تورم بینی بعد از جراحی اولین تغییری است که پس از برداشتن پانسمان توجه فرد را جلب می‌کند؛ اما آیا این وضعیت طبیعی است و تا چه زمانی ادامه دارد؟ چرا فرم نهایی بینی بلافاصله مشخص نمی‌شود و چه عواملی باعث ماندگاری یا کاهش سریع‌تر ورم می‌شوند؟ تورم نتیجه واکنش طبیعی بدن به جراحی و ترمیم بافت‌هاست و شدت آن تحت‌ تأثیر نوع عمل، ویژگی‌ های پوستی و نحوه مراقبت‌ های پس از جراحی قرار می‌گیرد، آگاهی از روند بهبود کمک می‌کند نگاه واقع‌بینانه‌ تری به نتیجه عمل داشته باشید و با صبر بیشتری این مسیر را طی کنید، اما از کجا بدانیم ورم طبیعی است و چه نشانه‌ هایی نیاز به بررسی پزشک دارد؟

علت تورم بینی بعد از جراحی

تورم بینی بعد از جراحی به دلایل مختلفی ایجاد می‌شود و بخشی از روند طبیعی ترمیم بدن است، در ادامه مهم‌ ترین دلایل را می‌خوانید:

واکنش طبیعی بدن به جراحی

پس از جراحی بینی، بدن به‌ طور طبیعی فرآیند ترمیم را آغاز می‌کند، افزایش جریان خون به ناحیه جراحی‌ شده باعث رسیدن مواد مغذی و سلول‌ های ترمیم‌ کننده می‌شود، اما همین موضوع منجر به تجمع مایع و ایجاد تورم خواهد شد، این التهاب بخشی از مکانیسم دفاعی بدن است و نشان می‌دهد بافت‌ها در حال بازسازی هستند و شدت این ورم در روزهای اول بیشتر است و به‌تدریج با پیشرفت ترمیم کاهش می‌یابد.

دستکاری استخوان و غضروف

در بسیاری از جراحی‌ های بینی، استخوان‌ها شکسته یا جابه‌جا می‌شوند و غضروف‌ها تغییر شکل می‌دهند، این مداخلات باعث تحریک شدیدتر بافت‌ها و در نتیجه التهاب بیشتر می‌شود و هرچه تغییرات ساختاری بینی گسترده‌تر باشد، پاسخ التهابی بدن نیز قوی‌تر خواهد بود و به همین دلیل تورم در این افراد شدیدتر و طولانی‌تر است و بدن برای تطبیق با فرم جدید استخوان و غضروف به زمان نیاز دارد و تا تثبیت کامل، ورم به‌ تدریج کاهش پیدا می‌کند.

آسیب به بافت های نرم

در حین جراحی، پوست و بافت‌ های نرم زیر آن از اسکلت بینی جدا می‌شوند تا تغییرات لازم اعمال شود و این جدا شدن و دستکاری، هرچند کنترل‌ شده است، اما نوعی آسیب محسوب می‌شود و واکنش التهابی ایجاد می‌کند، بافت‌ های نرم برای بازگشت به حالت طبیعی باید دوباره به ساختار زیرین بچسبند و ترمیم شوند و این فرآیند زمان‌بر است و باعث تورم طولانی‌ مدت، به‌ ویژه در نوک بینی شود که بافت نرم بیشتری دارد.

ضخامت پوست بینی

ضخامت پوست نقش مهمی در میزان و ماندگاری تورم دارد، پوست‌ های ضخیم‌تر فضای بیشتری برای تجمع مایعات دارند و تخلیه این مایعات کندتر انجام می‌شود و به همین دلیل، کاهش ورم در این افراد دیرتر دیده می‌شود و فرم نهایی بینی با تأخیر مشخص می‌گردد و در مقابل، پوست‌ های نازک سریع‌تر واکنش نشان می‌دهند و تورم زودتر فروکش می‌کند

تجمع مایع لنفاوی

سیستم لنفاوی وظیفه تخلیه مایعات اضافی از بافت‌ها را بر عهده دارد و پس از جراحی بینی، این مسیرها به‌ طور موقت دچار اختلال می‌شوند و مایع لنفاوی در زیر پوست جمع می‌شود، این تجمع بیشتر در نواحی مثل نوک بینی دیده می‌شود و احساس سفتی ایجاد می‌کند و با ترمیم تدریجی مسیرهای لنفاوی، تخلیه مایعات به حالت طبیعی بازمی‌گردد و تورم به‌ مرور کاهش پیدا می‌کند.

عدم رعایت مراقبت های بعد از عمل

رفتارهای نادرست پس از جراحی تورم را تشدید می‌کنند و پایین نگه داشتن سر، مصرف زیاد نمک، فعالیت بدنی زودهنگام یا بی‌توجهی به مصرف داروهای تجویز شده، باعث افزایش التهاب و ماندگاری ورم می‌شود، مراقبت‌ های صحیح بعد از جراحی بینی کمک می‌کند گردش خون و تخلیه مایعات بهتر انجام شود و رعایت توصیه‌ های پزشک نقش مهمی در کنترل تورم و کوتاه‌تر شدن روند بهبودی دارد و نتیجه نهایی را نیز بهبود می‌بخشد.

برای دریافت مشاوره از دکتر ابوالفضل عباس زاده با شماره ۰۹۲۰۹۲۸۱۳۲۵ یا ۰۲۱۸۸۱۹۴۱۷۶ تماس بگیرید.

چه عواملی باعث افزایش تورم بینی می‌شوند؟

عوامل مختلفی باعث تشدید و ماندگاری تورم بینی بعد از جراحی می‌شوند و شناخت این موارد کمک می‌کند با رعایت اصول درست، روند بهبودی سریع‌تر طی شود:

مصرف زیاد نمک

مصرف نمک زیاد پس از جراحی بینی باعث احتباس آب در بافت‌ های بدن می‌شود و این موضوع به‌ طور مستقیم تورم بینی را افزایش می‌دهد و سدیم تعادل مایعات را بر هم می‌زند و مانع تخلیه طبیعی مایع اضافی از ناحیه جراحی شده می‌شود و به همین دلیل، حتی اگر روند ترمیم به‌ درستی پیش برود، تغذیه پرنمک ورم را شدیدتر و ماندگارتر می‌کند و کاهش مصرف غذاهای شور، کنسروی و فرآوری‌ شده در هفته‌ های اول، نقش مهمی در کنترل تورم و شکل‌ گیری بهتر فرم بینی دارد.

فعالیت بدنی زودهنگام و سنگین

انجام فعالیت‌ های شدید بدنی بلافاصله پس از جراحی باعث افزایش فشار خون و ضربان قلب می‌شود و این افزایش فشار، جریان خون به صورت را بیشتر کرده و تجمع مایعات در بافت‌ های بینی را تشدید می‌کند، ورزش زودهنگام یا بلند کردن اجسام سنگین روند فروکش کردن تورم را متوقف می‌کند یا حتی آن را افزایش می‌دهد.

پایین نگه داشتن سر

قرار گرفتن سر در سطح پایین‌ تر از بدن، به‌ ویژه هنگام خواب، باعث اختلال در بازگشت خون و مایع لنفاوی از صورت می‌شود و این وضعیت منجر به تجمع مایعات در بافت‌ های بینی و افزایش تورم خواهد شد، در روزها و هفته های ابتدایی بعد از جراحی، توصیه می‌شود سر هنگام خوابیدن بعد از عمل بینی کمی بالاتر از بدن قرار گیرد و این کار ساده تأثیر قابل‌توجهی در کاهش ورم و جلوگیری از تشدید آن دارد.

قرار گرفتن در گرما

گرما موجب گشاد شدن رگ‌ های خونی و افزایش جریان خون در ناحیه صورت می‌شود، حمام داغ، سونا یا قرار گرفتن طولانی‌ مدت زیر نور آفتاب التهاب بینی را تشدید کرده و تورم را افزایش می‌دهد و گرما همچنین روند تخلیه مایعات اضافی را کند می‌کند، پرهیز از محیط‌ های گرم و استفاده از آب ولرم در دوران نقاهت، کمک می‌کند ورم بینی کنترل شده و سریع‌تر کاهش یابد.

عدم مصرف منظم داروهای تجویز‌شده

داروهای پس از جراحی بینی که تجویز می‌شوند، نقش مهمی در کنترل التهاب، درد و تورم دارند، مصرف نامنظم یا قطع خودسرانه این داروها باعث افزایش التهاب و طولانی شدن تورم می‌شود، برخی داروها با کاهش پاسخ التهابی بدن، به فروکش کردن ورم کمک می‌کنند.

ضربه یا فشار به بینی

بینی پس از جراحی بسیار حساس و آسیب‌ پذیر است و حتی فشارهای خفیف بافت‌ های در حال ترمیم را تحریک می‌کنند و لمس مداوم، خوابیدن روی صورت یا وارد شدن ضربه های کوچک باعث افزایش التهاب و تشدید تورم می‌شود و این فشارها بدون درد شدید هستند، اما اثر منفی خود را روی روند بهبود می‌گذارند.

بیشتر بخوانید: آبریزش بینی بعد از جراحی

انواع تورم بینی بعد از جراحی

بعد از به پایان رسیدن عمل، شاهد ورم بینی بعد از عمل خواهید بود و همانطور که گفتیم؛ این امر کاملا طبیعی و ناشی از تغییرات به وجود آمده بر روی بینی است و به طور کلی انواع ورم بعد از جراحی بینی را به سه دسته زیر تقسیم بندی می‌شود:

ورم کاذب

ورم کاذب حالتی است که بینی ظاهرا متورم به نظر می‌رسد، اما علت آن تورم واقعی نیست، این وضعیت به دلیل باقی ماندن بافت‌ های اضافی، تغییرات پوست یا تطبیق ناقص فرم جدید بینی در ذهن فرد ایجاد می‌شود و گاهی هم ضخامت پوست یا چسبندگی بافت‌ ها باعث می‌شود بینی بزرگ‌تر دیده شود.

ورم حاد یا فیبروز

نوع دیگر، ورم حاد است که تا یک الی دو ماه پس از عمل شاهد آن خواهید بود، این نوع ورم ناشی از ضربه هایی است که در حین انجام جراحی به بینی وارد شده است، کبودی ورم حاد در هفته و ماه های اول از بین می رود اما در بینی های گوشتی افزایش این مدت زمان تا دو ماه نیز کاملا طبیعی خواهد بود و به طور کلی در بیشتر افراد این نوع از تورم بینی بعد از جراحی به سادگی از بین خواهد رفت.

ورم مزمن

ورم مزمن به تورمی گفته می‌شود که بیش از زمان معمول باقی می‌ماند و چندین ماه طول می‌کشد، این نوع ورم بیشتر در نواحی با بافت نرم زیاد، مانند نوک بینی، دیده می‌شود و با پوست‌ های ضخیم‌تر ارتباط دارد، ورم مزمن نشانه مشکل یا شکست جراحی نیست، بلکه نشان‌ دهنده روند کندتر تطبیق بافت‌ها با فرم جدید است و کاهش این ورم نیازمند صبر، مراقبت مداوم و پیگیری توصیه‌ های پزشک است.

مدت زمان بهبودی ورم بینی بعد از عمل

مدت زمان بهبودی ورم بینی بعد از عمل در افراد مختلف یکسان نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد، اما به‌ طور کلی این روند مرحله‌ به‌ مرحله طی می‌شود:

در هفته اول، بیشترین میزان ورم وجود دارد و بینی حجیم‌تر از فرم نهایی دیده می‌شود و این تورم عمدتا حاد است و به‌ تدریج از شدت آن کاسته می‌شود، در ماه اول، بخش زیادی از ورم عمومی کاهش می‌یابد و فرم کلی بینی قابل تشخیص‌تر می‌شود، هرچند هنوز نتیجه نهایی مشخص نیست و بین ۳ تا ۶ ماه بعد از جراحی، تورم بافت نرم به‌ ویژه در نوک بینی آرام‌ آرام فروکش می‌کند و بینی طبیعی‌تر به نظر می‌رسد و در برخی افراد، به‌ خصوص کسانی که پوست ضخیم دارند، کاهش کامل ورم تا ۹ ماه یا حتی یک سال زمان می‌برد.

روش های کاهش تورم بینی بعد از جراحی

برای کاهش تورم بینی بعد از جراحی، چندین روش مؤثر وجود دارد که رعایت آن‌ها روند بهبودی را تسریع کرده و نتیجه نهایی را بهبود می‌دهد:

• قرار دادن سر بالاتر از سطح بدن، به‌ ویژه هنگام خواب، باعث کاهش تجمع مایعات در بینی و جلوگیری از تشدید ورم می‌شود، بالش اضافه یا خواب نیمه‌ نشسته توصیه می‌شود.
• در 48 ساعت ابتدایی پس از عمل، استفاده از کمپرس سرد التهاب و تورم را کاهش می‌دهد و کمپرس باید با احتیاط و بدون تماس مستقیم با پوست اعمال شود تا از آسیب جلوگیری شود.
• کاهش مصرف نمک و غذاهای فرآوری‌ شده به کنترل احتباس آب در بافت‌ها کمک می‌کند و ورم را کاهش می‌دهد، مصرف مایعات کافی و مواد غذایی ضدالتهاب نیز مفید است.
• ورزش، بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت‌ های شدید تورم را افزایش می‌‌دهد و بهتر است تا زمان تأیید بهترین جراح بینی در تهران از فعالیت‌ های سنگین پرهیز شود.
• داروهای ضدالتهاب و تجویز پزشک، نقش مهمی در کاهش تورم دارند و مصرف منظم و طبق دستورالعمل باعث کنترل التهاب و بهبود سریع‌تر می‌شود.
• لمس مکرر، ماساژ یا وارد شدن فشار حتی خفیف به بینی تورم را تشدید می‌کند و رعایت احتیاط و جلوگیری از ضربه، از جمله در هنگام خواب، بسیار مهم است.

چه میزان ورم بعد از عمل بینی طبیعی است؟

ورم پس از عمل بینی از فردی به فرد دیگر متفاوت است و میزان آن بستگی به عوامل مختلفی از جمله نوع عمل بینی، تکنیک های جراحی مورد استفاده، و واکنش بدن هر فرد به عمل جراحی دارد.

به طور کلی، تورم در اکثر موارد طبیعی است و بخشی از فرآیند بهبود است، اما میزان و مدت زمان ورم بینی بین افراد متفاوت است و باید ذکر کرد که این ورم در طی چند روز اول هفته پس از عمل بیشتر می‌شود و سپس به تدریج کاهش می‌یابد.

سوالات متداول تورم بینی بعد از جراحی

Finally…

Although swelling of the nose after surgery is completely normal, but by following the doctor's recommendations, the swelling will be controlled and the healing process will speed up. Our most important recommendation is that you should definitely seek help from doctors who have experience and expertise in this field so that your surgery will be performed with the highest quality and you will have fewer complications.