آبریزش بینی بعد از عمل باعث احساس ناراحتی یا نگرانی از نتیجه جراحی میشود و بسیاری تصور میکنند این حالت نشانهی عفونت یا مشکل در روند بهبودی است، در حالی که در بیشتر موارد واکنش طبیعی بدن به تغییرات بافتی و ترمیم داخلی بینی محسوب میشود، این آبریزش شفاف و موقتی است یا گاهی طولانی تر ادامه پیدا میکند، اما چه عواملی باعث بروز آن میشوند؟ نیاز به درمان دارد یا خود به خود برطرف میشود؟ در ادامه به بررسی علل، راهکارهای کنترل و زمان طبیعی رفع آبریزش بینی پس از جراحی میپردازیم.
علت آبریزش بینی پس از جراحی
آبریزش بینی پس از جراحی ناشی از واکنش طبیعی بدن به تغییرات ایجاد شده در بافت های داخلی بینی است و در ادامه دلایل آن را به طور کامل بررسی می کنیم:
تحریک مخاط بینی
در حین جراحی بینی، به ویژه در جراحی زیبایی یا انحراف تیغه بینی، مخاط داخلی آسیب میبیند یا تحریک میشود، این تحریک باعث افزایش فعالیت غدد ترشحی میگردد و بدن برای محافظت از بافتها، ترشحات بیشتری تولید میکند، این نوع آبریزش شفاف و موقتی است و پس از چند هفته با ترمیم بافت ها کاهش مییابد.
التهاب و تورم بعد از عمل
پس از جراحی، بافت های داخلی بینی دچار التهاب و تورم میشوند و این وضعیت باعث مسدود شدن موقت مجاری بینی و تجمع ترشحات شود، بدن برای پاک سازی مسیرها، ترشح مایع را افزایش میدهد و با کاهش تورم بینی بعد از عمل و شروع ترمیم بافتی، میزان ترشحات به تدریج کاهش مییابد و آبریزش برطرف میشود.
واکنش آلرژیک یا حساسیت
برخی افراد بعد از جراحی نسبت به داروها، مواد ضدعفونی کننده یا حتی بخیهها حساسیت نشان میدهند و این واکنش به شکل عطسه، خارش و آبریزش بینی ظاهر میشود و در چنین مواردی، مصرف آنتی هیستامین یا مشاوره با پزشک در کنترل علائم مؤثر است.
عفونت
در روزهای بعد از جراحی، بینی در برابر عفونت های ویروسی یا باکتریایی آسیب پذیرتر است و عفونت های خفیف باعث افزایش ترشحات، تغییر رنگ آن به زرد یا سبز و احساس گرفتگی میشوند و رعایت بهداشت بینی و مصرف داروهای تجویزی بهترین جراح بینی در تهران از بروز این حالت پیشگیری میکند.
نشت مایع مغزی–نخاعی
در موارد بسیار نادر، در اثر آسیب به جمجمه یا دیواره های سینوسی در حین عمل، مایع مغزی–نخاعی از طریق بینی خارج میشود، این نوع ترشح شفاف، بیبو و آبکی است و با خم شدن سر افزایش مییابد و تشخیص آن نیاز به بررسی فوری پزشک و تصویربرداری تخصصی دارد.
چه مدت زمان برای بهبودی آبریزش بینی پس از جراحی لازم است؟
مدت زمان بهبودی آبریزش بینی پس از جراحی بین ۲ تا ۶ هفته متغیر است و به نوع جراحی، وضعیت بدن و نحوه مراقبت بعد از عمل بینی بستگی دارد، در بیشتر بیماران، ترشحات شفاف و خفیف طی دو هفته اول کاهش مییابد و تا پایان ماه اول کاملا برطرف میشود، اما در جراحی های پیچیدهتر مانند ترمیم انحراف شدید تیغه یا بازسازی سینوس ها، آبریزش تا چند ماه ادامه داشته و در صورتی که ترشحات طولانی مدت، بدبو یا همراه با تب باشند، لازم است پزشک علت احتمالی عفونت یا نشت مایع مغزی نخاعی را بررسی کند.
درمان آبریزش بینی پس از جراحی
برای درمان آبریزش بینی پس از جراحی، میتوان از روش های زیر استفاده کرد:
تزریق های ضد التهاب و ترمیمی
در برخی موارد که آبریزش بینی پس از جراحی به دلیل التهاب مزمن، تحریک طولانی مدت مخاط یا نشت مایع خفیف ادامه دارد، پزشک از تزریق های موضعی با هدف کاهش التهاب و تقویت روند ترمیم استفاده میکند و این تزریق ها شامل داروهای کورتونی با دوز پایین یا ترکیبات انعقادی خاص هستند که باعث کاهش تورم، جمع شدن مویرگ های آسیب دیده و کنترل ترشح میشوند، انجام این تزریقها باید حتما توسط متخصص انجام میشود و به هیچوجه نباید خودسرانه صورت گیرد، زیرا تزریق نادرست به بافت مخاطی یا عصب های اطراف آسیب میرساند.
استفاده از داروهای انعقادی
در صورتی که آبریزش ناشی از التهاب یا حساسیت باشد، پزشک داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی یا آنتی هیستامین تجویز میکند و این داروها با کاهش واکنش های آلرژیک و ترشح غدد بینی، میزان آبریزش را کم میکنند، مصرف آنها باید طبق دستور پزشک باشد تا از عوارض جلوگیری شود.
آیا می توان از بروز آبریزش بینی پس از جراحی جلوگیری کرد؟
برای جلوگیری از این عارضه، از روش های زیر استفاده کنید:
شست و شوی بینی با محلول سالین
استفاده از سرم شست و شوی نرمال سالین به پاک سازی ترشحات، کاهش التهاب و جلوگیری از خشکی مخاط کمک میکند، این کار باعث تمیز ماندن مجاری بینی و بهبود جریان هوا میشود و بهتر است روزانه ۲ تا ۳ بار با سرنگ مخصوص یا پوار بینی انجام شود تا روند ترمیم سریعتر پیش برود و از تجمع ترشحات جلوگیری شود.
استفاده از دستگاه بخور یا مرطوب کننده هوا
خشکی محیط باعث تحریک بیشتر مخاط و افزایش ترشحات بینی میشود و استفاده از دستگاه بخور گرم یا سرد رطوبت کافی را در فضا حفظ میکند و از خشکی و التهاب جلوگیری مینماید، بهتر است در دوران نقاهت، به ویژه در فصول سرد، هوای محیط مرطوب نگه داشته شود.
پرهیز از قرار گرفتن در معرض عوامل محرک
گرد و غبار، دود سیگار، اسپری های معطر و آلودگی هوا از محرک های شایع مخاط بینی هستند و تماس با این عوامل موجب افزایش ترشحات و آبریزش میشود، بیماران باید در دوران نقاهت از حضور در محیط های آلوده و استفاده از مواد شیمیایی تند خودداری کنند تا بافت های داخلی فرصت ترمیم کامل داشته باشند.
اجتناب از فین کردن شدید
فین کردن محکم در روزهای بعد از عمل به بافت های حساس در حال ترمیم آسیب میزند و باعث تحریک بیشتر مخاط و آبریزش میشود، بهتر است در صورت احساس گرفتگی، از شست و شوی ملایم با سرم یا بخور استفاده شود، همچنین رعایت این نکته از باز شدن بخیه های داخلی و خونریزی احتمالی جلوگیری میکند.
مراجعه به پزشک
اگر آبریزش بیش از ۶ هفته ادامه یابد، رنگ ترشحات تغییر میکند یا همراه با علائمی مانند تب، سردرد و بوی بد بوده که لازم است پزشک بررسی تخصصی انجام دهد و در برخی از مواقع نیاز به مصرف آنتی بیوتیک، تصویربرداری یا حتی بررسی احتمال نشت مایع مغزی–نخاعی است و تشخیص به موقع از بروز عوارض عمل بینی جلوگیری میکند.
سوالات متداول آبریزش بینی پس از جراحی
آبریزش بینی پس از جراحی طبیعی است و ناشی از التهاب و ترمیم بافت های داخلی بینی است، این وضعیت موقتی بوده و طی چند هفته به طور کامل برطرف میشود.
آبریزش بینی به تنهایی نشانه سوراخ شدن تیغه بینی نیست و این حالت ناشی از التهاب و ترمیم مخاط است و سوراخ تیغه در صورت بروز با خونریزی، درد یا صدای سوت همراه است.
آبریزش طبیعی پس از جراحی موقت و ناشی از التهاب است، اما آبریزش ناشی از عفونت معمولا غلیظ، رنگی زرد یا سبز، بدبو و همراه با تب یا درد است.
در نهایت باید بدانید که…
آبریزش بینی پس از جراحی، واکنش طبیعی بدن به ترمیم بافت ها و التهاب مخاط است و در اغلب بیماران طی چند هفته خود به خود برطرف میشود و رعایت مراقبت های بعد از عمل، شست و شوی منظم با سرم سالین، حفظ رطوبت محیط و پرهیز از فین کردن شدید به کاهش شدت آن کمک میکند و در صورت طولانی شدن ترشحات، تغییر رنگ، بوی بد یا بروز تب، لازم است برای بررسی احتمال عفونت یا مشکلات دیگر به پزشک مراجعه شود.
