زردی در نوزادان نارس

• صفحه اصلی
• بلاگ
• تحقیقات
• زردی در نوزادان نارس

• دکتر پیمان علیپور کوهی
•  ۱۹ شهریور ۱۴۰۴
• نظرات

چرا زردی در نوزادان نارس بیشتر دیده می‌شود؟

زردی نوزاد نارس یکی از مهم‌ترین مشکلاتی است که خانواده‌ها پس از تولد فرزند خود با آن مواجه می‌شوند. تقریباً تمام نوزادان درجاتی از زردی را تجربه می‌کنند، اما در نوزادانی که پیش از هفته ۳۷ بارداری به دنیا می‌آیند، این مشکل شایع‌تر، شدیدتر و نیازمند پیگیری دقیق‌تر است. علت اصلی آن، نارس بودن اندام‌های داخلی به‌ویژه کبد و سیستم گوارش است که وظیفه دفع بیلی‌روبین را بر عهده دارند.

زردی چیست و چرا ایجاد می‌شود؟

زردی به تغییر رنگ پوست و سفیدی چشم نوزاد به زردی گفته می‌شود که علت آن افزایش ماده‌ای به نام بیلی‌روبین در خون است. این ماده هنگام تخریب طبیعی گلبول‌های قرمز تولید می‌شود و معمولاً توسط کبد به روده منتقل و از طریق مدفوع دفع می‌شود. در نوزادان نارس، این روند به دلیل کامل نبودن عملکرد کبد و روده به کندی انجام می‌گیرد و بیلی‌روبین در خون تجمع پیدا می‌کند.

چرا زردی در نوزادان نارس بیشتر است؟

عوامل مختلفی باعث می‌شوند که زردی در نوزادان نارس شدیدتر و طولانی‌تر باشد:

• 🟢 کبد نارس: آنزیم‌های کبدی هنوز کامل رشد نکرده‌اند و توانایی دفع بیلی‌روبین پایین‌تر است.
• 🟢 افزایش تخریب گلبول‌های قرمز: نوزادان نارس تعداد بیشتری گلبول قرمز نابالغ دارند که زودتر تخریب می‌شوند.
• 🟢 ضعف در تغذیه: بسیاری از نوزادان نارس در روزهای ابتدایی زندگی نمی‌توانند به خوبی شیر بخورند، در نتیجه دفع بیلی‌روبین از طریق مدفوع کمتر می‌شود.
• 🟢 مشکلات گوارشی: روده‌ها نیز مانند کبد در نوزادان نارس تکامل نیافته‌اند و بیلی‌روبین دفع‌شده دوباره به خون بازمی‌گردد.
• 🟢 بیماری‌های همراه: نوزادان نارس بیشتر در معرض مشکلات تنفسی، عفونت یا کم‌خونی هستند که همگی می‌توانند شدت زردی را افزایش دهند.

علائم زردی نوزاد نارس

خانواده‌ها باید نسبت به نشانه‌های زردی حساس باشند، زیرا در نوزاد نارس سرعت افزایش بیلی‌روبین بیشتر است. برخی علائم هشداردهنده عبارتند از:

• 🔶 زرد شدن پوست از صورت به سمت سینه و شکم
• 🔶 تغییر رنگ سفیدی چشم به زرد
• 🔶 بی‌حالی و خواب‌آلودگی بیش از حد نوزاد
• 🔶 بی‌میلی به شیر خوردن یا مکیدن ضعیف
• 🔶 گریه‌های تیز و غیرعادی

عوارض خطرناک زردی در نوزاد نارس

اگر سطح بیلی‌روبین در خون بیش از حد بالا رود و درمان به موقع انجام نشود، ممکن است بیلی‌روبین به مغز نوزاد رسوب کند. این وضعیت به نام کرنیکتروس شناخته می‌شود و می‌تواند باعث آسیب‌های جبران‌ناپذیری مانند ناشنوایی، عقب‌ماندگی ذهنی، اختلالات حرکتی و حتی مرگ شود. به همین دلیل بررسی و چک زردی در نوزاد نارس اهمیت دوچندان دارد.

روش‌های تشخیص زردی

برای تشخیص دقیق سطح زردی، پزشکان از روش‌های زیر استفاده می‌کنند:

• ✅ معاینه بالینی رنگ پوست و چشم
• ✅ دستگاه بیلی‌روبین‌سنج پوستی
• ✅ آزمایش خون برای اندازه‌گیری دقیق بیلی‌روبین

درمان زردی نوزاد نارس

درمان بر اساس شدت زردی متفاوت است:

1. تغذیه مکرر: افزایش دفعات شیر خوردن باعث دفع سریع‌تر بیلی‌روبین می‌شود.
2. فتوتراپی: استفاده از نور آبی دستگاه فتوتراپی بیلی‌روبین را در پوست می‌شکند و دفع آن را تسهیل می‌کند.
3. تعویض خون: در موارد بسیار شدید که فتوتراپی مؤثر نباشد، تعویض خون انجام می‌شود.

اجاره دستگاه زردی در منزل

یکی از بهترین روش‌ها برای درمان سریع و ایمن زردی، استفاده از دستگاه فتوتراپی است. خانواده‌ها می‌توانند به جای بستری طولانی مدت نوزاد در بیمارستان، از خدمات اجاره دستگاه زردی در منزل استفاده کنند. این روش علاوه بر کاهش هزینه‌ها، باعث آرامش خاطر خانواده و مراقبت بهتر از نوزاد می‌شود.

پیشگیری از زردی شدید در نوزاد نارس

• 🌸 شروع سریع تغذیه با شیر مادر پس از تولد
• 🌸 چک زردی در روزهای اول تولد
• 🌸 مراجعه سریع به پزشک در صورت تغییر رنگ پوست یا خواب‌آلودگی غیرطبیعی
• 🌸 استفاده از دستگاه زردی در صورت توصیه پزشک

جمع‌بندی

زردی در نوزادان نارس به دلیل نارس بودن کبد و مشکلات گوارشی بیشتر دیده می‌شود و در صورت عدم درمان می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند. خانواده‌ها باید نسبت به علائم آن حساس باشند، به طور منظم چک زردی انجام دهند و در صورت نیاز از اجاره دستگاه زردی برای درمان در منزل استفاده کنند.

نظر خود را بنویسید لغو پاسخ

دکتر پیمان علیپور کوهی

فارغ التحصیل از دانشگاه تهران

24سال سابقه طبابت

ویزیت و مشاوره تخصصی نوزادان، کودکان، نوجوانان

شبکه های اجتماعی:

مطالب اخیر

درمان زردی نوزاد

تغذیه و سلامت نوزاد

بیماری های شایع نوزادان

گالری