سلامت دهان و دندان در دوران کودکی نه تنها بر ظاهر و تغذیه کودک تاثیر می گذارد، بلکه نقش مهمی در رشد صحیح فک، گفتار، تنفس و حتی اعتماد به نفس دارد. متاسفانه بسیاری از والدین تا زمانی که مشکلات جدی ایجاد نمی شود به وضعیت دندان های کودک توجه کافی نمی کنند. پوسیدگی دندان شایع ترین بیماری مزمن دوران کودکی است. برخلاف تصور برخی والدین، دندان های شیری بسیار مهم هستند زیرا: - در تغذیه و تکلم نقش دارند ... - مسیر رشد دندان های دائمی را تعیین می کنند ... - آسیب به آنها می تواند به جوانه دندان های دائمی نیز آسیب برساند. **علل پوسیدگی دندان شیری** - مصرف زیاد شکر و غذاهای چسبناک - عدم رعایت بهداشت دهان و دندان - کودکی که بطری در دهان می خوابد - کاهش بزاق به دلیل مصرف داروها یا تنفس دهانی **پیشگیری:** - مسواک زدن منظم با خمیر دندان حاوی فلوراید - کاهش مصرف شکر - مراجعه منظم به دندانپزشک از سن یک سالگی به بعد - استفاده از فلورایدتراپی و فیشورسیلانت ** دندان قروچه (براکسیسم) در کودکان** دندان قروچه در کودکان به خصوص در هنگام خواب پدیده نسبتاً شایعی است که در صورت شدید و مداوم می تواند باعث ساییدگی دندان ها، درد فک و سردرد شود. **علل احتمالی:** - اضطراب یا استرس (حتی در کودکان) - اختلالات خواب - ناهماهنگی فک و دندان - مشکلات عصبی یا رشدی **ادامه مطلب" برای اطلاع از دلایل کوچکی فک پایین + روش های درمان آن بر روی لینک داده شده کلیک کنید.** **روش درمان:** - در موارد خفیف نیازی به درمان خاصی نیست - در موارد شدید، مراقبت های شبانه یا درمان های روانی توصیه می شود **ناهنجاری های فک (مال اکلوژن)** مال اکلوژن یا "ناهمترازی دندان ها و فک ها" می تواند باعث ظاهر زشت، گفتار و مشکلات جویدن شود.. این ناهنجاری ها معمولا از سنین پایین ایجاد می شوند و در صورت عدم درمان، نیاز به جراحی فک در نوجوانی دارند... انواع شایع ناهنجاری های فک: - جلو بودن فک بالا (اورجت) - پشت فک پایین (**آندربایت**) - کراس بایت (تداخل غیر طبیعی دندان های بالا و پایین) اپن بایت (فضای بین دندان های بالا و پایین در هنگام بسته شدن دهان باز است) **دلایل:** - مکیدن انگشت یا پستانک بعد از 3 سالگی - تنفس دهانی مزمن - ژنتیک - عادات دهانی نادرست **درمان:** - مداخله زودهنگام ارتودنسی در سنین 7 تا 10 سالگی - استفاده از دستگاه های ارتوپدی فک برای هدایت رشد فک - در موارد شدیدتر ارتودنسی ثابت در سنین نوجوانی **دندان های مخفی یا اضافی** در برخی از کودکان، دندان دائمی زیر لثه گیر می کند (**دندان کاشته شده**) یا تعداد دندان هایشان بیشتر از حد طبیعی است (دندان های اضافی یا اضافی)... **عواقب:** - ایجاد بی نظمی در قوس دندانی - فشار روی ریشه دندان های مجاور - نیاز به جراحی دهان در آینده **درمان:** معمولاً نیاز به عکس OPG و معاینه موقعیت دندان ها دارد. در صورت تشخیص زودهنگام می توان با ارتودنسی از جراحی یا درمان های گران قیمت جلوگیری کرد. رویش دیرهنگام یا زودرس دندان ها.. گاهی اوقات کودکان دیرتر یا زودتر از زمان معمول دندان در می آیند یا دندان های دائمی زود رویش می کنند... این وضعیت می تواند باعث گیجی در نظم دندانی شود... - کمبود مواد معدنی، ویتامین D. - ژنتیک - تاثیر روی دندان های شیری - بیماری های سیستمیک یا اختلالات تیروئید **اهمیت:** اگر دندان برای مدت طولانی نیامد یا دندان شیری نیفتد، دندان دائمی ممکن است پنهان بماند یا با زاویه نامناسبی رشد کند. لازم است وضعیت دندان ها توسط رادیوگرافی و متخصص دندانپزشکی کودکان بررسی شود. کودکان به دلیل بازی، افتادن یا ورزش های فعال در معرض ضربه به دندان های خود هستند. این آسیب می تواند شامل شکستن یا از دست دادن کامل دندان باشد.. **اقدام فوری:** - در صورت افتادن دندان دائمی آن را در شیر یا بزاق دهان قرار دهید و سریعا به دندانپزشک مراجعه کنید... - دندان های افتاده شیری را نباید در جای خود قرار داد... **پیشگیری:** - استفاده از محافظ دندان در ورزش - جلوگیری از صعود کودک به ارتفاعات خطرناک **بیشتر بخوانید" مهمترین دلایل التهاب لثه چیست؟** **مشکلات گفتاری و گفتاری ناشی از اختلالات فک و دندان** ناهماهنگی در رشد فک یا چینش نادرست دندان ها می تواند باعث ایجاد مشکل در تلفظ حروف، لکنت زبان و مشکلات در گفتار شود. ** علل شایع:** - دندان های جلویی بالا - کوتاهی گره زبان (فرنوم) ناهنجاری های مادرزادی فک **درمان:** - درمان های ارتودنسی - گفتار درمانی - در برخی موارد، جراحی جزئی زبان یا اصلاح فرنوم **نکاتی برای پیشگیری از مشکلات دندانی در کودکان** 1... مسواک زدن باید از سن رویش اولین دندان شروع شود (با گاز استریل و سپس مسواک نرم).. گفتار یا جویدن رعایت شود، در اسرع وقت با متخصص مشورت کنید... #### **نتیجه گیری** دندان ها و فک کودک در سال های اولیه زندگی پایه و اساس سلامت دهان و دندان در طول زندگی است.. تشخیص و درمان به موقع مشکلات دندانی و فکی می تواند از بروز بسیاری از عوارض جسمی، روانی و مالی در آینده جلوگیری کند. والدین با توجه به رفتار کودک، مراجعه منظم به دندانپزشک و رعایت اصول بهداشتی می توانند لبخندی سالم را برای کودک خود تضمین کنند.