دلایل کنده شدن براکت ارتودنسی | اگر کنده شد چه کنیم؟

مقالات ارتودنسی

فهرست مطالب

براکت‌ها از اصلی‌ترین اجزای درمان ارتودنسی هستند که به‌ صورت مستقیم روی سطح دندان‌ها چسبانده می‌شوند تا با اعمال نیرو توسط سیم و الاستیک‌ها، دندان‌ها به موقعیت صحیح هدایت شوند.

با وجود استفاده از مواد چسبنده قوی، گاهی اوقات براکت‌ها از روی دندان جدا یا اصطلاحا کنده می‌شوند. این اتفاق نه‌ تنها روند درمان را مختل می‌کند، بلکه ممکن است باعث آسیب به دندان، سیم یا بافت دهان نیز شود.

در این مقاله به‌ صورت علمی و کاربردی بررسی می‌کنیم چرا براکت کنده می‌شود، در صورت بروز این مشکل چه باید کرد و چگونه می‌توان از آن پیشگیری نمود. تا انتها با ما همراه باشید.

چرا براکت ارتودنسی کنده می‌شود؟

کنده شدن براکت ارتودنسی معمولا به سه عامل مکانیکی، رفتاری و ساختاری مربوط است. در عوامل مکانیکی، اعمال نیروی زیاد یا نادرست هنگام درمان یا تنظیم سیم‌ها می‌تواند باعث جدا شدن براکت از مینای دندان شود. در عوامل رفتاری، جویدن غذاهای سختی مانند یخ، ته‌ دیگ یا آجیل و همچنین عادت لمس براکت با زبان یا انگشت، موجب لق شدن آن می‌شود. در عوامل ساختاری نیز رطوبت هنگام نصب، مینای ضعیف یا چسب بی‌کیفیت، چسبندگی براکت را کاهش داده و احتمال جدا شدن آن را افزایش می‌دهد.

اگر براکت ارتودنسی کنده شد چه کنیم؟

به گفته متخصص ارتودنسی در مشهد، کنده شدن براکت به‌ ویژه اگر در مراحل ابتدایی درمان باشد، موضوعی جدی است و باید سریع‌تر بررسی شود. اقدامات اولیه زیر می‌تواند از آسیب بیشتر جلوگیری کند:

آرامش خود را حفظ کنید. جدا شدن براکت خطر فوری ندارد اما نباید نادیده گرفته شود.
براکت جداشده را از دهان خارج نکنید مگر اینکه آزاد شده و باعث زخم شود. در غیر این صورت می‌توانید آن را با موم ارتودنسی موقتا ثابت کنید تا از تحریک لثه جلوگیری شود.
به سیم‌ها دست نزنید. خم کردن یا بریدن سیم ممکن است به بافت دهان آسیب بزند یا وضعیت دندان‌ها را تغییر دهد.
در اولین فرصت به پزشک خود مراجعه کنید تا براکت مجددا چسبانده شود. تأخیر در این کار ممکن است روند درمان را به تعویق بیندازد.

عوارض بی‌توجهی به براکت کنده‌ شده

نادیده گرفتن یا تأخیر در مراجعه برای ترمیم براکت، می‌تواند باعث اختلال در نظم حرکتی دندان‌ها شود. وقتی یکی از براکت‌ها جدا می‌شود، توزیع نیرو در ردیف دندان‌ها تغییر می‌کند و این موضوع ممکن است باعث جابجایی نامتقارن دندان‌ها یا افزایش مدت درمان شود. علاوه بر این، براکت آزاد ممکن است به سیم ارتودنسی آسیب زده یا موجب زخم در دهان و لثه شود.

بیشتر بخوانید» به منظور آشنایی با مزایا و معایب ارتودنسی، روی لینک داده شده کلیک کنید.

چگونه از کنده شدن براکت‌ها جلوگیری کنیم؟

برای جلوگیری از کنده شدن براکت‌ها، رعایت چند نکته ساده اما مهم ضروری است. براکت‌ها قطعات حساسی هستند که در برابر فشار یا ضربه به‌راحتی آسیب می‌بینند. رعایت رژیم غذایی مناسب، پرهیز از خوردن خوراکی‌های سفت، مسواک زدن اصولی و مراجعه منظم به ارتودنتیست از مؤثرترین راه‌ها برای حفظ براکت‌ها و جلوگیری از جدا شدن آن‌هاست.

رعایت رژیم غذایی مناسب در مدت زمان ارتودنسی

مهم‌ترین عامل پیشگیری، رعایت رژیم غذایی مخصوص ارتودنسی است. از جویدن غذاهای سخت مانند یخ، ته‌ دیگ، پاپ‌کورن، سوهان و آبنبات خودداری کنید. همچنین میوه‌های سفت مانند سیب یا هویج را به‌صورت برش‌خورده میل کنید تا فشار مستقیم به براکت وارد نشود.

بیشتر بخوانید» بعد از شکستن براکت ارتودنسی چکار باید کرد؟

مراقبت از براکت‌ها هنگام مسواک زدن

برای تمیز کردن براکت‌ها از مسواک ارتودنسی مخصوص با الیاف نرم و زاویه‌دار استفاده کنید. حرکات افقی و فشار زیاد ممکن است چسب براکت را تضعیف کند. استفاده از مسواک بین‌دندانی نیز توصیه می‌شود تا باقیمانده غذا بین سیم‌ها باقی نماند.

بیشتر بخوانید» راهنمای مراقبت از دندان های ارتودنسی شده

مراجعه منظم به پزشک برای معاینه دندان های ارتودنسی شده

ویزیت‌های منظم باعث می‌شود ارتودنتیست بتواند هرگونه لق شدن، زنگ‌زدگی یا ضعف چسب را پیش از جدا شدن براکت تشخیص دهد. تنظیم صحیح سیم‌ها نیز فشار اضافی را کاهش می‌دهد.

اجتناب از دست‌کاری براکت‌ها

بسیاری از بیماران به‌ صورت ناخودآگاه براکت‌ها را با زبان یا دست لمس می‌کنند. این کار علاوه بر آسیب به براکت، خطر انتقال باکتری و التهاب لثه را افزایش می‌دهد. باید به این عادت توجه کرده و از آن پرهیز نمود.

نقش کیفیت چسب و مهارت پزشک در چسبندگی براکت

چسب ارتودنسی ترکیبی از رزین‌های مخصوص است که باید در شرایط خشک و عاری از بزاق روی دندان قرار گیرد. اگر در زمان نصب، دندان به‌ خوبی خشک نشود یا چسب با بزاق تماس پیدا کند، مقاومت اتصال کاهش می‌یابد. همچنین زاویه‌ قرارگیری براکت و میزان فشار اولیه بر چسب، مستقیماً بر دوام آن تأثیر دارد. بنابراین مهارت و دقت پزشک نقش اساسی در پایداری براکت‌ها دارد.

کلام پایانی

کنده شدن براکت ارتودنسی اتفاقی نسبتا شایع ولی قابل پیشگیری است. مهم‌ترین دلایل آن شامل وارد شدن فشار مکانیکی، عادات غذایی نادرست و ضعف چسبندگی سطح دندان است. در صورت بروز، نباید خودسرانه اقدامی انجام داد، بلکه باید هرچه سریع‌تر به متخصص مراجعه کرد تا براکت در موقعیت صحیح نصب شود. رعایت رژیم غذایی مناسب، استفاده از ابزار تمیزکننده استاندارد و مراجعات منظم به پزشک، کلید حفظ براکت‌ها و کوتاه شدن طول درمان ارتودنسی است.

سوالات متداول درباره کنده شدن براکت ارتودنسی

چرا براکت ارتودنسی کنده می‌ شود؟

کنده شدن براکت معمولا به دلیل جویدن مواد سخت، فشار زیاد هنگام تنظیم سیم یا رطوبت در زمان چسباندن اتفاق می‌افتد.

اگر براکت کنده شد چه کار کنیم؟

براکت را دستکاری نکنید، در صورت امکان با موم ارتودنسی ثابت کرده و در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید.

آیا کنده شدن براکت روند درمان را طولانی می‌کند؟

بله، چون باعث می‌شود دندان‌ها از مسیر حرکتی برنامه‌ ریزی‌ شده خارج شوند و زمان درمان افزایش یابد.

چگونه می‌توان از جدا شدن براکت جلوگیری کرد؟

با پرهیز از خوردن خوراکی‌های سفت، رعایت بهداشت دهان، و مراجعه منظم به ارتودنتیست می‌توان از این مشکل پیشگیری کرد.

آیا کیفیت چسب یا مهارت پزشک در دوام براکت تاثیر دارد؟

بله، استفاده از چسب استاندارد و نصب دقیق براکت توسط متخصص، نقش مهمی در ماندگاری و استحکام آن دارد.

درباره نویسنده :

من در سال ۱۳۷۹ در کنکور سراسری دانشگاهها با رتبه ممتاز ( رتبه پنج ) در رشته تجربی پذیرفته شدم و در دانشکده دندانپزشکی مشهد مشغول به تحصیل گردیدم. من در طول دوره تحصیلی از دانشجویان ممتاز این دانشکده بوده و بارها موفق به دریافت تقدیرنامه های علمی شدم ؛ و درنهایت در سال۱۳۸۹ با دفاع از پایان نامه خود در مورد “ تاثیر فاکتور رشد استخوان در مشکلات فکی” موفق به اخذ درجه دکترای تخصصی دندانپزشکی شدم و به عضویت سازمان نظام پزشکی کشور و انجمن متخصصین جهانی ارتودنسی درآمدم.