به طور معمول، مقدار مشخصی فشار داخل جمجمه وجود دارد. این فشار را فشار داخل جمجمه ای (ICP) می گویند. افزایش ICP زمانی است که فشار داخل جمجمه افزایش می یابد. افزایش ICP یک بیماری جدی است که باید فورا درمان شود. به طور معمول هنگامی که فشار مغز افزایش می یابد، بدن سعی می کند خود را با این تغییرات وفق دهد و فشار را به حالت عادی برگرداند. اما اگر فشار کاهش نیابد، باید با کمک اقدامات پزشکی مورد نیاز، فشار مغز را کاهش داد. در این مقاله به بررسی روش های کاهش فشار مغز توسط پزشک می پردازیم.

راههای کاهش فشار مغز در بیمارستان

از آنجایی که در بیشتر موارد، افزایش فشار مغز می تواند عوارض جدی ایجاد کند، بهترین گزینه برای مدیریت ICP مراجعه به موقع به بیمارستان است. به خصوص اگر فشار داخل مغز به طور ناگهانی افزایش یابد، بیمار باید بلافاصله در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان تحت درمان قرار گیرد.

در بیمارستان، با توجه به علت زمینه‌ای چنین شرایطی، از راه‌هایی برای کاهش فشار مغز استفاده می‌کنند تا فشار به حالت عادی بازگردد. بنابراین ابتدا پزشک با بررسی سوابق پزشکی بیمار و انجام معاینات اولیه فیزیکی به منظور کنترل فشار بالای مغز با کمک روش های موثر موجود، علت را تشخیص می دهد. به طور کلی روش های مدیریت ICP در بیمارستان شامل موارد زیر است:

• درمان دارویی
• تنظیم وضعیت سر و بدن
• مدیریت اکسیژن رسانی به مغز و اندام ها
• تخلیه مایع مغزی نخاعی
• در صورت نیاز جراحی برای کاهش فشار بالای مغز

1. درمان دارویی برای کاهش فشار مغز

در اولین قدم برای درمان فشار بالای مغز، تیم پزشکی از درمان دارویی استفاده می‌کند. برخی از داروها می توانند به کاهش یا پیشگیری از ادم مغزی کمک کنند. اگر علت افزایش فشار داخل مغز عفونت باشد، پزشک آنتی بیوتیک را برای درمان تجویز می کند.

گاهی اوقات با توجه به شرایط بیماران، پزشک داروهایی برای کنترل درد، اضطراب یا کنترل تشنج تجویز می کند. داروهای دیگری که ممکن است برای کاهش فشار مغز تجویز شوند عبارتند از مانیتول یا سالین هیپرتونیک برای حذف مایع اضافی از بدن و داروهایی که تولید مایع مغزی نخاعی در مغز را کاهش می‌دهند.

2. تنظیم وضعیت سر و بدن

یک راه دیگر برای کاهش فشار مغز در بیمارستان، تنظیم موقعیت سر و بدن بیمار است. هنگامی که بیمار با فشار مغز بالا به بیمارستان مراجعه می کند، پزشک با بالا بردن سر و ثابت نگه داشتن وضعیت سر و بدن بیمار از خطرات احتمالی جلوگیری می کند و فشار بالای مغز را کنترل می کند.

3. کنترل تنفس و تامین اکسیژن

برخی از افرادی که با فشار مغزی بالا به بیمارستان مراجعه می‌کنند، با مشکلات تنفسی یا اختلالات تامین اکسیژن نیز مواجه هستند. این عارضه خطر آسیب مغزی یا نارسایی اندام ها را افزایش می دهد و به نوبه خود باعث افزایش فشار خون می شود. به همین دلیل راه دیگری برای کاهش فشار مغز، حمایت تنفسی و کنترل اکسیژن رسانی در بیماران است. تیم پزشکی وضعیت تنفس بیمار را با لوله گذاری و تهویه مکانیکی کنترل می کند.

4. تخلیه مایع مغزی نخاعی (CSF)

یکی از دلایل افزایش فشار داخل مغزی، افزایش حجم مایع مغزی نخاعی در داخل مغز است. به همین دلیل، مایع مغزی نخاعی اضافی باید تخلیه شود تا فشار کاهش یابد. تخلیه مایع مغزی نخاعی یا خون اضافی در اطراف مغز راه دیگری برای کاهش فشار مغز است که در آن یک لوله نازک و انعطاف پذیر در اطراف فضای پر از مایع در جمجمه قرار می گیرد. مایع اضافی از طریق این لوله تخلیه می شود.

5. جراحی برای کاهش فشار مغز

در برخی موارد، زمانی که روش‌های دیگر برای کاهش فشار مغز به اندازه کافی مؤثر نباشد، ممکن است به جراحی نیاز باشد. به ویژه اگر افزایش فشار مغز بینایی را بدتر کند یا بیمار را در معرض خطر از دست دادن بینایی قرار دهد، جراحی در نظر گرفته می شود.

روش های مختلفی برای جراحی مغز وجود دارد که باید با توجه به علت زمینه ای و وضعیت بیمار انتخاب شوند. گاهی اوقات جراح مجبور است بخشی از جمجمه را برای کاهش تورم بردارد. اگر روش‌های دیگر به اندازه کافی برای کاهش فشار مغز مؤثر نیستند، این آخرین راه‌حل است.

درمان و کنترل علت زمینه ای

همانطور که گفته شد، موارد مختلفی ممکن است باعث فشار بالای مغز شود. به عنوان مثال، تومورهای مغزی یا عفونت موارد اصلی هستند. بنابراین، بخش مهمی از راه های کاهش فشار مغز به کنترل عامل زمینه ای مربوط می شود. با کنترل علت زمینه ای، فشار بالای مغز در اکثر موارد قابل کنترل است.

به عنوان مثال، با تجویز آنتی بیوتیک و درمان عفونت، فشار مغز به تدریج کنترل می شود. همچنین، اگر افزایش فشار داخل جمجمه ای ناشی از سرطان مغز باشد، درمان سرطان می تواند به کاهش فشار داخل جمجمه کمک کند. گاهی حتی برای کاهش فشار، تومور مغزی باید با جراحی برداشته شود.

آیا می توان فشار مغز را در خانه کاهش داد؟

فشار بالای مغزی در بیشتر موارد نیاز به درمان دارویی دارد، اما می‌توانید از راه‌هایی برای کاهش فشار مغز در خانه برای کنترل فشار و جلوگیری از عوارض جدی‌تر کمک بگیرید. کاهش وزن و پیروی از یک رژیم غذایی کم سدیم و کم چرب می تواند تا حد زیادی از فشار خون بالا در مغز جلوگیری کند. محدود کردن مصرف کافئین، هیدراتاسیون کافی و بهداشت خواب نیز می تواند به کاهش فشار مغز در خانه کمک کند.

مراقبت و توانبخشی پس از کنترل فشار مغز

پس از کاهش فشار مغز، همچنان خطر فشار خون بالا یا عوارض مرتبط وجود دارد. به خصوص اگر از روش های تهاجمی مانند شانت یا جراحی مغز برای درمان استفاده شده باشد. به همین دلیل مراقبت مداوم، نظارت بر علائم و خودداری از فعالیت های سنگین بسیار مهم است.

بر اساس تشخیص پزشک، گاهی ممکن است نیاز به مصرف برخی داروها باشد. تمرینات فیزیوتراپی و توانبخشی نیز می تواند به بهبود مشکلات تعادلی یا حرکتی مربوط به جراحی مغز و فشار بالای مغز کمک کند. مراقبت پس از کنترل فشار مغز به اندازه روش های کاهش فشار مغز مهم است.

نتیجه گیری

افزایش فشار داخل جمجمه، به خصوص اگر ناگهانی باشد، اغلب تهدید کننده زندگی است. به همین دلیل درمان به موقع و انجام کارهایی برای کاهش فشار مغز بسیار مهم است. برای اکثر بیمارانروش های کاهش فشار مغزشامل روش های درمانی تخصصی است که باید در بیمارستان توسط کادر پزشکی انجام شود. با این حال، انجام یک سری کارها در خانه می تواند فشار بالای داخل جمجمه را تا حدودی کنترل کند.

پزشک شما مراقب سلامتی شماست!