میوم رحم چیست؟ انواع، علائم و دلایل ایجاد آن

اگر بخواهیم تعریف کلی از میوم رحم ارائه کنیم میتوان گفت که، توده هایی غیر سرطانی هستند که از بافتهای خود بدن تشکیل میشوند. به طور کلی این توده ها از از سلول های خود بدن شکل می گیرند. انداز های ن توده ها متفاوت هستند و از چند میلیمتر تا چند سانتی متر را شامل می شود.

این بافتها می توانند به صورت تکی یا چندتایی در بدن ظهور کنند. در بسیاری از موراد این میوم ها در هنگامی معاینه و یا سونوگرافی توسط پزشک یافت می شوند. این بدین معنی است که شخص هیچ علامت بالینی را حس نمی کند. با این وجود اگر میوم بزرگ شود می تواند عوارضی را ایجاد کند، از جمله خونریزی شدید و درد در زمان قائدگی، احساس فشار یا درد در قسمت لگن، مشکلات گوارشی، تکرر ادرار و احساس ناراحتی در هنگام رابطه جنسی شامل این علائم و مشکلات هستند. علت دقیق ظهور این توده ها هنوز به طور دقیق مشخص نیست، با این حال عواملی مانند سابقه خانوادگی، چاقی و مشکلات هورمونی میتوانند دلیل بروز آنها باشند. توجه داشته باشید که اسم دیگر این بیماری فیبروم رحم است.

انواع میوم رحم

میوم اینترامورال

رایج ترین نوع میوم رحم میوم اینترامورال است. این نوع از میوم در قسمت دیواره رحم و لایه عضلانی آن شکل می گیرد. در صورت رشد این نوع از توده امکان بزرگتر یا نامتقارن شدن رحم وجود دارد. اندازه میوم اینترامورال نقش مهمی در ایجاد عوارض و علائم دارد. این نوع از میوم می تواند منجر به بروز علائمی از قبیل بروز خونریزی شدید یا طولانی دوران قاعدگی، درد لگنی یا فشار در ناحیه شکم یا کمر، و گاهی تأثیر بر باروری شود.

میوم ساب‌سروز

میوم ساب‌سروز زمانی رخ می‌دهد که میوم رحم از داخل دیواره رحم به سمت بیرون رشد کند و به سطح خارجی رحم (پوشش سروز) برسد یا کمی بیرون‌تر از رحم قرار گیرد. این نوع میوم اغلب رشد بیرون از حفره رحم دارد؛ به همین دلیل معمولاً تأثیر زیادی بر قاعدگی ندارد و ممکن است بدون علامت باقی بماند. وقتی اندازه میوم بزرگ شود، ممکن است فشار بر اندام‌های اطراف مثل مثانه یا روده ایجاد کند و سبب علائمی مانند فشار لگنی، احساس نفخ، تکرر ادرار، درد کمر یا درد هنگام رابطه جنسی گردد.

میوم ساب‌موکوزال

این نوع از میوم زیر پوشش داخلی رحم به وجود می آیدو ممکن است به سمت داخلی حفره شکم رشد کند. این مدل از میوم نسبت به انواع دیگر کمتر شایع است. میوم ساب‌موکوزال به دلیل محل رشد عوارض شدید تری را برای بیمار ایجاد می کند. حتی انواع کوچک آن نیز می تواند باعث خونریزی های شدید در زمان قاعدگی، حضور لخته خون، درد و یا بزرگ شدن رحم شود. بعلاوه میوم ساب‌موکوزال میتواند مشکلاتی را برای بارداری و یا تلاش برای بارداری ایجاد کند. برای دریافت اطلاعات کامل مقاله تأثیر میوم بر باروری و بارداری را مطالعه کنید.

میوم پدانکوله (پایه‌دار)

میوم پدانکوله از نظر ساختار با انواع دیگر متفاوت است، زیرا به وسیله یک زائده به رحم متصل میشود. دلیل نامگذاری آن نیز همین است. این میوم میتواند هم روی سطح بیرونی رحم و هم داخل حفره رحم رشد کند. در برخی موارد پایه ای که توده را به رحم متصل می کند پیچ می خورد و این اتفاق درد ناگهانی و شدید برای بیمار ایجاد میکند. تشخیص میوم پدانکوله نسبت به انواع دیگر دشوار تر است، نابراین اغلب برای تشخیص دقیق از سونوگرافی یا MRI استفاده می‌شود.

علائم میوم رحم

علائم شایع

این بیماری در بسیاری از زنان ممکن است بدون علامت خاص باشد، اما وقتی رشد کند، علائم شایع ظاهر می‌شوند. از جمله این علائم می‌توان به خونریزی طولانی یا شدید در دوران قاعدگی، احساس فشار یا درد لگنی، نفخ یا بزرگی شکم و تکرر ادرار اشاره کرد.

اصولا علائم میوم به تدریج بروز میکند، شدت علائم به فاکتورهایی مانند اندازه و محل توده بستگی دارد. میوم‌های کوچک معمولاً باعث مشکل نمی‌شوند، اما میوم‌های بزرگ یا متعدد می‌توانند زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار دهند.

علائم شدید و هشداردهنده

برخی از انواع ممکن است علائم شدید یا هشداردهنده ایجاد کنند که نیاز به بررسی پزشکی فوری دارد. این موارد شامل خونریزی بسیار شدید یا ناگهانی، درد شدید شکم یا لگن، آنمی ناشی از کم‌خونی و مشکلات باروری است.

اگر میوم در حفره رحم یا نزدیک اندام‌های دیگر فشار ایجاد کند، می‌تواند باعث مشکل در دفع ادرار یا حرکات روده و در موارد نادر درد شدید هنگام رابطه جنسی شود. شناسایی به موقع این علائم و مراجعه به پزشک می‌تواند از پیشرفت مشکلات جلوگیری کند.

دلایل ایجاد میوم رحم

تغییرات هورمونی

یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد میوم رحم، تغییرات هورمونی بدن است. هورمون‌های جنسی زنانه به ویژه استروژن و پروژسترون نقش کلیدی در رشد و تقسیم سلول‌های دیواره رحم دارند.

افزایش سطح استروژن و پروژسترون می‌تواند باعث تحریک رشد سلول‌های عضلانی و بافت همبند در رحم شود و در نتیجه تشکیل میوم را تسریع کند. میتوان گفت دلیل اینکه این بیماری اکثرا در زنان قبل از یائسگی ظاهر می شود نیز همین امر است. به بیان دیگر کاهش سطح این هورمونها می تواند رشد میوم ها را متوقف کند.

روش‌های تشخیص میوم رحم

تشخیص معمولاً با ترکیبی از معاینه بالینی و تصویربرداری انجام می‌شود. پزشک ممکن است ابتدا معاینه لگنی انجام دهد تا هرگونه تغییر در شکل یا اندازه رحم را بررسی کند. سونوگرافی اولتراسوند ترانس واژینال یا شکمی رایج‌ترین روش تصویربرداری برای شناسایی میوم‌های کوچک و بزرگ است.

در برخی از موارد تشخیص دقیق میوم دشوار است، یا نیاز به تشخیص دیقیق موقیعت و اندازه وجود دارد. در چنین مواقعی پزشک دستور انجام MRI یا هیستروسونوگرافی میدهد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

زنانی که خونریزی شدید یا طولانی در دوران قاعدگی، درد لگنی مداوم، فشار شکم یا بزرگ شدن غیرطبیعی رحم را تجربه می‌کنند، باید به پزشک مراجعه کنند.

همچنین اگر میوم باعث مشکل در باروری یا اختلال در ادرار و حرکات روده شود، ارزیابی پزشکی فوری لازم است.
تشخیص به موقع و بررسی علائم شدید می‌تواند از پیشرفت مشکلات جلوگیری کند و گزینه‌های درمانی مناسب را فراهم سازد.

سوالات متداول

میوم رحم چیست؟

میوم رحم توده‌ای غیرسرطانی است که از بافت عضلانی و همبند دیواره رحم تشکیل می‌شود. میوم‌ها می‌توانند کوچک یا بزرگ باشند و معمولاً در سنین باروری رشد می‌کنند.

چه عواملی باعث ایجاد میوم رحم می‌شوند؟

ترکیبی از هورمون‌ها (استروژن و پروژسترون)، ژنتیک و سبک زندگی مانند چاقی و استرس می‌توانند رشد میوم را تحریک کنند.

میوم رحم چه علائمی دارد؟

علائم میوم شامل خونریزی شدید دوران قاعدگی، درد لگن، فشار روی مثانه یا روده، و گاهی مشکل باروری است. برخی میوم‌ها هم بدون علامت هستند.

چگونه می‌توان میوم رحم را تشخیص داد؟

پزشک با معاینه بالینی، سونوگرافی و در موارد پیچیده MRI یا هیستروسونوگرافی می‌تواند میوم رحم را شناسایی و نوع آن را مشخص کند.

جمع بندی

این بیماری یکی از شایع‌ترین مشکلات زنان در سنین باروری است که می‌تواند بدون علامت یا با علائم مختلف مانند خونریزی شدید، درد لگنی و فشار شکم بروز کند. شناخت انواع — شامل اینترامورال، ساب‌سروز، ساب‌موکوزال و پدانکوله — به پزشک کمک می‌کند تا بهترین روش درمانی را تعیین کند.
علت ایجاد میوم رحم ترکیبی از تغییرات هورمونی، عوامل ژنتیکی و سبک زندگی است. روش‌های تشخیص شامل معاینه بالینی، سونوگرافی و در صورت نیاز MRI یا هیستروسونوگرافی هستند. مراجعه به پزشک زمانی ضروری است که علائم شدید یا مشکلات باروری ظاهر شوند.
تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم می‌تواند از پیشرفت و بروز عوارض جدی جلوگیری کند و به انتخاب روش درمانی مناسب کمک کند. بنابراین، آگاهی زنان از علائم و عوامل خطر میوم رحم نقش مهمی در سلامت باروری و کیفیت زندگی دارد.