عدد از انجام عمل ترمیم درمان معده، رعایت رژیم غذایی اصولی یکی از مهمترین بخشهای درمان است. در این دوران، بافت معده هنوز در حال حاضر و هر نوع غذای نادرست ترم است، می‌تواند باعث ایجاد خطر، حرکت اسیدی، انرژی‌تر شدن دوره نقاهت را افزایش دهد. این راهنما به صورت مرحله‌ای و علمی تنظیم می‌شود تا دقیقاً در روزها و هفته‌های بعد از عمل معده برای زخم معده چه باید بخورید و از چه خوراکی‌هایی باید پرهیز کنید. هدف این برنامه، کمک به ترمیم سریع بافت معده و کاهش علائم مانند درد، تهوع، سوزش و رفلاکس است.

توجه: این توصیه‌ها به صورت عمومی ارائه می‌شود و تجویز پزشک معالج می‌شود. اگر بیماری زمینه ای، حساسیت غذایی یا علائم شدید دارید، حتما با پزشک مشورت کنید.

چرا رژیم غذایی بعد از جراحی زخم معده ضروری است؟

رعایت تغذیه مناسب در این زمان به دلایل زیر مهم است:

• جلوگیری از تحریک و آسیب به محل جراحی

• کاهش اسید و التهاب معده

• کمک به ترمیم بافت و جلوگیری از عود زخم

• کاهش احتمال تهوع، رفلاکس، نفخ و درد

• صرفه جویی در انرژی و تقویت سیستم ایمنی بدن

غذاهای مناسب مانند یک سپر محافظ عمل می کنند و به معده کمک می کنند بدون اینکه فشار زیادی به معده وارد کنند، بهبود یابد.

تغییر در عملکرد معده پس از جراحی

بعد از عمل، معده دچار یک دوره حساسیت و کاهش تحمل می شود. موارد زیر طبیعی هستند:

• تحریک‌پذیری بیشتر مخاط معده

• عدم تحمل غذاهای سنگین، چرب یا اسیدی

• نیاز به وعده‌های کوچک و مکرر

• احتمال تهوع یا نفخ در روزهای اول

این وضعیت موقتی است و با رعایت رژیم مرحله‌ای به مرور بهتر می‌شود.

برنامه غذایی مرحله‌به‌مرحله بعد از عمل ترمیم زخم معده

مرحله اول: مایعات شفاف (روز ۱ تا ۲)

هدف: جلوگیری از فشار به معده و تأمین آب بدن بدون تحریک

مواد غذایی مجاز

• آب

• آب سیب صاف و رقیق‌شده

• آب گوشت یا مرغ شفاف (بدون چربی و ادویه)

• ژله بدون شکر

• چای کمرنگ بدون قند

نکات مهم

• جرعه‌جرعه بنوشید، نه مقدار زیاد یک‌باره

• نوشیدنی باید ولرم باشد، نه داغ و نه سرد

• نوشیدنی‌های گازدار و اسیدی کاملاً ممنوع

مرحله دوم: مایعات کامل و نرم (روز ۲ تا ۵)

هدف: تغذیه‌ رسانی تدریجی و جلوگیری از تهوع و فشار به بخیه‌ها**

مواد غذایی مجاز

• شیر کم‌چرب ولرم

• سوپ رقیق و صاف‌شده (بدون ادویه و چربی)

• فرنی بسیار رقیق (با شیر کم‌چرب)

• حریره جو رقیق

• اسموتی ساده با موز نرم (بدون شکر اضافه)

نکات مهم

• وعده‌های کوچک اما متعدد

• قاشق‌های آرام و آهسته

• از قهوه، شکر زیاد و نوشیدنی‌های انرژی‌زا پرهیز کنید.

مرحله سوم: غذاهای نرم و ملایم (روز ۵ تا ۱۴)

هدف: افزایش تدریجی حجم غذا بدون تحریک معده**

مواد غذایی مجاز

• پوره سیب‌زمینی

• کته نرم

• سوپ غلیظ و کم‌چرب

• تخم‌مرغ آب‌پز نرم یا نیم‌بند

• ماست کم‌چرب

• سیب پخته، کدو پخته، هویج پخته

نکات مهم

• غذا باید نرم و به خوبی پخته باشد

• ادویه‌جات تند، پیاز خام و گوجه حذف

• مصرف غذاهای پرفیبر و نفاخ مثل کلم، نخود و لوبیا ممنوع در این مرحله

مرحله چهارم: غذای معمولی اصلاح‌شده (هفته دوم به بعد)

هدف: برگشت تدریجی به رژیم عادی بدون آسیب به معده**

مواد غذایی مناسب

• مرغ بخارپز یا کبابی ملایم (بدون پوست)

• ماهی بخارپز

• برنج و نان نرم

• سبزیجات بخارپز

• عدسی صاف‌شده

• سیب پخته و موز رسیده

نکات مهم

• ۵ تا ۶ وعده کوچک به جای ۳ وعده بزرگ

• جویدن کامل غذا

• پرهیز از نوشیدن آب همراه غذا (۳۰ دقیقه فاصله)

• بعد غذا فوراً دراز نکشید (حداقل ۳۰ دقیقه صبر کنید)

غذاهای ممنوع بعد از عمل زخم معده

این مواد خطر التهاب، خونریزی و تأخیر در بهبود را دارند:

مکمل‌های مفید برای بعد از عمل زخم معده

• ویتامین C و A برای ترمیم بافت

• زینک برای بازسازی بافتی

• پروبیوتیک برای بهبود عملکرد گوارش

هشدارهای مهم پزشکی

اگر هر یک از این علائم را داشتید، فوراً به پزشک مراجعه کنید:

• استفراغ مکرر

• درد شدید و مداوم

• خون در استفراغ یا مدفوع

• سرگیجه و ضعف شدید

• مشکل در بلع یا احساس گیر کردن غذا

سوالات پرتکرار درباره اینکه بعد از عمل زخم معده چه بخوریم ؟

1-چند روز بعد از عمل زخم معده می‌توانم غذای معمولی بخورم؟

معمولاً از هفته دوم به بعد، اما کاملاً بستگی به وضعیت بیمار دارد.

2-بعد از عمل ترمیم زخم معده می‌توانم لبنیات مصرف کنم؟

بله، لبنیات کم‌چرب و بدون اسید؛ اگر باعث نفخ می شود، مقدار آن را کاهش دهید.

3- آیا نوشیدنی گرم بعد از جراحی زخم معده خوب است؟

برای جلوگیری از تحریک معده، بهتر است ولرم باشید.

خلاصه

بعد از ترمیم زخم معده، تغذیه اولیه به معنای کمک به بدن برای ترمیم آهسته و بدون فشار است. رعایت مراحل بالا و پرهیز از غذاهای محرک نقش اساسی در جلوگیری از عود زخم و کوتاه شدن دوره نقاهت دارد.

بهبود کامل نیاز به زمان، صبر و انتخاب غذای مناسب دارد.