یکی از مهمترین روشها برای بررسی عملکرد غده تیروئید، بررسی وضعیت غده تیروئید است. رایج ترین آزمایش تیروئید آزمایش هورمون محرک تیروئید (TSH) است. اگر مقدار این هورمون در بدن کم یا زیاد باشد، معمولاً پزشک آزمایشهای اضافی را برای اندازهگیری هورمونهای تیروکسین (T4) و تری یدوتیرونین (T3) تجویز میکند. در ادامه شما را در مراحل انجام و تفسیر این آزمایش همراهی می کنیم. آزمایش تیروئید چیست و چه زمانی انجام می شود؟ class="lwptoc_item_label">جدول تفسیر آزمایش تیروئید
جدول تفسیر آزمایش تیروئید حد نرمال عکس نتایج و نکات
دکتر رضا بهادر
مشهدمتخصص ارتوپدی
آزمایش تیروئید چیست و چه زمانی انجام میشود؟ مصرف انرژی و خیلی چیزهای دیگر را تنظیم می کند. این فرآیندهای حیاتی بدن است.در صورت مشاهده علائم زیر، پزشک معمولاً آزمایش تیروئید را توصیه میکند:
- <3 data-end="856"><3 data-56"end="85"> بی حالی;
تغییرات غیرقابل توضیح در وزن؛
r اضطراب؛
بی خوابی یا اختلال در خواب؛
دادهها چرخه.
این آزمایش بیماری هایی مانند کم کاری تیروئید یا پرکاری تیروئید را تشخیص می دهد. به تیروئیدیت، بیماری هاشیموتو و بیماری گریوز کمک می کند.

تغییرات غیرقابل توضیح در وزن؛
r اضطراب؛
بی خوابی یا اختلال در خواب؛
دادهها چرخه.

هورمونهای مورد بررسی در آزمایش تیروئید
شایعترین آزمایش برای اندازهگیری عملکرد تیروئید شامل هورمون محرک تیروئید (TSH)، تیروکسین (T3Inothy) و گاهی اوقات تیروکسین (T3Inothy) و گاهاً موارد (T4) p. TSH ابتدا اندازه گیری می شود، زیرا اگر در محدوده طبیعی باشد، احتمالاً عملکرد تیروئید طبیعی است. استثنا زمانی اتفاق می افتد که احتمال اختلال در غده هیپوفیز (که ترشح TSH را کنترل می کند) وجود دارد. در این مورد، T4 نیز باید همزمان بررسی شود.
در کودکان، پزشکان معمولا مقدار T4 را علاوه بر TSH اندازه گیری می کنند، زیرا این هورمون برای رشد و تکامل مغز حیاتی است.
بسیاری از آزمایشگاه ها از سیستم "آبشار" استفاده می کنند. یعنی اگر نتیجه TSH غیرطبیعی باشد، آزمایشهای دیگر نیز بهطور خودکار انجام میشود:
- اگر سطح TSH بالاتر از محدوده مرجع باشد، میزان T4 در خون اندازهگیری میشود.
- اگر سطح TSH کمتر از محدوده مرجع باشد، هر دو هورمون T4 و T3 بررسی میشوند. id="lwptoc2">جدول تفسیر آزمایش تیروئید
آزمایشگاهها نتایج را با مقادیر مرجع مقایسه میکنند تا تعیین کنند که آیا سطح هورمون در محدوده طبیعی است یا خیر. مقادیر مرجع رایج برای بزرگسالان سالم به شرح زیر است:
نام آزمون پایین ترین سطح نرمال واحد TSH 0.4 4.0 <-align: style=" center;">mU/l >FT4 9.0 25.0 style="text-align: center;">FT3 3.5 7.9 center;">pmol/l محدوده طبیعی هورمون TSH
معمولاً، پزشکان با آزمایش TSH شروع میکنند تا اختلال تیروئید را تشخیص دهند هورمون TSH بین 0.4 تا 4.0 میلیواحد در لیتر است.
- میزان بالای TSH معمولاً نشاندهنده کمکاری تیروئید است، در نتیجه برای جبران، غده هیپوفیز به تولید و ترشح بیشتر TSH ادامه میدهد نشانه پرکاری تیروئید یعنی غده تیروئید بیش از حد هورمون تولید می کند و در پاسخ به آن، غده هیپوفیز ترشح TSH را به شدت کاهش می دهد 9 و 25 pmol/L اگر T4 بالاتر از 25 pmol/l باشد، معمولاً به معنای پرکاری تیروئید است و اگر کمتر از pmol/l باشد، می تواند نشانه کم کاری تیروئید باشد از سوی دیگر، بیماریهای شدید یا استفاده از کورتیکواستروئیدها (داروها برای درمان آسم، آرتریت، مشکلات پوستی و برخی بیماریهای دیگر) میتوانند سطح T4 را کاهش دهند.
اگر پزشک به پرکاری تیروئید مشکوک باشد، ممکن است آزمایش T3 نیز طبیعی باشد، اما گاهی اوقات میزان T4 افزایش مییابد. در چنین مواردی، اندازهگیری همزمان سطوح T4 و T3 میتواند به تشخیص دقیقتر پرکاری تیروئید کمک کند.
عکس از آزمایش تیروئید طبیعی
معمولاً آزمایش تیروئید طبیعی به این شکل است: size-full" src="data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns=%22http://www.w3.org/2000/svg%22%20viewBox=%220%200%201200%20900%22%3E%3C/s" data-src="https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-03.webp" alt="نتیجه طبیعی تست تیروئید" width="1200" height="900" data-srcset="https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-03-280x210.webp 280w, https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-03-1024x768.webp 1024w, https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-03-1024x768.webp 1024w, https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/interpre-760-02/02/01 768w, https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-03.webp 1200w" data-sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200vw, 1200phead"block="1200px" data-start="1217" data-end="1253">کم کاری تیروئید (هیپوتیروئیدیسم)
اگر TSH بالاتر از 4.0 mU/L باشد و در همان زمان احتمال 4 mU/L کمتر از F/L باشد. کم کاری تیروئید.
علائم رایج کم کاری تیروئید تیروئید
- <1 data-end="1545">
- خستگی و ضعف؛
افزایش وزن بدون دلیل واضح؛
<449 data-start="1418"> data-start="1451" data-end="1467">عدم تحمل سرما;
خشکی پوست و مو؛
خشکی پوست و مو؛
- یبوست؛
احساس افسردگی؛
- بی نظمی در چرخه قاعدگی.
توجه: این علائم ممکن است دلایل دیگری داشته باشند، بنابراین همیشه باید با نتایج آزمایش و نظر پزشک مطابقت داشته باشند.
id="Hyperthyroidism">پرکاری تیروئید
اگر TSH کمتر از 0.4 mU/L و FT4 بیشتر از 25 pmol/L یا FT3 بیشتر از 7.8 pmol/L باشد، hyperthyroidism8st=4" در نظر گرفته میشود. data-end="1870">علائم رایج پرکاری تیروئید
کاهش وزن data-start="1888" data-end="1903">افزایش اشتها؛
بی قراری یا اضطراب;
<19="1904" data-end="1927">تپش قلب یا ضربان قلب تند data-start="1996" data-end="2025">تعرق بیش از حد و عدم تحمل گرما؛
خستگی یا لرزش دستها data-end="2068">
اختلال خواب؛
نامنظم قاعدگی; data-end="2145">
بزرگ شدن غده تیروئید (گواتر) یا التهاب و حساسیت غده؛
مشکلات چشمی در موارد بیماری گریوز (افتالموپاتی).
بی قراری یا اضطراب data-start="1930" data-end="1960">تحریک پذیری و احساس بی قراری؛
data-end="2377">توجه: افزایش متابولیسم ناشی از پرکاری تیروئید همیشه منجر به کاهش وزن نمی شود اگر فرد کالری بیشتری مصرف کند، وزن ممکن است ثابت بماند. class="wp-block-list">
- اگر سطح TSH بالا و مقدار FT4 پایین باشد، نشان دهنده کم کاری تیروئید است.
- از سوی دیگر، اگر سطح TSH پایین و مقدار FT4 بالا باشد.
همچنین گاهی سطح TSH کمی بالاتر از حد طبیعی است اما مقدار FT4 همچنان در محدوده طبیعی است. این وضعیت کم کاری تیروئید تحت بالینی یا نارسایی خفیف تیروئید نامیده می شود. این وضعیت ممکن است در طول سال ها به کم کاری تیروئید کامل یا بالینی تبدیل شود. آزمایش آنتی بادی های تیروئید می تواند در تعیین احتمال پیشرفت بیماری مفید باشد.
اگر هر دو سطح TSH و FT4 پایین باشند، احتمال اختلال غده هیپوفیز وجود دارد یا ممکن است ناشی از بیماری های شدید غیر مرتبط با تیروئید باشد. در مورد FT3، این آزمایش معمولاً برای تشخیص پرکاری تیروئید یا تعیین شدت آن انجام می شود.
تغییرات هورمون TSH در دوران بارداری
در دوران بارداری، هورمون های بارداری به طور طبیعی سطح برخی از هورمون های تیروئید را در خون افزایش می دهند. این تغییر برای رشد و تکامل مغز و سیستم عصبی جنین ضروری است. در همان زمان سطح TSH در خون کاهش می یابد. محدوده طبیعی TSH در هر سه ماهه بارداری به شرح زیر است:
دوره بارداری محدوده طبیعی (mU/L) اول تا سه ماهه اول. 2.5 سه ماه دوم 0.2 تا 3.0 سه ماهه سوم 0.3 تا 3.0 محدوده TSH به تدریج کمتر از سه ماهه دوم و سوم باقی می ماند. زنان غیر باردار پزشکان معمولاً سطح TSH را در طول بارداری به دقت بررسی و کنترل میکنند، زیرا سطوح غیرطبیعی بالا یا پایین میتواند احتمال سقط جنین را افزایش دهد و باعث عوارض بارداری مانند:
- پره اکلامپسی (فشار خون بالای بارداری)
- زایمان زودرس
- نارسایی قلبی در هنگام تولد نارس
- کم وزن هنگام تولد
- بررسی هورمون های تیروئید در دوران بارداری برای حفظ سلامت مادر و رشد طبیعی جنین بسیار مهم است.
چه عواملی بر پاسخ آزمایش تأثیر میگذارند آیا تیروئید کار میکند؟نتایج آزمایش تیروئید میتواند تحتتاثیر عوامل مختلفی باشد و محدوده طبیعی برای همه یکسان نیست. مهم ترین عوامل عبارتند از:
جنسیت؛
سن؛
وضعیت بارداری: در دوران بارداری، هورمون های بارداری می توانند سطح برخی از هورمون های تیروئید را تغییر دهند. نظارت دقیق توسط پزشک ضروری است؛
وجود بیماریها یا شرایط زمینهای: بیماریهای شدید یا مزمن مانند حمله قلبی، عفونت، نارسایی کبد یا کلیه میتواند بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارد. data-start="752" data-end="881">استفاده از داروها و مکملها: از جمله داروهای تیروئید، استروئیدها، قرصهای ضدبارداری، لیتیوم، آمیودارون یا مکملهای حاوی ید و بیوتین؛
به همین دلیل، ارائه شرح حال دقیق به پزشک و اطلاعات کامل در مورد داروها و شرایط فیزیکی بسیار مهم است. این به پزشک کمک می کند تا نتایج آزمایش را به درستی تفسیر کند و از تشخیص اشتباه یا ارزیابی نادرست عملکرد تیروئید جلوگیری کند. href="https://drdr.ir/mag/%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D9%88%D9%86/">آزمایش خون تیروئید نیاز به آمادگی خاصی نیست. شما می توانید به طور معمول غذا بخورید و بنوشید مگر اینکه پزشک به شما بگوید. همچنین خواب قبل از آزمایش تیروئید بسیار مهم است. شما باید 6 تا 8 ساعت شب قبل از آزمایش بخوابید و صبح زود آزمایش را انجام دهید تا از نوسانات سطح هورمون جلوگیری کنید.
مهمترین چیزی که قبل از آزمایش تیروئید باید در نظر داشته باشید، ارائه یک تاریخچه پزشکی دقیق به پزشک است، زیرا عوامل مختلفی بر سطح هورمون تیروئید شما تأثیر می گذارد. src="data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns=%22http://www.w3.org/2000/svg%22%20viewBox=%220%200%201200%20900%22%3E%3C/svg%3" data-src="https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-04.webp" alt="نکات قبل از آزمایش تیروئید" width="1200" height="900" data-srcset="https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-04-280x210.webp 280w, https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-04-1024x768.webp 1024w, https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-04-1024x768.webp 1024w, https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/interpret-760-02/02 768w, https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2026/02/thyroid-test-interpretation-04.webp 1200w" data-sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200>
تفسیر آنلاین آزمایش تیروئید به صورت رایگان قبلاً اشاره کردیم، نتیجه طبیعی آزمایش تیروئید برای هر فردی می تواند متفاوت باشد و به همین دلیل بررسی نتایج توسط پزشک بسیار مهم است. اگر می خواهید تفسیر آنلاین رایگان تست تیروئید را با کمک متخصص ترین پزشکان در کوتاه ترین زمان ممکن دریافت کنید، کافیست سرویس تست در محل دکتر دکتر را انتخاب کنید و آزمایش خود را در محل مورد نظر خود انجام دهید. در این صورت، تفسیر آزمایش تیروئید شما رایگان خواهد بود.
حرف آخر پزشک
آزمایش تیروئید یکی از ساده ترین و دقیق ترین راه ها برای بررسی سلامت این غده مهم بدن است. نتایج آن می تواند به سرعت کم کاری یا پرکاری تیروئید را شناسایی کرده و به جلوگیری از بسیاری از عوارض کمک کند. اگر علائمی مانند خستگی، تغییر وزن، اضطراب یا بی خوابی دارید، بهتر است وضعیت تیروئید خود را بررسی کنید.
با کمک دکتر دکتر، می توانید به صورت آنلاین با متخصصان غدد و متخصصان آزمایشگاه مشورت کنید، نتایج آزمایش خود را ارسال کنید و تفسیر دقیق و علمی را از پزشک خود بشنوید.
در جدول تفسیر آزمایش تیروئید معمولاً سه شاخص اصلی بررسی می شود، یعنی TSH، F3T (مخصوصاً F3T4 (ispece). این مقادیر نشان دهنده عملکرد کلی غده تیروئید است. سطح بالای TSH همراه با T4 پایین معمولا نشان دهنده کم کاری تیروئید است و برعکس TSH پایین همراه با T4 و T3 بالا نشانه پرکاری تیروئید است. class="fi-accordion-icon icon-opened" style="display:none"> محدوده طبیعی TSH، T3 و T4 در آزمایش تیروئید چقدر است؟منابع
کلیولندکلینیک healthdirect bt_blank" rel="nofollow noopener" target="_blank"> href="https://www.niddk.nih.gov/health-information/diagnostic-tests/thyroid" rel="nofollow noopener" target="_blank">niddk.nih medschool.ucla.edu medicalnewstoday
<-sp-class. class="sp-tag-text">برچسبها:محتوای این مقاله فقط برای اطلاعات عمومی پزشکی شما نیست.
- میزان بالای TSH معمولاً نشاندهنده کمکاری تیروئید است، در نتیجه برای جبران، غده هیپوفیز به تولید و ترشح بیشتر TSH ادامه میدهد نشانه پرکاری تیروئید یعنی غده تیروئید بیش از حد هورمون تولید می کند و در پاسخ به آن، غده هیپوفیز ترشح TSH را به شدت کاهش می دهد 9 و 25 pmol/L اگر T4 بالاتر از 25 pmol/l باشد، معمولاً به معنای پرکاری تیروئید است و اگر کمتر از pmol/l باشد، می تواند نشانه کم کاری تیروئید باشد از سوی دیگر، بیماریهای شدید یا استفاده از کورتیکواستروئیدها (داروها برای درمان آسم، آرتریت، مشکلات پوستی و برخی بیماریهای دیگر) میتوانند سطح T4 را کاهش دهند.
