آنچه در این مقاله خواهید خواند:

تست ژنتیک و سرطان تیروئید

تشخیص به موقع سرطان در درمان موثر و موفقیت آمیز آن تأثیر بسزایی دارد. تست ژنتیک، یک ابزار مطمئن و ساده برای تشخیص زودهنگام انواع سرطان‌ها از جمله سرطان تیروئید است. آزمایش ژنتیک می‌تواند به شناسایی افرادی که در معرض خطر بیشتر ابتلا به سرطان تیروئید هستند، کمک کند. همچنین پزشکان می‌توانند از نتایج این آزمایش برای تصمیم‌گیری در مورد نحوه درمان و لزوم جراحی برای برداشتن گره‌های تیروئید استفاده کنند. تست‌های ژنتیک ساده هستند؛ اما نحوه تحلیل و استفاده از نتایج آنها اهمیت بسیاری دارد. آزمایش ژنتیک در سرطان تیروئید می‌تواند به شما و تیم پزشکی‌تان در اتخاذ تصمیمات مهم در مورد نظارت، درمان و آگاهی از ریسک ابتلا به سرطان تیروئید و سایر سرطان‌ها کمک کند.

انواع تست‌های ژنتیک برای سرطان تیروئید

آزمایش‌های ژنتیکی مختلفی برای سرطان تیروئید وجود دارد. نوع تست ژنتیکی که پزشک شما توصیه می‌کند، به نوع تومور و نوع جهش مشکوک بستگی دارد. سرطان پاپیلاری تیروئید، سرطان مدولاری تیروئید، سرطان فولیکولار و سرطان آناپلاستیک چهار نوع کارسینوم تیروئید است که با کلیک روی هرکدام می‌توانید درباره آن اطلاعات کامل به دست آورید.

رایج‌ترین انواع آزمایشات ژنتیکی برای سرطان تیروئید شامل موارد زیر هستند:

• هیبریداسیونفلورسانس درجا (FISH)
• تکثیر پروب وابسته به لیگاسیون چندگانه (MLPA)
• توالی ‌یابی نسل جدید (NGS)
• واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR)
• توالی‌یابی دی‌دئوکسی سانگر

نحوه انجام تست ژنتیک برای سرطان تیروئید

آزمایش ژنتیک معمولاً با بررسی نمونه خون، بزاق یا سلول‌های گرفته شده از داخل گونه انجام می‌شود. برای این کار ابتدا نمونه‌ای از خون، بزاق یا سلول‌های پوششی داخل دهان شما گرفته می‌شود. این کار معمولاً سریع و بدون درد است. سپس این نمونه به یک آزمایشگاه تخصصی فرستاده می‌شود. تکنسین‌های آزمایشگاه با استفاده از تکنیک‌های مختلف ژنتیکی، DNA موجود در نمونه شما را بررسی می‌کنند تا تغییرات یا جهش‌های ژنتیکی مرتبط با سرطان تیروئید را شناسایی کنند.

نتایج تست ژنتیک معمولاً طی ۲ تا ۳ هفته آماده می‌شوند. قبل از دادن نمونه، احتمالاً یک مشاور ژنتیک یا پزشک متخصص درباره مزایا و محدودیت‌های این آزمایش، آنچه بر اساس نتایج شما اتفاق می‌افتد و نوع خدمات یا مشاوره‌ای که پس از دریافت نتایج ارائه می‌شود، با شما صحبت می‌کند. به عنوان مثال ممکن است در مورد احتمال ارثی بودن سرطان تیروئید در خانواده شما، چگونگی تأثیر نتایج آزمایش بر تصمیمات درمانی و لزوم انجام آزمایش‌های بیشتر صحبت کنید. همچنین مشاور ژنتیک می‌تواند به شما در درک بهتر نتایج آزمایش و گزینه‌های پیش روی شما کمک کند.

اکثر این اطلاعات و موارد دیگر در فرم مخصوصی به نام «رضایت آگاهانه» آورده می‌‌شوند که باید قبل از انجام آزمایش آن را به دقت مطالعه کنید و در صورت موافقت امضا نمایید. امضای این مدرک بدین معناست که شما تمام اطلاعات لازم را دریافت کرده‌اید و با آگاهی کامل تصمیم به انجام آزمایش گرفته‌اید.

جهش‌های ژنتیکی مرتبط با سرطان تیروئید

جهش‌های ژنتیکی مختلفی ممکن است در تومورهای تیروئید شناسایی شوند. برخی از شایع‌ترین آنها شامل جهش در ژن‌های زیر هستند:

• BRAF: این مورد، شایع‌ترین جهش ژنتیکی است که در سرطان‌های تیروئید مشاهده می‌شود. جهش در این ژن، اغلب در سرطان پاپیلاری تیروئید دیده می‌شود و می‌تواند بر رشد و گسترش سلول‌های سرطانی تأثیر بگذارد.
• PAX8-PPAR: این ژن معمولاً با سرطان فولیکولار تیروئید مرتبط است. جهش در این ژن می‌تواند منجر به رشد غیرطبیعی سلول‌های تیروئید و تشکیل تومور شود.
• RAS: یک جهش شایع دیگر است که عمدتاً با سرطان پاپیلاری یا فولیکولار تیروئید ارتباط دارد. مانند BRAF، جهش در RAS نیز می‌تواند در رشد و تکثیر سلول‌های سرطانی نقش داشته باشد.
• RET/PTC: این ژن‌ها با سرطان مدولاری و پاپیلاری تیروئید مرتبط هستند. جهش در این ژن‌ها می‌تواند باعث فعال شدن مسیرهای سیگنالینگ خاصی در سلول‌ها شود که منجر به رشد و تکثیر کنترل نشده آنها می‌شود. سرطان مدولاری تیروئید، نوعی سرطان است که منشأ آن سلول‌های C تیروئید هستند که هورمون کلسیوتونین را تولید می‌کنند.

شناخت این جهش‌های ژنتیکی می‌تواند به پزشکان در تشخیص، پیش ‌بینی روند بیماری و انتخاب بهترین روش درمانی برای هر بیمار کمک کند. به عنوان مثال برخی از داروها به طور خاص برای هدف قرار دادن سلول‌های سرطانی با جهش‌های ژنتیکی خاص طراحی شده‌اند.

تست ژنتیک سرطان تیروئید برای چه کسانی ضروری است؟

آزمایش ژنتیک برای کسانی توصیه می‌شود که حداقل دو نفر از بستگان درجه یک آنها (والدین یا خواهر و برادر) به سرطان تیروئید مبتلا شده‌اند. همچنین افرادی که توده‌ای در گردن دارند که به سرعت در حال رشد است، باید این تست را انجام دهند. هر دوی این شرایط نشان می‌دهند که فرد ممکن است در معرض ریسک بالای ابتلا به سرطان تیروئید باشد.

اگر به دلایلی (مثلا سابقه خانوادگی) احتمال می‌دهید که بیشتر از سایرین در معرض خطر ابتلا به سرطان تیروئید هستید، باید به طور منظم تیروئید خود را چک کنید. این کار به شما کمک می‌کند تا در صورت بروز هرگونه نشانه اولیه از سرطان، خیلی زود آن را تشخیص دهید و درمان کنید. تشخیص زودهنگام، کلید موفقیت در درمان سرطان تیروئید است و  احتمال بهبود کامل آن را به میزان بسیار زیادی افزایش می‌دهد.

همچنین در صورت نامشخص بودن نتایج حاصل از بیوپسی سوزنی ظریف از سلول‌های مشکوک تیروئید ممکن است شما کاندیدای خوبی برای آزمایش ژنتیک باشید. در اغلب موارد، لوب تیروئیدی که حاوی یک گره مشکوک است، با جراحی برداشته می‌شود؛ اما تجزیه و تحلیل گره نشان می‌دهد که هیچ سرطانی وجود ندارد. این بدان معناست که بیمار تحت یک عمل جراحی غیرضروری قرار گرفته است.

با این حال انجام تست ژنتیک قبل از جراحی به طور قطعی مشخص می‌کند که آیا توده سرطانی است یا نه. این امر می‌تواند به پزشکان کمک کند تا از انجام جراحی‌های غیرضروری در مواردی که توده خوش ‌خیم است، جلوگیری کنند و از سوی دیگر، در مواردی که احتمال بدخیمی وجود دارد، تصمیمات بهتری بگیرند. به عبارت دیگر آزمایش ژنتیک می‌تواند به پزشکان کمک کند تا با دقت بیشتری تشخیص دهند که آیا یک گره تیروئید سرطانی است یا خیر و از انجام عمل جراحی ناخواسته برای گره‌های خوش ‌خیم جلوگیری کند.

ریسک فاکتورهای سرطان تیروئید

عوامل خطر ابتلا به سرطان تیروئید به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند؛ عواملی که می‌توانید کنترل کنید و عواملی که خارج از کنترل شما هستند.

مهم‌ترین ریسک فاکتورهایی که می‌توانید بر آنها تأثیر بگذارید، عبارتند از:

اضافه وزن یا چاقی:

اضافه وزن یا چاقی با افزایش خطر ابتلا به بسیاری از سرطان‌ها از جمله سرطان تیروئید، مرتبط است.

ید در رژیم غذایی:

مصرف بیش از حد ید می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پاپیلاری تیروئید را افزایش دهد؛ در حالی که کمبود ید ممکن است ریسک ابتلا به سرطان فولیکولار تیروئید را بالا ببرد.

عوامل خطر سرطان تیروئید که خارج از کنترل شما هستند عبارتند از:

سن:

احتمال تشخیص سرطان تیروئید در خانم‌ها در دهه ۴۰ یا ۵۰ زندگی‌شان بسیار بیشتر است. در حالیکه سرطان تیروئید در مردان معمولا در دهه ۶۰ یا ۷۰ سالگی تشخیص داده می‌شود.

سندروم کاودن:

این اختلال ژنتیکی نادر می‌تواند به مشکلات متعدد تیروئید و سایر نگرانی‌های سلامتی منجر شود.

سابقه خانوادگی سرطان تیروئید:

سابقه خانوادگی سرطان تیروئید به ویژه سرطان‌های مدولاری تیروئید که ناشی از جهش ژن RET هستند، خطر ابتلا را افزایش می‌دهد.

جنسیت:

احتمال ابتلا به سرطان تیروئید در زنان حدود سه برابر مردان است.

قرارگیری در معرض تشعشع:

قرارگیری در معرض تشعشع، به ویژه درمان‌های پرتودرمانی سر و گردن که در دوران کودکی انجام می‌شوند، می‌تواند خطر ابتلا به سرطان تیروئید را افزایش دهد. تشعشعاتی که افراد در بزرگسالی برای درمان سرطان، تصویربرداری یا موارد دیگر دریافت می‌کنند، معمولا باعث افزایش خطر سرطان تیروئید نمی‌شود.

چشم‌انداز سرطان تیروئید

از آنجایی که سرطان تیروئید اغلب می‌تواند در مراحل اولیه تشخیص داده شده و با موفقیت‌ درمان شود، پیش ‌آگهی برای افراد مبتلا به این بیماری معمولاً امیدوارکننده است. بر اساس گزارش انجمن سرطان آمریکا، نرخ بقای ۵ ساله برای اکثر انواع سرطان تیروئید (به جز سرطان آناپلاستیک تیروئید) حدود ۹۹ درصد است؛ البته زمانی که سرطان هنوز موضعی باشد و به سایر قسمت‌های بدن گسترش نیافته باشد. به عبارت دیگر، اگر سرطان فقط در غده تیروئید باشد و به بافت‌های اطراف آن نرسیده باشد، احتمال بهبودی کامل بسیار زیاد است.

اگر سرطان به ساختارهای مجاور گسترش یابد (یعنی سرطان منطقه‌ای) نرخ بقا فقط کمی کاهش می‌یابد. این مسئله نشان می‌دهد که حتی اگر سرطان کمی پیشرفت کرده باشد، باز هم شانس بهبودی بالاست. با این حال، نرخ بقای سرطان آناپلاستیک تیروئید به طور قابل توجهی کمتر از نرخ بقای مرتبط با سرطان‌های شایع‌تر تیروئید است.

سرطان آناپلاستیک تیروئید نوعی سرطان نادر و تهاجمی است که پیش‌ آگهی خوبی ندارد. به همین دلیل، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب از اهمیت زیادی در بهبود بیماران مبتلا به سرطان تیروئید برخوردار است.

سخن پایانی

تست ژنتیک برای سرطان تیروئید برای همه افراد ضروری نیست. اما اگر سابقه سرطان تیروئید در خانواده شما وجود دارد یا ریسک فاکتورهای دیگری دارید، بهتر است با پزشک یا مشاور ژنتیک خود درباره انجام آزمایش ژنتیک برای سرطان تیروئید صحبت کنید. توجه داشته باشید که حتی اگر یک جهش ژنتیکی مرتبط با افزایش خطر سرطان تیروئید داشته باشید، لزوماً به این معنا نیست که حتماً به این بیماری مبتلا خواهید شد.

با این وجود، کسب اطلاعات بیشتر برای اتخاذ تصمیمات پزشکی پیشگیرانه بسیار مفید است. در واقع، اگر سابقه خانوادگی سرطان تیروئید یا عوامل دیگری دارید که ممکن است خطر ابتلا به این بیماری را در شما افزایش دهد و شما را کاندیدای مداخله زودهنگام کند، آزمایش ژنتیک می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

آقای دکتر احمد فنایی بهترین جراح سرطان تیروئید در ایران هستند که اعمال جراحی را با به روزترین تجهیزات پزشکی مانند دستگاه عصب سنج جهت جلوگیری از آسیب به اعصاب صوتی و حنجره انجام می‌دهند. ایشان که به جراح پنجه طلا تیروئید معروف هستند سابقه انجام بیش از ۵۰۰۰ جراحی تیروئید موفق دارند.

جهت تعیین وقت و مشاوره از طریق پر کردن فرم رزرو آنلاین یا تماس با شماره‌های درج شده اقدام نمایید.

۱۴۰۳-۱۲-۲۱

مطالب مرتبط

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ