اسهال و استفراغ در کودکان

• صفحه اصلی
• بلاگ
• تحقیقات
• اسهال و استفراغ در کودکان

• دکتر پیمان علیپور کوهی
•  ۲۱ شهریور ۱۴۰۴
• نظرات

🦠 اسهال و استفراغ در کودکان: علائم، علل و روش‌های درمان

اسهال و استفراغ در کودکان یکی از مشکلات شایع دوران کودکی است که می‌تواند ناشی از عفونت‌های ویروسی، باکتریایی، مسمومیت غذایی، آلرژی یا مشکلات گوارشی باشد. این دو علامت به تنهایی می‌توانند گذرا و بی‌خطر باشند، اما در صورتی که با علائم کم‌آبی یا طولانی شدن بیماری همراه شوند، نیاز به بررسی و درمان فوری دارند.

اسهال در کودکان چیست؟

اسهال به دفع مدفوع آبکی و مکرر گفته می‌شود. این وضعیت باعث از دست رفتن مقدار زیادی آب و الکترولیت‌ها در بدن می‌شود و در کودکان به دلیل وزن پایین و ذخایر محدود بدن، خطر کم‌آبی بسیار بالاست.

استفراغ در کودکان چیست؟

استفراغ خروج ناگهانی و غیرارادی محتویات معده از دهان است. در کودکان می‌تواند ناشی از عفونت‌های ویروسی، مسمومیت، آلرژی غذایی یا مشکلات متابولیک باشد.

علل اسهال و استفراغ در کودکان

• 🔹 عفونت‌های ویروسی (مانند روتاویروس، نوروویروس)
• 🔹 عفونت‌های باکتریایی (ای-کولای، سالمونلا، شیگلا)
• 🔹 مسمومیت غذایی ناشی از غذا یا آب آلوده
• 🔹 حساسیت یا عدم تحمل غذایی (مانند حساسیت به لاکتوز)
• 🔹 بیماری‌های التهابی روده یا مشکلات متابولیک
• 🔹 مصرف برخی داروها (مثل آنتی‌بیوتیک‌ها)

علائم هشداردهنده اسهال و استفراغ

در بسیاری از موارد، اسهال و استفراغ ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت بهبود می‌یابد. اما در صورت بروز علائم زیر، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد:

• ⚠️ تب بالای ۳۷.۲ درجه
• ⚠️ وجود خون یا بلغم در مدفوع
• ⚠️ استفراغ مکرر و غیرقابل کنترل
• ⚠️ کاهش هوشیاری یا بی‌حالی شدید
• ⚠️ علائم کم‌آبی (خشکی لب‌ها، گود رفتن چشم‌ها، گریه بدون اشک)
• ⚠️ کاهش تعداد دفعات ادرار

کم‌آبی بدن در کودکان

مهم‌ترین عارضه اسهال و استفراغ، دهیدراتاسیون یا کم‌آبی بدن است. بدن کودک به سرعت آب از دست می‌دهد و اگر جبران نشود، می‌تواند منجر به شوک، اختلال کلیوی و حتی مرگ شود.

علائم کم‌آبی در کودکان:

• 🚱 خشکی دهان و زبان
• 🚱 ادرار تیره یا کاهش تعداد دفعات ادرار
• 🚱 گریه بدون اشک
• 🚱 خواب‌آلودگی و بی‌حالی
• 🚱 گود رفتن فونتانل (نقطه نرم سر در نوزادان)

روش‌های درمان اسهال و استفراغ کودک

1. جبران آب و املاح: استفاده از محلول ORS (او-آر-اس) بهترین روش برای جلوگیری از کم‌آبی است.
2. تغذیه مناسب: ادامه شیردهی در نوزادان و دادن غذاهای سبک مانند برنج، سیب‌زمینی و موز در کودکان.
3. پرهیز از داروهای خودسرانه: به هیچ عنوان بدون مشورت پزشک داروی ضداسهال یا ضد استفراغ داده نشود.
4. درمان علت اصلی: در صورت وجود عفونت باکتریایی، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند.

پیشگیری از اسهال و استفراغ در کودکان

• 🧼 شستشوی مرتب دست‌ها
• 🥛 استفاده از آب سالم و جوشیده برای کودکان
• 🍎 رعایت بهداشت مواد غذایی
• 💉 تزریق واکسن روتاویروس برای پیشگیری از اسهال ویروسی

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر اسهال و استفراغ کودک بیش از ۲۴ ساعت طول بکشد یا با علائم کم‌آبی، تب بالا و بی‌حالی همراه باشد، باید فوراً به پزشک متخصص کودکان مراجعه کرد.

جمع‌بندی

🦠 اسهال و استفراغ در کودکان معمولاً شایع و اغلب گذراست، اما می‌تواند در صورت بی‌توجهی خطرناک شود. مهم‌ترین اقدام، پیشگیری از کم‌آبی بدن و مراجعه به پزشک در صورت تداوم علائم است.

نظر خود را بنویسید لغو پاسخ

دکتر پیمان علیپور کوهی

فارغ التحصیل از دانشگاه تهران

24سال سابقه طبابت

ویزیت و مشاوره تخصصی نوزادان، کودکان، نوجوانان

شبکه های اجتماعی:

مطالب اخیر

درمان زردی نوزاد

تغذیه و سلامت نوزاد

بیماری های شایع نوزادان

گالری