چگونه خواب نوزاد را تنظیم کنیم؟ - روانشناس دات نت
آیسان خیابانی
تهرانروانشناس کودک و نوجوان
خواب نوزاد یکی از مهمترین دغدغههای والدین است. نوزادان در ماههای ابتدایی زندگی الگوی خواب نامنظ دارند که میتوانند باعث بروز والدین شوند. در این مقاله به بررسی روشهای علمی برای تنظیم خواب نوزاد میپردازیم.
اهم خواب در رشد نوزاد
خواب نقش بسیار مهمی در رشد جسمی و ذهنی نوزادان دارد. در این بخش، به برخی از جنبههای کلیدی خواب در رشد نوزاد میپردازیم:
1. رشد مغز و مغز
هنگام خواب، مغز نوزاد به شدت فعال است و به شکل طبیعی بدن متصل میشود. این فرآیند به تقویت حافظه و کمک میکند. نوزادان در مراحل خواب عمیق، اطلاعات جدید را پردازش کرده و مهارت های آموخته شده در طول روز را تثبیت می کنند.
۲. ترش هورمون رشد
بیشترین مقدار رشد در طول خواب، بهویژه خواب عمیق، مهم میشود. این رشد استخوانها، بافتهای بدن است. مشکل خواب میتواند در رشد رشد ایجاد کند.
3. تقویت سیستم ایمنی
خواب کافی سیستم ایمنی نوزاد را تقویت میکند. در طول خواب، بدن فرصت پیدا می کند تا با مقابله با بیماری ها و بیماری ها بپردازد. نوزادانی که خواب کافی دارند، دچار بیماریهای عفونی میشوند.
4. تنظیم خلق و خو و رفتار
خواب منظم به تنظیم خلق و خو و کاهش حرکتپذیری نوزاد میکند. انی که به اندازه کافی نمیخوابند، ممکن است بیقرار باشد، تحرکپذیر یا کودک آرام میشوند.
۵. ایجاد پایههای سلامت بلندمدت
مطالعات دادهاند که الگوی خوابهای سالم در دوران نوزادی میتواند بر سلامت بلند مدت تأثیر بگذارد. خواب کافی در این دوره به کاهش احتمال بروز مشکلاتی مانند چاقی، مشکلات روانی در آینده کمک میکند.
6. تقویت روابط والد-کودک
وقتی نوزاد خواب کافی داشته باشد، والدین نیز فرصت کافی برای پیدا کردن میکنند. این موضوع به بهبود کیفیت روابط والد – کودک و کاهش استرس و کمک میکند.
چرا خواب نوزاد نامنظم است؟
خواب نوزادان در ماههای ابتدایی زندگی به طور طبیعی نامنظم است. این موضوع به چند دلیل زیستی و رفتاری بازمیشود که در ادامه توضیح داده میشود:
۱. عدم فعالیت ساعت زیستی (Circadian Rhythm)
ساعت زیستی بدن، مسئول تنظیم چرخه خواب و بیداری بر اساس شب و روز است. در نوزادان تازه متولد شده، این سیستم هنوز به طور کامل توسعه یافته است. نوزادان به جای پیروی از چرخه 24 ساعت شب و روز، الگوی خوابشان بیشتر به نیاز به تغذیه و رشد نیاز است.
به طور معمول، ساعت زیستی از حدود 2 تا 3 ماهگی شروع به تنظیم می کند و نوزادان میتقابل تفاوت شب و روز را تشخیص دهنده است.
2. نیازهای تغذیهای مکرر
نوزادان در ماههای اول به تغذیه مکرر نیاز دارند، زیرا معده کوچک آنها نمیتوانند برای مدت طولانی غذا را ذخیره کنند. این موضوع باعث می شود که هر چند ساعت یک بار برای شیر خوردن بیدار شوند، حتی در طول شب نیز می شوند.
3. چرخه های خواب کوتاه تر
نوزادان نسبت به بزرگسالان چرخه خواب کوتاه تر دارند. هر چرخه خواب معمولاً بین 50 تا 60 دقیقه طول میکشد، در حالی که این چرخه در بزرگسالان حدود 90 دقیقه است. این چرخههای کوتاه شامل دورههای بیشتر از خواب سبک هستند، که باعث میشوند نوزاد به راحتی بیدار شود.
4. رشد سریع مغز و بدن
در دوره نوزادی، رشد سریع مغز و بدن رخ میدهد. این رشد نیازمند انرژی و تغذیه مداوم است و میتواند به وقفههای بیشتر در خواب منجر شود.
۵. عوامل محیطی
نوزادان تازه متولد شده هنوز به محیط بیرون از رحم عادت نکردهاند. عوامل محیطی مانند نور، صداها و اتاقهای اتاق میتوانند برای خواب، تأثیر بگذارند و باعث بیداریهای مکرر شوند.
6. تفاوتهای فردی
هر نوزاد الگوی خواب مربوط به فردی است. برخی از نوزادان به طور طبیعی خواب آرامتری دارند، در حالی که برخی دیگر بیشتر بیدار میشوند و به مراقبت بیشتری نیاز دارند.
راهکارهایی برای تنظیم خواب نوزاد
۱. ایجاد یک برنامه خواب ثابت
برنامهای منظم برای خواب و بیداری نوزاد تعیین کنید. مثلاً هر شب در ساعت مخصوص نوزاد را بخوابانید.
۲. تفکیک شب و روز
به نوزاد کمک کنید تفاوت شب و روز را تشخیص دهد. در طول روز اتاق را روشن نگه دارید و با این کار کنید. شبها، نور محیط را کم کرده و صداهای دیگر را کاهش دهید.
3. روتین آرامش بخش پیش از خواب
ایجاد یک روتین خاص قبل از خواب میتواند به نوزاد کمک کند بفهمد زمان خواب فرا رسیده است. این روتین میتواند شامل حمام گرم، ماساژ ملایم یا خواندن لالایی باشد.
4. شرایط محیطی مناسب
دمای اتاق نوزاد را معتدل نگه دارید (بین 20-22 درجه سانتیگراد). از تشک مناسب و استاندارد استفاده کنید و اتاق را تا حد امکان تاریک کنید.
۵. زمانبندی تغذیه
تغذیه مناسب میتوان به خواب بهتر کمک کرد. نوزادانی که گرسنه هستند، معمولاً راحت نمیخوابند. از تغذیه کافی پیش از خواب مطمئن شوید.
اشتباهات رایج در تنظیم خواب نوزاد
1. بیدار نگه داشتن بیش از حد از نوزاد
بسیاری از والدین فکر میکنند. اما این کار معمولاً نتیجه معکوس دارد. نوزادان خسته بیش از حد از حرکتپذیر و بیقرار میشوند و به سختی به خواب میروند.
۲. وابستگی به روشهای خواباندن خاص
وابسته کردن نوزاد به روشهای خاص مانند تکان دادن مداوم، شیر دادن تا زمان خواب یا خوابیدن در آغوش میتواند مشکل ساز شود. این روشها باعث میشوند نوزاد نتوانند به تنهایی به خواب برود و به کمک والدین نیاز پیدا کند.
3. نادیده گرفتن علائم مشاهده
هر نوزاد علائم برای داشتن، مانند مالیدن چشم کشیدن یا نگاه کردن به دوردست. نادیده این علائم را میگیرد و به تأخیر انداختن زمان خواب میتواند باعث بیقراری و سختتر شدن خوابیدن شود.
4. استفاده از وسایل الکترونیکی در محیط
استفاده از وسایلی مانند موبایل، تبلت یا تلویزیون در نزدیکی نوزاد میتواند خواب یا مختل کند. نور آبی این دستگاهها تولید ملاتونین (هورمون خواب) را کاهش میدهد و باعث آسیب به خواب رفتن میشود.
۵. عدم تفکیک شب و روز
اگر نوزاد تفاوت بین شب و روز را متوجه نشد، ممکن است در ساعات نامناسبی بخوابد و بیدار شود. روشن نگه داشتن محیط در روز و تاریک کردن اتاق در شب به تنظیم ساعت زیستی بدن یا کمک میکند.
6. تغییر مداوم برنامه خواب
ثبات در برنامه خواب برای نوزادان بسیار مهم است. اگر زمان خواب و بیداری به طور مداوم تغییر کند، نوزاد نمیتواند یک الگوی منظم را دنبال کند و دچار اختلال در خواب میشود.
۷. خواباندن نوزاد در محیطهای شلوغ یا نامناسب
محیط خواب نوزاد باید آرام، تاریک و عاری از عوامل مزاحم باشد. خواباندن نوزاد در محیطهای شلوغ یا با نور زیاد میتواند خواب او را مختل کند.
۸. نادیده گرفتن نیاز به تغذیه شبانه
برخی والدین سعی میکنند نوزاد را تمام شب بدون تغذیه نگه دارند. در حالی که در ماههای اولیه، نوزادان به تغذیه شبانه نیاز دارند و نادیده گرفتن این نیاز میتواند باعث بیقراری و مکرر شود.
۹. خواباندن نوزاد در جای نامناسب
استفاده از مکانهای نامناسب مانند مبل یا صندلی ماشین برای خواب طولانیمدت نوزاد میتواند خطرناک باشد و خواب باکیفیتی را برای او فراهم کند. بهترین مکان برای خواب نوزاد تخت ایمن با استانداردهای مناسب است.
چه زمانی باید با پزشک متخصص انجام دهید؟
اگر نوزاد شما به طور مداوم مشکلات خواب دارد یا به نظر میخوابد کافی نیست، بهتر است با پزشک متخصص مشورت کنید. برخی از مشکلات پزشکی مانند ریفلاکس معده یا کولیک ممکن است برای خواب نوزاد مبتلا به بیماری باشد.
نتیجهگیری
تنظیم خواب نوزاد نیازمند صبر و پیروی از روشهای صحیح است. با ایجاد یک برنامه منظم، فراهم کردن شرایط مناسب و رعایت توصیههای ارائه شده، میتوانید به خودتان کمک کنید خواب بهتری داشته باشید. به یاد داشته باشید که هر نوزاد نوزادبه فرد ممکن است نیازهای خاص خود را داشته باشد.
منابع
Anders, T. F., Halpern, L. F., & Hua, J. (1992). خواب در طول شب: دیدگاه توسعهای. اطفال، 90(4)، 554-560.
گالاند، بی سی، تیلور، بی. جی.، الدر، دی. ای.، و هربیسون، پی. (2012). الگوهای خواب طبیعی در نوزادان و کودکان: مروری سیستماتیک از مطالعات مشاهده ای. ژورنال تحقیقات خواب، 21(3)، 243-262.
- Mindell، J. A.، & Owens، J. A. (2015). راهنمای بالینی برای خواب کودکان: تشخیص و مدیریت مشکلات خواب Lippincott Williams & Wilkins.
- Mindell, J. A., Telofski, L. S., Wiegand, B., & Kurtz, E. S. (2009). مروری بر اثربخشی روالهای قبل از خواب برای کودکان خردسال و نوزادان. بررسیهای پزشکی خواب، 13(4)، 275-285.
- مون، R. Y.، Task Force on Sudden Infant Death Syndrome. (2016). SIDS و سایر موارد مرگ و میر نوزادان مرتبط با خواب: پایگاه شواهدی برای محیطی امن در سال 2016 توصیه شده است. Pediatrics, 138(5), e20162938.
Paruthi, S., Brooks, L. J., D’Ambrosio, C., Hall, W. A., Kotagal, S., Lloyd, R. M., … & Wise, M. S. (. بیانیه اجماع آکادمی پزشکی خواب آمریکا در مورد میزان توصیه شده خواب برای کودکان سالم: روش شناسی و بحث. ژورنال طب بالینی خواب، 12(11)، 1549-1561.