سرطان روده ( کانسر رکتوم ) نوعی سرطان است که از قسمت انتهایی روده بزرگ منشا می گیرد. راست روده ، قسمتی از دستگاه گوارش است که بین کولون و مقعد قرار می گیرد.

تومورهای رکتوم، ابتدا به صورت ضایعات بسیار کوچک یا حتی به صورت پولیپ های کوچک و غیر سرطانی ( خوش خیم ) ایجاد می شوند. با گذشت زمان و در صورت عدم تشخیص یا پیگیری در مراحل اولیه، این ضایعات به تدریج بزرگ می شوند و می توانند به سرطان تبدیل شوند. این پولیپ ها و ضایعات اولیه ممکن است بدون وجود باشد.

با گذشت زمان، سلول های سرطانی می تواند رشد کند و به بافت های طبیعی اطراف مثانه، پروستات، واژن و رحم حمله کنند. سلولهای سرطانی می توانند از طریق خون یا بافت های لنفاوی به سایر نقاط بدن نیز منتشر و ایجاد متاستاز کنند.

سرطان یا تومور روده در هر سنی ممکن است ایجاد شود، ولی آن را در میانسال و مسن معمولاً بیشتر است. برخی از افراد به دلیل استعداد ژنتیکی یا خانوادگی ممکن است در سنین پایین نیز به این نوع کانسر مبتلا شوند.

علائم سرطان راست روده ( رکتوم )

• خونریزی در هنگام دفع یا مشاهده خون در مدفوع
• تغییر الگوی اجابت مزاج اخیر ( برای مثال اسهال یا یبوست که اخیرا ایجاد شده است )
• کم خونی ( آنمی ) با علت ناشناخته
• تغییر شکل (باریک شدن) یا قوام مدفوع
• دشواری در دفع
• درد های مزمن شکمی
• نفخ شکم که با درمان های معمول درمان نشده است
• کاهش وزن بدون دلیل
• ضعف یا علامت بدون دلیل

عوامل خطر در ایجاد سرطان رکتوم

• سن بالا
  سرطان راست روده در هر سنی ممکن است ایجاد شود، ولی آن را در افراد میانسال و مسن معمولاً بیشتر است. میزان این سرطان در افراد جوان نیز در حال افزایش است، اما پزشکان دلیل آن را مطمئن هستند.
• سابقه خانواده سرطان روده بزرگ یا راست روده
• سابقه های سرطان های مرتبط با سرطان روده بزرگ ( کانسرهای دستگاه گوارش ، پستان یا دستگاه زنانگی )
• سابقه پولیپ های منفرد یا متعدد ( پولیپوز ) روده بزرگ
• بیماریهای بیماری روده بزرگ (هندند بیماری کولیت اولسروز ( کولیت زخمی ) یا بیماری کرون )
• سندرم های ارثی و خانوادگی ( سندرم لینچ و … )
• رژیم غذایی با فیبر کم و ورزش زیاد
• سبک زندگی بی تحرک
• دیابت
• الکل
• سابقه پرتودرمانی به لگن برای درمان سرطان های قبلی
• چاقی
• سیگار

غربالگری سرطان رکتوم

انجام بررسی های منظم غربالگری به تمام افراد توصیه می شود تا با شناسایی و برداشتن ضایعات کوچک اولیه و قبل از تبدیل شدن به سرطان، از ایجاد سرطان راست روده جلوگیری شود. نشان داده شده است که غربالگری خطر مرگ ناشی از سرطان روده را کاهش می دهد.

دستورالعمل به طور کلی توصیه می‌کند که سرطان غربالگری کولورکتال از سن 45 سالگی آغاز شود. اما افرادی که در معرض خطر هستند، باید زودتر غربالگری را شروع کنند و با فواصل کمتر این غربالگری را انجام دهند.

روشهای برای غربالگری سرطان های روده بزرگ و راست روده وجود دارد. این روشها عبارتند از بررسی خون مخفی در مدفوع، رکتوسیگموییدوسکوپی و کولونوسکوپی. در صورت وجود خون مخفی در آزمایش مدفوع، انجام کولونوسکوپی الزامی خواهد بود.

برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله در قسمت ” غربالگری کانسر های کولورکتال ” مراجعه کنید.

تشخیص سرطان رکتوم

تشخیص قطعی این بیماری با کولونوسکوپی و نمونه گیری است. اگر در طی انجام کولونوسکوپی، پزشک یا جراح شما با ضایعه مشکوک یا پولیپ در راست روده شما ممکن است، از آن نمونه برداری می شود. سپس آن نمونه بافتی را برای بررسی پاتولوژی ارسال می کند. در جواب پاتولوژی، تشخیص سرطان روده بزرگ قطعی می شود.
بعد از تشخیص قطعی، یک سری شامل آزمایش خون و تصویربرداری برای بیمار باید تا میزان گسترش تومور در بدن بررسی شود.

درمان سرطان راست روده

در حالی که سرطان های راست روده ( رکتوم ) و روده بزرگ ( کولون ) از جهات زیادی شبیه به هم هستند، روش درمان آنها تا حدودی متفاوت است. در گذشته، درمان این بیماری با چالش های بسیاری همراه بود و در بسیاری از موارد امکان پذیر نبود. اما به روشهای نوین و دقیق درمان، پرتودرمانی و داروهای جدید شیمی درمانی، درمان بیماران به سرطان راست روده پیشرفت چشمگیری پیدا کرده است. و حتی در بسیاری از موارد بیماری آنها درمان کامل می شود.

درمان این بیماری شامل چند مرحله است که بر اساس بیماری و طبق نظر پزشک شما انجام می دهد.

اگر سرطان راست روده در مراحل اولیه، موضعی، کوچک و کاملاً در قله یک پولیپ باشد، پزشک شما ممکن است آن را در حین انجام کولونوسکوپی به طور کامل بردارد. بعلاوه روشهای کم تهاجمی دیگری برای برداشتن این ضایعات از طریق مقعدی وجود دارد که توسط جراح کولورکتال قابل انجام است. در مورد این موارد برداشتن آن ضایعه کوچک می تواند منجر به درمان کامل شما شود.

در ضایعات بزرگتر و بر اساس میزان درگیری موضعی تومور ممکن است در ابتدا توصیه به سرطان راست روده – سرطان رکتوم – کانسر کولون – کانسر رکتوم – بهترین جراح کولورکتال