6 عارضه مصرف زیاد ویتامین D
ویتامین D برای سلامتی بسیار مهم است... این ویتامین چندین عملکرد کلیدی در حفظ سلامت و عملکرد سلول های بدن دارد... اکثر افراد ویتامین D کافی دریافت نمی کنند، بنابراین نیاز به مصرف مکمل دارند... اما ممکن است (در موارد نادر) تشکیل این ویتامین در بدن به سطوح سمی برسد.
در این مقاله به 6 عارضه جانبی افزایش این ویتامین مهم در بدن می پردازیم.
همچنین بخوانید: چه زمانی باید ویتامین D مصرف کنیم؟
کمبود و مسمومیت ناشی از مصرف زیاد ویتامین D
ویتامین D در جذب کلسیم، عملکرد سیستم ایمنی و محافظت از استخوانها، ماهیچهها و سلامت قلب نقش دارد... ویتامین D به طور طبیعی در غذا وجود دارد و همچنین هنگام قرار گرفتن پوست در معرض نور خورشید تولید میشود.
با این حال، به جز ماهی های چرب، غذاهای کمی غنی از ویتامین D هستند. به علاوه، بیشتر مردم به اندازه کافی در معرض نور خورشید قرار نمی گیرند تا ویتامین D کافی در بدنشان ایجاد شود.
بنابراین، کمبود ویتامین D بسیار رایج است... در واقع، حدود 1 میلیارد نفر در سراسر جهان به اندازه کافی ویتامین D دریافت نمی کنند.
مکملهای ویتامین D رایج هستند و میتوانید ویتامین D-2 و D-3 را از طریق مکملها دریافت کنید. ویتامین D-3 در پاسخ به نور خورشید تولید میشود و در محصولات حیوانی یافت میشود، در حالی که ویتامین D-2 گیاهی است.
یافتهها نشان میدهند که ویتامین D-3 سطح خون را بیش از ویتامین D-2 افزایش میدهد... تحقیقات نشان میدهد که با هر 100 IU ویتامین D-3 بیشتر در روز، میزان ویتامین D در خون تا 1 نانوگرم در میلیلیتر (2.5 نانومول در لیتر) افزایش مییابد.
با این حال، مصرف دوز بالای ویتامین D-3 در طولانی مدت باعث تشکیل ویتامین D اضافی در بدن می شود.
مسمومیت با ویتامین D زمانی رخ می دهد که سطح آن در خون بیشتر از 150 نانوگرم در میلی لیتر (375 نانومول در لیتر) باشد.. از آنجایی که ویتامین در چربی بدن ذخیره می شود و به تدریج وارد جریان خون می شود، اثر مسمومیت تا چند ماه پس از قطع مصرف مکمل باقی می ماند.
باید بدانید که مسمومیت با ویتامین D شایع نیست و فقط در افرادی رخ می دهد که دوزهای بالایی از مکمل ها را در دراز مدت بدون نظارت بر سطح خون خود مصرف می کنند.
همچنین ممکن است فردی از مکملی که میزان ویتامین D آن بیشتر از آنچه روی برچسب مکمل نوشته شده است استفاده کند و سهواً ویتامین D اضافی مصرف کند.
در مقابل، رژیم غذایی و قرار گرفتن در معرض نور خورشید به تنهایی باعث مسمومیت با ویتامین D نمی شود.
در ادامه به 6 نمونه از عوارض اصلی افزایش میزان ویتامین D اشاره می کنیم.
همچنین بخوانید: چرا ویتامین D برای بدن ما حیاتی است؟
خطرات مصرف بیش از حد ویتامین D
1... افزایش میزان ویتامین D در خون
تامین مقدار کافی ویتامین D در خون به تقویت ایمنی و محافظت از بدن در برابر پوکی استخوان و سرطان کمک می کند.
با این حال، هیچ توافقی در مورد محدوده بهینه مقدار کافی وجود ندارد.
اگرچه 30 نانوگرم در میلیلیتر (75 نانومول بر لیتر) ویتامین D در خون کافی در نظر گرفته میشود، انجمن ویتامین D حفظ سطح 40 تا 80 نانوگرم در میلیلیتر (100 تا 200 نانومول در لیتر) را توصیه میکند و اشاره میکند که اگر سطح ویتامین D در خون به بالاتر از 100 نانوگرم در میلیلیتر برسد، میتواند خطرناک باشد.
در حالی که بسیاری از افراد از مکملهای ویتامین D استفاده میکنند، به ندرت پیش میآید که فردی سطوح بسیار بالایی از این ویتامین در خون خود داشته باشد.
یک مطالعه جدید اطلاعات بیش از 20 هزار نفر را طی ده سال بررسی کرد. نتایج نشان داد که سطح ویتامین D تنها در 37 نفر بیشتر از 100 نانوگرم در میلی لیتر (250 نانومول در لیتر) بود.. فقط یک نفر، با 364 نانوگرم در میلی لیتر (899 نانومول در لیتر)، مسمومیت جدی داشت.
در یک مطالعه، مقدار ویتامین D در خون یک زن پس از مصرف مکملی که روزانه 186900 واحد ویتامین D-3 به مدت دو ماه تامین میکرد، به 476 نانوگرم در میلیلیتر (1171 نانومول در لیتر) رسید.
این رقم 47 برابر بیشتر از مقدار توصیه شده است که 4000 واحد بین المللی در روز است.
پس از اینکه زن دچار خستگی مفرط، فراموشی، تهوع، استفراغ، اختلال گفتار و سایر علائم شد، تحت نظر قرار گرفت و در بیمارستان بستری شد.
اگرچه فقط دوز بسیار بالای این مکمل میتواند به سرعت منجر به مسمومیت شود، حتی طرفداران این مکملها استفاده از تنها ده هزار واحد بینالمللی از این مکملها را در روز توصیه میکنند.
خلاصهاگر سطح ویتامین D در خون به بیش از 100 نانوگرم در میلی لیتر (250 نانومول بر لیتر) برسد، می تواند خطرناک باشد... افزایش سطح ویتامین D در خون به دلیل مصرف مکمل های قوی منجر به علائم مسمومیت می شود.
2... افزایش کلسیم خون
ویتامین D به بدن کمک می کند تا کلسیم غذا را جذب کند.. در واقع جذب کلسیم یکی از مهمترین وظایف ویتامین D است.
بیشتر ببینید: لیست بهترین پزشک ارتوپد
اما اگر مصرف ویتامین D بیش از حد باشد، کلسیم خون به سطحی می رسد که منجر به علائم ناخوشایند و خطرناک می شود.
از علائم هیپرکلسمی یا افزایش کلسیم خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- اختلالات گوارشی مانند استفراغ، تهوع و دل درد
- خستگی شدید، سرگیجه و گیجی
- استقا
- تکرار ادرار
سطح طبیعی کلسیم خون 8.5-10.2 mg/dl (2.1-2.5 mmol/l) است.
در یک مطالعه، یک مرد مسن مبتلا به زوال عقل که روزانه 50000 واحد بینالمللی ویتامین D به مدت 6 ماه مصرف میکرد، بارها به دلیل علائم مربوط به افزایش کلسیم خون در بیمارستان بستری شد.
در مطالعه دیگری، دو مرد یک مکمل ویتامین D نامعتبر مصرف کرده بودند و سطح کلسیم خون آنها به 13.2-15 mg/dl (3.3-3.7 mmol/l) رسیده بود... علاوه بر این، یک سال طول کشید تا سطح کلسیم خون آنها پس از قطع مکمل به حالت عادی برگردد.
3... تهوع، استفراغ و از دست دادن اشتها
بسیاری از عوارض جانبی افزایش ویتامین D با افزایش کلسیم خون مرتبط است.
از آن جمله می توان به حالت تهوع، استفراغ و بی اشتهایی اشاره کردبا این حال، همه کسانی که سطح کلسیم خون بالایی دارند این علائم را تجربه نمی کنند.
یک مطالعه وضعیت 10 نفر را بررسی کرد که از مکملها برای درمان کمبود ویتامین D استفاده میکردند و سپس به هیپرکلسمی مبتلا شدند.
چهار نفر دچار تهوع و استفراغ شدند و سه نفر اشتهای خود را از دست دادند.
نتایج واکنش به ویتامین D در سایر تحقیقات مشابه بود... زنی پس از مصرف مکملی که حاوی ۷۸ برابر بیشتر از مقدار نوشته شده روی برچسب ویتامین D بود، دچار حالت تهوع و کاهش وزن شد.
لازم به ذکر است که این علائم در پاسخ به دوز بسیار بالای ویتامین D-3 رخ می دهد که سطح کلسیم خون را به بیش از 12 میلی گرم در دسی لیتر (3.0 میلی مول در لیتر) می رساند.
خلاصهشواهد نشان می دهد که مصرف دوزهای بالای ویتامین D در برخی افراد به دلیل افزایش سطح کلسیم خون منجر به تهوع، استفراغ و خستگی می شود.
4... دل درد، یبوست یا اسهال
دل درد، یبوست یا اسهال از عوارض گوارشی رایج مرتبط با حساسیت غذایی یا سندرم روده تحریک پذیر هستند.
اما، این علائم ممکن است به دلیل افزایش سطح کلسیم خون به دلیل مسمومیت با ویتامین D باشد.
افرادی که از دوزهای بالای این ویتامین برای درمان کمبود ویتامین D استفاده میکنند، ممکن است این علائم را تجربه کنند... به نظر میرسد این واکنش، درست مانند سایر علائم، از فردی به فرد دیگر متفاوت است (حتی اگر میزان افزایش ویتامین D در خون مشابه باشد).
در یک مثال تحقیقاتی، پسری پس از مصرف مکملهای ویتامین D نامعتبر دچار دل درد و یبوست شد، در حالی که میزان ویتامین D در خون برادرش بدون هیچ علامت دیگری افزایش یافت.
در مطالعه دیگری، یک کودک 18 ماهه که روزانه 50000 واحد ویتامین D-3 به مدت سه ماه مصرف می کرد، دچار اسهال، سوزش سر دل و سایر علائم شد... این علائم پس از قطع مکمل برطرف شد.
خلاصهدوز بالای ویتامین D که منجر به افزایش کلسیم خون میشود، میتواند علائمی مانند دل درد، یبوست یا اسهال ایجاد کند.
5... پوسیدگی استخوان
از آنجایی که ویتامین D نقش مهمی در جذب کلسیم و متابولیسم استخوان ایفا میکند، دریافت کافی از آن برای حفظ استخوانهای قوی حیاتی است.
با این حال، ویتامین D بیش از حد می تواند به سلامت استخوان آسیب برساند.
اگرچه بسیاری از علائم افزایش ویتامین D به سطوح بالای کلسیم خون نسبت داده می شود، برخی از محققان می گویند که دوزهای بالای ویتامین D منجر به سطوح پایین ویتامین K-2 در خون می شود.
یکی از مهمترین عملکردهای ویتامین K-2 حفظ کلسیم استخوان و جلوگیری از ورود آن به خون است. گفته می شود افزایش میزان ویتامین D باعث کاهش فعالیت ویتامین K-2 می شود.
بهتر است از مکمل ویتامین D استفاده نکنید و از مکمل ویتامین K-2 برای جلوگیری از پوسیدگی بیش از حد استخوان استفاده کنید... همچنین می توانید از غذاهای غنی از ویتامین K-2 مانند گوشت و لبنیات استفاده کنید.
خلاصهاگرچه ویتامین D برای جذب کلسیم مورد نیاز است، اما افزایش مقدار آن در فعالیت ویتامین K-2 اختلال ایجاد میکند و منجر به پوسیدگی استخوان میشود.
6... نارسایی کلیه
مصرف زیاد ویتامین D به طور مکرر منجر به آسیب کلیه می شود.
در یک مثال تحقیقاتی، مردی به دلیل نارسایی کلیه، افزایش کلسیم خون و سایر علائم پس از دریافت چندین تزریق ویتامین D طبق تجویز بهترین پزشک داخلی در بیمارستان بستری شد.
در واقع، اکثر تحقیقات نشان میدهند که افراد مبتلا به سمیت ویتامین D آسیب کلیوی متوسط تا شدید را تجربه میکنند.
در مطالعهای بر روی 62 نفر که تزریق ویتامین D با دوز بالا دریافت کردند، همه (آنهایی که کلیههای سالم داشتند و کسانی که از قبل بیماری کلیوی داشتند) دچار نارسایی کلیه شدند.
نارسایی کلیه از طریق آبرسانی خوراکی یا سرم و دارو درمان می شود.
خلاصهافزایش ویتامین D میتواند منجر به نارسایی کلیه در افراد دارای کلیههای سالم و مبتلایان به بیماری کلیوی شود.
آخرین کلمه
ویتامین D برای سلامت عمومی بسیار مهم است... حتی اگر رژیم غذایی سالمی دارید، برای دریافت بهینه این ویتامین باید مکمل مصرف کنید.
با این حال، مصرف بیش از حد یک ماده مفید نیز می تواند مضر باشد.
از مصرف دوزهای بالای ویتامین D خودداری کنید. به طور کلی، تا زمانی که وضعیت خون تحت کنترل باشد، مصرف 4000 واحد بینالمللی ویتامین D در روز یا کمتر، ایمن تلقی میشود.
علاوه بر این، حتماً مکملهای ویتامین D را از تولیدکنندگان معتبر خریداری کنید تا خطر مصرف بیش از حد تصادفی ناشی از برچسبگذاری غیر استاندارد را کاهش دهید.
اگر مکملهای ویتامین D مصرف میکنید و هر یک از علائم بالا را تجربه میکنید، در اسرع وقت با یک متخصص داخلی در GCORP LLC مشورت کنید.
منبع: Healthline
[sibwp_form id=5]
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟