مردان و زنان و یا پیر و جوان رخ دهد. شایع ترین علامت این بیماری در مردان درد قفسه سینه است که به آنژین صدری معروف است. این درد معمولاً به صورت فشار، سنگینی یا سوزش در قفسه سینه احساس می شود و ممکن است به بازوی چپ، شانه، گردن، فک یا پشت تابش کند. علاوه بر این، سرگیجه یا سبکی سر، عرق سرد، استفراغ و حالت تهوع نیز از علائم شایع این بیماری در مردان است. فعالیت شدید، استرس و هوای سرد نیز این علائم را تشدید می کند.
علائم انسداد عروق کرونر در زنان
از آنجایی که تفاوت های آناتومیکی بین زنان و مردان در قلب و الگوی زندگی و همچنین وجود هورمون های زنانه وجود دارد، در برخی موارد، علائم احتقان عروقی در زنان ممکن است با مردان متفاوت باشد. علائم قابل توجه در زنان متنوع تر است. اضطراب شدید، تعریق زیاد، ضعف عمومی بدن و درد در سایر قسمتهای بدن مانند شکم یا بازوها نیز میتواند در برخی موارد از علائم هشدار دهنده لخته شدن خون در زنان باشد.
علائم انسداد عروق کرونر در جوانان
متاسفانه امروزه به دلیل سبک زندگی ناسالم و عوامل ژنتیکی شاهد بروز تصلب شرایین در بسیاری از جوانان هستیم. علاوه بر آنچه قبلاً به عنوان علائم لخته خون ذکر شد، از جمله درد قفسه سینه، خستگی مفرط و تنگی نفس، ضعف عمومی و درد عضلانی در پاها نیز از علائم این بیماری در جوانان است.
آیا انسداد عروق کرونر خطرناک است؟
سکته قلبی به دلیل عوارضی که به دنبال دارد بسیار خطرناک است و در صورت عدم درمان، مشکلاتی مانند کاهش جریان خون به قلب و مرگ سلول های قلب، افزایش خطر حمله قلبی، افزایش خطر نارسایی قلبی و اختلالات قلبیسرطان، سکته مغزی هستند.
انتخاب غذاهایی که باعث کاهش کلسترول بد خون و کنترل فشار خون و بهبود سلامت قلب می شود می تواند در درمان انسداد عروق کرونر موثر باشد. غذاهایی مانند ماهی های چرب، سبزیجات برگ سبز، میوه های قرمز، آجیل و دانه ها، حبوبات، غلات کامل، سیر، روغن زیتون و آووکادو به دلیل منابع غنی از فیبر، امگا 3، آنتی اکسیدان ها و چربی های غیراشباع سالم می توانند کمک بزرگی در درمان انسداد عروق کرونر باشند. علاوه بر استفاده از این غذاها، حفظ تنوع، استفاده از روش های طبخ سالم مانند بخارپز و آب پز یا کبابی، کاهش مصرف نمک و نوشیدن آب کافی نیز در پیشگیری و درمان انسداد عروق قلب تاثیر انکارناپذیری دارد. وریدها مانند لوله هایی هستند که خون و اکسیژن را به قلب می برند. انسداد 70٪ رگ قلب به این معنی است که حدود 70٪ از قطر رگ خونی توسط پلاک های چربی مسدود شده است. این درصد انسداد می تواند جریان خون به قلب را محدود کند و در واقع به این معنی است که رگ به شدت تنگ شده و خطر عوارض جدی مانند حمله قلبی افزایش می یابد. هر چه درصد انسداد ورید بیشتر باشد، خطر این عوارض بیشتر است.
