مقدمه
ایمپلنت دندان یکی از رایجترین و موفقترین روشهای جایگزینی دندانها از دست رفته است. این روش علاوه بر بازگرداندن عملکرد جویدن و زیبایی لبخند، تاثیری بر سلامت روان و اعتماد به نفس افراد دارد. با این حال، برخی از افراد پس از انجام ایمپلنت دچار عوارضی مانند درد، تورم یا حتی کاهش حس چشایی میشوند. از دست دادن چشایی پس از ایمپلنت دندان یک مسئله نادر اما نگران کننده است که می تواند کیفیت زندگی افراد را تحت تاثیر قرار دهد.
در این مقاله به بررسی دلایل کاهش یا از دست دادن حس چشایی پس از کاشت، عوامل موثر، راه های پیشگیری و درمان آن می پردازیم.
ایمپلنت دندانی چیست و چگونه کار میکند؟
ایمپلنت دندانی یک پایه فلزی (معمولاً از تیتانیوم) است که با جراحی در استخوان فک قرار میگیرد تا ریشه دندان از دست رفته را جایگزین کند. پس از گذشت چند ماه و جوش خوردن ایمپلنت با استخوان فک (فرایند انسداد استخوانی)، تاج دندان مصنوعی روی آن قرار می گیرد. این روش ساختار طبیعی دهان را بازیابی می کند و عملکرد کامل دندان ها را بازیابی می کند.
آیا از دست دادن حس چشایی پس از ایمپلنت دندان طبیعی است؟
در بیشتر موارد، ایمپلنت دندان عوارضی برای حس چشایی ایجاد نمی کند. اما در موارد نادر، افراد ممکن است کاهش یا تغییر در حس چشایی را تجربه کنند. این مشکل ممکن است به دلایل متعدد مربوط به اعصاب حسی، واکنش بدن یا تکنیک جراحی رخ دهد. خوشبختانه، بیشتر اوقات این وضعیت موقتی است و با گذشت زمان یا درمان قابل بهبود است.
دلایل از دست دادن حس چشایی پس از ایمپلنت دندان
1. آسیب به اعصاب حسی دهان
یکی از دلایل اصلی از دست دادن حس چشایی پس از ایمپلنت دندان آسیب به اعصاب حسی اطراف فک و زبان در حین جراحی است. دو عصب مهم در این زمینه عبارتند از:
-
عصب زبانی: این عصب مسئول حس چشایی و لامسه در دو سوم جلویی زبان است.
-
عصب آلوئولار تحتانی: آسیب به این عصب ممکن است باعث بی حسی، گزگز یا کاهش احساس در لب پایین و چانه شود.
2. التهاب و تورم بعد از جراحی
پس از عمل ایمپلنت، ممکن است بافت های اطراف ملتهب شوند. اگر این التهاب به اعصاب مجاور فشار وارد کند، حس چشایی ممکن است به طور موقت مختل شود.
3. واکنش به داروهای بیهوشی یا آنتی بیوتیک
در برخی افراد، استفاده از داروهای بی حس کننده، مسکن یا آنتی بیوتیک ها می تواند منجر به خشکی دهان و تغییرات موقتی در حس چشایی شود.
4. کمبود ویتامین ها و مواد معدنی
کمبود برخی ویتامینها مانند ویتامین B12، روی (روی) و آهن میتواند باعث اختلال در عملکرد حس چشایی شود. این مشکل ممکن است قبل از ایمپلنت وجود داشته باشد، اما بعد از جراحی بیشتر خود را نشان می دهد.
5. خطای جراحی
در موارد نادر، اگر جراحی توسط یک فرد غیر متخصص انجام شود، احتمال آسیب عصبی و عوارضی مانند از دست دادن چشایی افزایش مییابد.
علائم اختلال در حس چشایی پس از کاشت
اگر بیمار یکی از علائم زیر را بعد از ایمپلنت تجربه کند، ممکن است اختلال چشایی داشته باشد:
-
کاهش یا از بین رفتن کامل طعم شیرینی، شوری، تلخی یا ترشی
-
احساس فلزی یا غیر طبیعی در دهان
-
گزگز یا بیحسی زبان
-
مشکل در تشخیص طعم غذاها
-
کاهش اشتها به دلیل ناتوانی در لذت بردن از طعم غذا
چه مدت طول میکشد تا حس چشایی از بین برود؟
در بسیاری از موارد، از دست دادن حس چشایی پس از ایمپلنت دندان موقتی است و با کاهش التهاب یا بهبود عصب، حس چشایی برمیگردد. مدت این وضعیت ممکن است از چند هفته تا چند ماه متغیر باشد. در موارد نادر، آسیب دائمی عصبی ممکن است منجر به از دست دادن دائمی چشایی شود، اگرچه این بسیار نادر است.
روشهای تشخیص علت اختلال چشایی
برای بررسی دقیقتر علت از دست دادن حس چشایی پس از ایمپلنت، دندانپزشک یا متخصص ممکن است اقدامات زیر را انجام دهد:
-
بررسی سابقه پزشکی و مصرف دارو
-
معاینه دهان، زبان و لثه
-
آزمایش طعم با طعمهای استاندارد
-
در صورت لزوم به متخصص مغز و اعصاب یا جراح فک و صورت مراجعه کنید
-
انجام تصویربرداری مانند CBCT برای بررسی وضعیت اعصاب و ایمپلنتها
روش های درمان از دست دادن حس چشایی پس از ایمپلنت دندان
1. صبر و پیگیری منظم
در بیشتر موارد، حس چشایی به مرور زمان برمیگردد. برای ارزیابی روند بهبودی، پیگیری منظم با دندانپزشک توصیه می شود.
2. داروهای ضد التهاب
استفاده از داروهای ضد التهابی مانند ایبوپروفن میتواند به کاهش تورم و کاهش فشار روی اعصاب کمک کند.
3. مکمل های ویتامین
در صورت تشخیص کمبود ویتامین یا مواد معدنی، مکملهایی مانند ویتامین B12، روی یا آهن تجویز میشوند.
4. فیزیوتراپی دهان
ماساژ دهان و زبان، تمرینات حرکتی زبان و تحریک نقاط حساس دهان می تواند به بهبود عملکرد اعصاب آسیب دیده کمک کند.
5. درمان های تخصصی مغز و اعصاب
در صورت آسیب شدید یا طولانی مدت عصبی، مشاوره با متخصص مغز و اعصاب برای در نظر گرفتن درمان های پیشرفته توصیه می شود.
آیا می توان از این عارضه جلوگیری کرد؟
بله، احتمال از دست دادن حس چشایی پس از ایمپلنت دندان را می توان با رعایت نکات زیر به حداقل رساند:
-
انتخاب یک دندانپزشک با تجربه یا جراح فک و صورت با تخصص کافی
-
انجام تصویربرداری دقیق قبل از جراحی (مانند CBCT)
-
از فشار بیش از حد بر ناحیه جراحی در حین بهبودی اجتناب کنید
-
پیروی از توصیه های پزشک پس از ایمپلنت
-
عدم استفاده از تنباکو و الکل، که می تواند روند بهبودی را مختل کند
تفاوت کاهش حس چشایی پس از کاشت با سایر علائم مشابه
گاهی اوقات، از دست دادن چشایی ممکن است به دلایل دیگری مانند خشکی دهان، عفونت های قارچی، مشکلات سینوسی یا حتی مشکلات روانی باشد. مراجعه به پزشک برای کشف علت دقیق ضروری است تا درمان مناسب انجام شود.
تجربه بیماران از از دست دادن چشایی پس از ایمپلنت
برخی از بیماران گزارش کرده اند که حس چشایی آنها پس از چند هفته به طور کامل بازگشته است، در حالی که برخی دیگر به درمان های حمایتی بیشتری نیاز داشته اند. طبق آمار، کمتر از 2 درصد از بیماران ایمپلنت دندان اختلالات چشایی طولانی مدت را تجربه می کنند.
خلاصه
از دست دادن حس چشایی پس از ایمپلنت دندان یکی از عوارض نادر اما مهمی است که ممکن است برخی از بیماران را پس از جراحی ایمپلنت نگران کند. این مشکل معمولا موقتی است و با گذشت زمان یا درمان برطرف می شود. انتخاب پزشک مجرب، رعایت مراقبت های بعد از جراحی و مراجعه به موقع به متخصص می تواند احتمال بروز این مشکل را کاهش داده و در صورت بروز، روند درمان را تسریع کند.
اگر بعد از ایمپلنت دچار از دست دادن حس چشایی شدید، بهتر است نگران نباشید و مراحل درمان را زیر نظر پزشک و با پیگیری های مناسب انجام دهید.
دکتر. مرکز دندانپزشکی فربد سیفی و دکتر فرزانه دشخانه در شهرستان مراغه یکی از مجهزترین مراکز تخصصی مشاوره و جراحی ایمپلنت دندان به شمار می رود. برای رزرو نوبت و مشاوره دقیق تر می توانید با ۰۴۱۳۷۲۲۳۰۰۳ تماس بگیرید. همچنین میتوانید راههای دیگری برای تماس با ما در صفحه تماس با ما بیابید. همچنین برای مشاهده آموزش ها و روتین های مطب می توانید دکتر. صفحه اینستاگرام فربد سیفی و پیج دکتر فرزانه داشخانه را فالو کنید. فرزانه دشخانه در اینستاگرام.
