شکستگی مهره کمر یکی از آسیبهای جدی ستون فقرات است که میتوان بدون هشدار قبلی، زندگی روزمره فرد کاملاً تحت تأثیر قرار گیرد. درد ناگهانی، محدودیت حرکتی و حتی احتمال آسیب نخاعی تنها بخشی از پیامدهای این شکستگی است. اما آیا تمام شکستگی ها نیاز به جراحی دارند؟ چه علائمی را باید جدی گرفت؟ در این مقاله به بررسی علل، علائم، روش های تشخیص و درمان شکستگی مهره کمر می پردازیم تا با آگاهی بیشتر بتوانید بهترین تصمیم را برای درمان بگیرید.
خیر، شکستگی کمر همیشه خطرناک نیست، اما بی توجهی به آن می تواند منجر به عوارض جدی و حتی غیرقابل برگشت شود. برخی از شکستگی ها، مانند شکستگی های استرسی خفیف ناشی از پوکی استخوان، ممکن است بدون جراحی و با استراحت، بریس و دارو به تنهایی بهبود پیدا کنند. اما اگر شکستگی باعث بی ثباتی ستون فقرات یا فشار بر نخاع شود، می تواند منجر به درد شدید، اختلال در حرکت یا حتی فلج شود.
انواع شکستگی کمر
در ادامه با انواع شکستگی مهره های کمر آشنا می شوید. هر کدام از این شکستگی ها بسته به شدت آسیب، محل شکستگی و وضعیت عمومی بیمار تفاوت هایی دارند:
فشردهای
این نوع شکستگی زمانی اتفاق میافتد که قسمت جلویی مهره تحت فشار زیادی باشد و فرو بریزد. در افراد مسن یا مبتلایان به پوکی استخوان دیده می شود. ظاهر مهره در این حالت در قسمت جلویی له شده یا کاهش ارتفاع دارد و اغلب با درد ناگهانی، کاهش قد و تغییر شکل ستون فقرات همراه است.
شکستگی ترک یا گوه
در این حالت قسمت جلوی مهره بیشتر از پشت آسیب می بیند و شکل مهره به گوه یا مثلثی تغییر می کند. این نوع شکستگی به تدریج رخ می دهد و ممکن است در افرادی که بارهای سنگین حمل می کنند یا ضعف ساختاری در استخوان دارند بیشتر دیده شود. تغییر شکل مهره می تواند در دراز مدت منجر به قوز پشت شود.
x
در این نوع آسیب، مهره کاملاً له می شود و قطعات شکسته ممکن است در اطراف یا داخل کانال نخاع حرکت کنند. در اثر برخورد شدید مانند تصادف یا سقوط از ارتفاع ایجاد می شود. به دلیل پراکندگی قطعات استخوان در این شکستگی، خطر آسیب به نخاع یا اعصاب نخاعی زیاد است و ممکن است با علائمی مانند بی حسی یا اختلالات حرکتی همراه باشد.
در این نوع شکستگی، مهره ها نه تنها شکسته می شوند، بلکه از وضعیت طبیعی خود نیز خارج می شوند. دررفتگی مهره با شکستگی در نتیجه ضربه شدید مانند تصادف با سرعت زیاد یا سقوط از ارتفاع رخ می دهد. این شکستگی یکی از خطرناک ترین انواع آسیب های مهره ای است و با آسیب جدی به نخاع و اعصاب همراه است.
این شکستگی ها به تدریج و در نتیجه فشارهای مکرر روی ستون فقرات ایجاد می شوند. افرادی که فعالیت های بدنی سنگین یا ورزش های حرفه ای انجام می دهند بیشتر در معرض این نوع آسیب هستند. شکستگی استرسی ممکن است ابتدا با درد خفیف شروع شود و به تدریج بر شدت آن افزوده شود، بدون اینکه فرد متوجه آسیب جدی شود.
علائم و نشانه های شکستگی مهره کمر چیست؟
علائم شکستگی کمر ممکن است بسته به شدت آسیب، محل دقیق شکستگی، سن بیمار و وضعیت سلامت عمومی متفاوت باشد. در برخی موارد، علائم آشکار و فوری هستند، اما گاهی اوقات ممکن است برای مدت طولانی خفیف یا پنهان بمانند. در ادامه به مهم ترین و رایج ترین علائم می پردازیم:

درد ناگهانی و شدید در ناحیه کمرشایع ترین علامت شکستگی مهره کمر درد شدید و ناگهانی در ناحیه آسیب دیده است. این درد ممکن است در هنگام استراحت وجود داشته باشد یا هنگام حرکت، ایستادن، نشستن یا خم شدن بدتر شود. درد به طور مرکزی در محل شکستگی احساس می شود و با فشار یا لمس ناحیه افزایش می یابد.
کاهش قد یا قوز
در شکستگی های فشاری، به ویژه در افراد مسن یا بیماران مبتلا به پوکی استخوان، کاهش تدریجی قد و ایجاد قوز در پشت (قوز پیری) می تواند یکی از علائم اولیه باشد. این حالت به دلیل فرورفتگی مهره های جلویی و تغییر شکل ستون فقرات ایجاد می شود.
حرکت و سفتی محدود33> پشت
افرادی که دچار شکستگی کمر هستند ممکن است نتوانند به راحتی خم شوند، بچرخند یا حتی راه بروند. محدودیت دامنه حرکتی در ستون فقرات و خشکی عضلات اطراف ناحیه آسیب دیده از علائم شایع ناشی از درد و التهاب هستند.
بی حسی، سوزن سوزن شدن یا ضعف در پاها
در موارد شدیدتر که شکستگی باعث فشار بر نخاع یا ریشه های عصبی می شود، بیمار ممکن است بی حسی، گزگز (گزگز) یا ضعف عضلانی در پاها را تجربه کند. این علائم نشان دهنده درگیری سیستم عصبی و نیاز فوری به معاینه پزشکی است.
بی اختیاری ادرار یا مدفوع
اگر شکستگی به طناب نخاعی آسیب جدی وارد کرده باشد، کنترل مثانه یا روده ممکن است مختل شود. این وضعیت یک علامت هشدار دهنده آسیب نخاعی است و نیاز به ارزیابی فوری توسط پزشک دارد.
پنجم
در برخی از بیماران، بهویژه در شکستگیهایی که به اعصاب فشار وارد میکنند، درد ممکن است از قسمت پایین کمر به باسن، ران یا پاها تابیده شود. این نوع درد ممکن است با درد سیاتیک اشتباه گرفته شود، اما منشأ آن شکستگی مهره است.
درد مزمن یا مداوم اگر به موقع درمان نشود
اگر به درستی درمان نشود، شکستگی مهره میتواند منجر به درد طولانیمدت، اختلال در ایستادن و مشکلات مزمن ستون فقرات شود. گاهی اوقات این دردها با گذشت زمان بدتر می شوند و کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش می دهند.
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، به ویژه پس از سقوط، تصادف یا بلند کردن اجسام سنگین، لازم است به پزشک مراجعه کنید. تشخیص به موقع میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند.
چه عواملی در بروز شکستگی ستون فقرات نقش دارند؟
عوامل متعددی در بروز شکستگی ستون فقرات (مهرههای کمر یا گردن و پشتی) نقشی دارند که برخی از آنها به وضعیت جسمی و سبک زندگی مربوط به فرد میشوند و برخی از عوامل دیگر از حوادث یا بیماریهای زمینهای هستند. در ادامه به بررسی مهمترین این عوامل می پردازیم:
پوکی استخوان (پوکی استخوان)
مهمترین علت شکستگی های فشاری ستون فقرات، به ویژه در افراد مسن، پوکی استخوان است. در این بیماری، تراکم استخوان کاهش مییابد و استخوانها شکننده و مستعد شکستن حتی با فشارهای جزئی یا سقوط میشوند.
ضربه شدید (3>مستقیم)
تصادفات رانندگی، افتادن از ارتفاع، ضربه زدن به کمر در حین ورزش یا تصادفات شغلی می تواند باعث شکستگی مهره شود. شدت ضربه و زاویه ضربه نقش زیادی در نوع و میزان آسیب دارد.
Lifting اشتباه
بلندکردن اجسام سنگین بدون استفاده از تکنیک مناسب می تواند فشار زیادی به مهره های کمر وارد کند. در مواردی که عضلات پشت ضعیف هستند، این فشار ممکن است منجر به ترک یا شکستگی شود.
سالمندی
با افزایش سن، استحکام استخوان ها کاهش می یابد. افراد بالای 50 سال، به ویژه زنان پس از یائسگی، بیشتر در معرض خطر شکستگی ستون فقرات هستند.
چاقی شدید یا اضافه وزن
وزن بیش از حد، بهویژه در ناحیه شکم، فشار مداومی بر ستون فقرات وارد میکند که ممکن است به مرور زمان باعث ساییدگی مهرهها شود، بهویژه اگر همراه با ضعیف شدن عضلات کمر باشد.
سبک زندگی کم تحرک و ضعف عضلانی3
عدم فعالیت بدنی منظم، ضعف عضلات پشت و مرکزی، و وضعیت نشستن نادرست می تواند به تدریج ساختار ستون فقرات را ضعیف کرده و احتمال شکستگی را افزایش دهد.
Lhongoste corticoste
اگر کورتیکواستروئیدها برای مدت طولانی استفاده شوند، تراکم استخوان را کاهش داده و خطر شکستگی های فشاری مهره را افزایش می دهند.
نقایص مادرزادی یا انحرافات ساختاری ستون فقرات
برخی افراد با مشکلات مادرزادی مانند اسکولیوز یا کیفوز شدید متولد میشوند که میتواند مهرهها را در برابر فشار و ضربه آسیبپذیرتر کند.
روشهای شناسایی مهره کمری2>bractures
روشهای تشخیصی شکستگی مهرههای کمری شامل مجموعهای از معاینات بالینی و تصویربرداری دقیق است که به پزشک کمک میکند نوع، شدت و محل دقیق آسیب را شناسایی کند. در ادامه به بررسی مهم ترین روش های تشخیصی این نوع آسیب می پردازیم:
تصویربرداری تشخیصی
با توجه به شرایط حادثه و علائم بیمار، پزشک از روش های مختلف تصویربرداری برای شناسایی دقیق وسعت و محل شکستگی مهره ها استفاده می کند. این تصاویر نقش مهمی در انتخاب روش درمانی دارند. در ادامه به مهم ترین روش های تصویربرداری اشاره می کنیم:
در این روش از میدان های مغناطیسی قوی برای تولید تصاویر دقیق از نخاع، اعصاب و بافت های نرم اطراف مهره ها استفاده می شود. MRI به ویژه برای بررسی آسیب عصبی ناشی از شکستگی موثر است و تصاویری با کیفیت از نواحی آسیب دیده ارائه می دهد.
CT Scan
سی تی اسکن تصاویر لایه به لایه ستون فقرات را با استفاده از اشعه ایکس ایجاد می کند. این تصاویر برای بررسی وضعیت مهره ها، فضای کانال نخاعی و ساختارهای اطراف بسیار مفید است. در موارد خاص، پزشک ممکن است از میلوگرام همراه با سی تی اسکن استفاده کند. در این روش ماده حاجب به فضای اطراف نخاع تزریق می شود تا دید بهتری از وضعیت نخاع و محل شکستگی مهره ها ارائه شود.
تصویربرداری اشعه ایکس
اشعه ایکس یکی از رایج ترین روش های اولیه برای بررسی ساختار استخوان های ستون فقرات است. با این روش می توان وجود شکستگی، جابجایی مهره و یا تغییر در شکل استخوان ها را مشاهده کرد. اگرچه اشعه ایکس به اندازه ام آر آی یا سی تی اسکن دقیق نیست، اما برای ارزیابی اولیه بسیار مفید است.
تراکم سنجی استخوان
در بیمارانی که مشکوک به پوکی استخوان هستند، انجام آزمایش تراکم استخوان توصیه می شود. این آزمایش تراکم استخوان را اندازه گیری می کند و تعیین می کند که آیا کاهش استحکام استخوان علت اصلی شکستگی های مهره است یا خیر. تشخیص زودهنگام پوکی استخوان به جلوگیری از شکستگی های بعدی کمک می کند.
روشهای درمان2hbrature>درمان برای
روشهای درمان شکستگی مهرههای کمر بسته به شدت آسیب، نوع شکستگی، سن بیمار، وضعیت سلامت عمومی و میزان درگیری نخاع متفاوت است. در برخی موارد، درمان به صورت محافظه کارانه انجام می شود و در موارد دیگر نیاز به مداخله جراحی است. در ادامه به بررسی مهم ترین روش های درمانی این آسیب می پردازیم:
محدودیت استراحت و فعالیت
در مواردی که شکستگی خفیف و پایدار است (مانند شکستگیهای فشاری بدون آسیب به نخاع)، استراحت، کاهش فعالیتهای بدنی و اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین اولین درمان است. این استراحت به بدن فرصتی می دهد تا روند بهبودی را به طور طبیعی آغاز کند.
استفاده از بریس
یا طبیبرای تثبیت ستون فقرات و جلوگیری از حرکت مهره های آسیب دیده، پزشک ممکن است استفاده از کمربند مخصوص یا کمربند طبی را توصیه کند. با کاهش فشار روی مهرهها، این دستگاهها به بهبود شکستگی و جلوگیری از بدتر شدن وضعیت کمک میکنند.
دارو درمانی
مسکنها و داروهای ضد التهابی برای کاهش درد و کنترل التهاب در اطراف محل آسیب تجویز میشوند. در بیماران مبتلا به پوکی استخوان، داروهای تقویت کننده استخوان نیز ممکن است برای جلوگیری از شکستگی در آینده تجویز شود.
فیزیوتراپی و توانبخشی
پس از کاهش درد حاد و تثبیت وضعیت مهره ها، جلسات فیزیوتراپی با هدف تقویت عضلات پشت، بهبود انعطاف پذیری و بازگشت به عملکرد طبیعی آغاز می شود. توانبخشی نقش بسیار مهمی در جلوگیری از خشکی مفاصل و بازیابی قدرت حرکتی دارد.
جراحی ورتبروپلاستی
جراحی کیفوپلاستی
جراحی کیفوپلاستی یک روش کم تهاجمی و موثر برای درمان شکستگیهای مهرههای کمر، بهویژه شکستگیهای فشاری است که اغلب در بیماران مبتلا به پوکی استخوان رخ میدهد. این تکنیک شباهت زیادی به ورتبروپلاستی دارد، اما تفاوت اصلی آن استفاده از یک بالون کوچک است که ابتدا در مهره شکسته قرار داده می شود و سپس باد می شود تا فضای داخلی مهره باز شود و تا حدی شکل طبیعی آن بازگردد. پس از ایجاد این فضا، سیمان استخوانی به مهره تزریق می شود. هدف کیفوپلاستی علاوه بر تثبیت مهره شکسته و کاهش درد، بازیابی ارتفاع مهره و اصلاح بدشکلی ستون فقرات است. این روش فشار روی نخاع و اعصاب را کاهش می دهد و شکل ستون فقرات را تا حد امکان حفظ می کند. جراحی کیفوپلاستی با بی حسی موضعی یا بی حسی سبک انجام می شود و به دلیل کم تهاجمی بودن، دوره نقاهت کوتاه تری نسبت به جراحی های باز دارد. در شکستگیهای شدید و ناپایدار یا در مواردی که قطعات شکسته به نخاع فشار وارد کردهاند، جراحی ضروری است. در این روش مهره ها تثبیت می شوند، فشار از روی نخاع برداشته می شود و ساختار طبیعی ستون فقرات بازیابی می شود. جراحی ممکن است شامل استفاده از پیچ، میله یا قفس فلزی باشد.عمل جراحی جراحی
جراحی رفع فشار



