ناخن جویدن در روانشناسی تحت > style="font-weight: normal;"> (Onychophagia) شناخته شده است و در دسته رفتارهای تکراری ناشی از تنش قرار می گیرد. رفتارهایی که معمولاً زمانی فعال می شوند که فرد با استرس، مشغله ذهنی یا تنش عاطفی مواجه می شود. تحقیقات نشان می دهد که این رفتار اغلب نوعی "رهاسازی تنش" است. یعنی با جویدن ناخن انسان برای لحظه ای از فشار درونی رها می شود و این احساس رها شدن کوتاه باعث تقویت عادت می شود.

در نوجوانان، این رفتار بیشتر با فشارهای تحصیلی، حساسیت عصبی و نگرانی در مورد ارزیابی دیگران مرتبط است. در بزرگسالان معمولاً با اضطراب مزمن، کمال گرایی و الگوهای ناپایدار تنظیم هیجان دیده می شود. بنابراین جویدن ناخن فقط یک عادت ناخوشایند نیست. نشانه آن است که سیستم عاطفی فرد برای مدیریت استرس بر الگوی ناخودآگاه و غیرموثر تکیه می کند.. شناخت علل روانی این رفتار اولین و ضروری ترین گام برای اصلاح آن است. زمانی که فرد بفهمد چه چیزی در ذهن و بدن او این رفتار را فعال می کند، مسیر درمان و جایگزینی عادات سالم تر بسیار واضح تر می شود.

علت روانی ناخن جویدن

نقش اضطراب و تنش در شروع رفتار

ناخن جویدن معمولاً زمانی ظاهر می شود که فرد تحت استرس است. وقتی استرس زیاد می شود، بدن به دنبال راهی سریع برای رهایی از تنش می گردد و جویدن ناخن یکی از ساده ترین واکنش هاست. به همین دلیل، بسیاری از افراد ناخودآگاه در موقعیت هایی مانند انتظار، نگرانی یا بی قراری به این رفتار متوسل می شوند..

مکانیسم‌های ناخودآگاه و شرطی‌سازی رفتاری

این رفتار اغلب بدون تصمیم آگاهانه اتفاق می‌افتد. در ابتدا فرد هنگام استرس به طور تصادفی ناخنی را می جود و چون فشار روانی را برای چند لحظه کاهش می دهد، مغز آن را به عنوان یک "راه حل سریع" ثبت می کند. همین روند باعث می شود ناخن جویدن به عنوان یک عادت ناخودآگاه ثابت شود و در موقعیت های مشابه تکرار شود.

ارتباط جویدن ناخن با اختلالات تکراری متمرکز بر بدن (BFRBs)

در روانشناسی، جویدن ناخن در گروه رفتارهایی قرار می گیرد که برای کاهش تنش انجام می شود و ممکن است به بدن آسیب برساند. این رفتارها معمولا زمانی رخ می دهند که فرد توانایی کافی برای مدیریت هیجانات و استرس را نداشته باشد. به همین دلیل جویدن ناخن فقط یک عادت سطحی نیست. این نشانه آن است که ذهن و بدن برای کنترل تنش به کمک بیشتری نیاز دارند.

علت جویدن ناخن در کودکان چیست؟

همانطور که گفته شد، اختلال جویدن ناخن در کودکان، به ویژه در گروه های سنی پایین تر مانند اختلال کشیدن مو شیوع بیشتری دارد. به عنوان مثال، کودکان 2 ساله بیشتر از افراد بالای 10 سال ناخن خود را می جوند.

در کودکان، به ویژه کودکانی که هنوز توانایی صحبت کردن را به طور کامل پیدا نکرده اند، بیان و توصیف حالات درونی مانند ترس و استرس مشکلات زیادی دارند. این موضوع باعث می شود مشکلات روحی کودکان بدون بیان صحیح باقی بماند و علت جویدن ناخن در کودکان به عنوان راهی برای کاهش استرس عمل می کند.

کودکان می توانند مشکلات و استرس ها را درک کنند، اما به دلیل ناتوانی در بیان استرس عاطفی خود، در بیان صحیح آنها برای دیگران مشکل دارند. در برخی موارد علت جویدن ناخن در کودکان سرکوب فشار روانی است. کودکان ممکن است توضیح دهند، اما اطرافیانشان ممکن است به درستی درک نکنند و کمک مناسبی برای بهبود وضعیت کودک ارائه نکنند. در این شرایط کودک مجبور است فشار روحی خود را به تنهایی تحمل کند و سعی می کند با جویدن ناخن ها مقداری از اضطراب خود را کاهش دهد.

بیشتر بخوانید: علت پرخاشگری در کودکان

علائم اختلال جویدن ناخن

در بسیاری از افراد در هر سنی، جویدن ناخن ممکن است به عنوان یک واکنش و پاسخ کوتاه مدت به شرایط محیطی و روانی ظاهر شود. اما در برخی موارد، این عادت به یک روند مداوم تبدیل می شود و در مواجهه با موقعیت های ناخوشایند، فرد شروع به جویدن ناخن می کند.

در این موارد می توان گفت که ناخن جویدن به عنوان یک اختلال وسواسی با ابعاد جسمی و روحی خاص نقش بیشتری در زندگی فرد دارد. برخی از علائم و نشانه های افرادی که از این اختلال رنج می برند عبارتند از:

1. جویدن ناخن در مواجهه با مشکلات:

وقتی افراد استرس، ناامنی یا اضطراب را تجربه می‌کنند، ناخن جویدن به عنوان یک واکنش تسکین دهنده شروع می‌شود.

2. تسکین پس از جویدن ناخن:

افرادی که از این اختلال رنج می برند با جویدن ناخن های خود تسکین می یابند و در برخی موارد از این عمل لذت می برند.

3. ایجاد مشکلات فیزیکی:

جویدن ناخن علاوه بر مشکلات روحی می‌تواند منجر به مشکلات جسمی نیز شود و در صورت ادامه، ممکن است به اختلال جویدن ناخن تبدیل شود.

4. شرم بر عادات بد:

ممکن است افراد از این عادت خجالت بکشند و سعی کنند ناخن های جویده شده خود را پنهان کنند.

آسیب های ناشی از جویدن ناخن

عادت جویدن ناخن در سنین مختلف ممکن است منجر به صدمات و خطرات زیر شود:

• ورود مقدار زیادی باکتری و میکروب به بدن فرد
• ایجاد عفونت در ناحیه اطراف ناخن
• ایجاد خراش در لثه و در نتیجه عفونت لثه
• لقی ریشه و عصب دندان با گاز گرفتن و جویدن بافت قوی ناخن
• ایجاد بوی بد دهان با وارد کردن حجم زیادی از باکتری به داخل آن
• شکستن و پرکردن دندان
• شل شدن مینای دندان
• تبدیل دندان قروچه روی یکدیگر به یک عادت همیشگی و در نتیجه دندان قروچه در افراد
• سفتی فک
• عفونت معده و دستگاه گوارش
• فاصله افتادن بین دندان ها
• آسیب شدن براکت های ارتودنسی و شل شدن آنها
• ایجاد تبخال و زخم دهان
• التهاب پوست اطراف ناخن
• خوردن مواد سمی از لاک ناخن و ورود مواد شیمیایی به بدن

علت جویدن ناخن در بزرگسالان چیست؟

این اختلال ممکن است ناشی از عوامل مختلفی باشد که بیشتر آنها منشأ روانی دارند. عوامل اصلی و تاثیرگذار در پیدایش اختلال جویدن ناخن در بزرگسالان شامل موارد زیر است:

• استرس:

علت اصلی جویدن ناخن در بزرگسالان استرس و اضطراب است. افرادی که برای مدت طولانی با موقعیت های استرس زا مواجه می شوند، ناخودآگاه به ناخن جویدن روی می آورند و از این عمل به عنوان وسیله ای برای مقابله با اضطراب استفاده می کنند. علاقه مندان برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد روش های درمان اضطراب و استرس می توانید مقاله مربوطه را بخوانید.

• عدم محبت:

درصد زیادی از افراد دارای کمبود عاطفی از اختلال جویدن ناخن رنج می برند. این افراد به دلیل قرار گرفتن در شرایط روحی نامطلوب، انرژی های منفی خود را از طریق ناخن جویدن تخلیه می کنند.

• ژنتیک:

تاکنون این دلیل از نظر علمی ثابت نشده است، اما بر اساس تحقیقات، درصد زیادی از والدین افراد مبتلا به این اختلال در گذشته عادت به جویدن ناخن های خود داشتند.

بیشتر بخوانید: مشکلات رفتاری نوجوانان

روش های جلوگیری از جویدن ناخن

روانشناسان توصیه های متعددی برای درمان و توقف ناخن جویدن در سنین مختلف به خصوص در کودکان ارائه می دهند. این توصیه ها شامل موارد زیر است:

1. مکالمه با فرد مبتلا

گفتگو با فرد مبتلا بهترین راه برای درمان ناخن جویدن در بزرگسالان و کودکان است. والدین یا افراد نزدیک باید با ایجاد اعتماد و جلب توجه، فرصتی برای گفتن مشکلات درونی فرد آسیب دیده فراهم کنند. با استفاده از گفتگوهای روانشناختی و متمرکز، ریشه مشکل را شناسایی کنید و با پیشنهاد راه حل های متعدد، به تسکین و کاهش استرس یا ترس کمک کنید.

2. کوتاه نگه داشتن ناخن

نگه‌داری منظم ناخن‌ها و مانیکور آن‌ها می‌تواند یکی از راه‌های موثر ترک عادت جویدن ناخن باشد. این عمل جذابیت جویدن ناخن را کاهش می دهد.

3. استفاده از ابزارهای سرگرم کننده

از روش های جایگزین و سرگرم کننده برای درمان ناخن جویدن در کودکان و بزرگسالان استفاده کنید. به عنوان مثال، داشتن داروهای تسکین دهنده استرس یا اسباب بازی هایی که می توانند به جای جویدن ناخن در موقعیت های استرس زا استفاده شوند.

4. پاداش و تشویق

استفاده از جوایز و جوایز کوچک، حتی اگر ساده باشد، می تواند کودکان را تشویق کند که ناخن های خود را نجوند. بسیار مهم است که بر ارائه پاداش های به موقع و صحیح تاکید شود.

5. استفاده از دستکش

استفاده از دستکش می تواند در درمان ناخن جویدن در کودکان موثر باشد. این دستگاه می تواند ناخن ها را از دسترس فرد دور نگه دارد و به ترک عادت کمک کند.

6. آدامس

جویدن آدامس می تواند در شرایط بحرانی کمک کند. این روش می تواند حواس فرد را از جویدن ناخن منحرف کند. البته توجه به مصرف زیاد آدامس و استفاده از انواع بدون قند آن ضروری است.

7. ناخن تلخ

استفاده از غذاهای تلخ، مانند کندر یا لاک تلخ، می تواند از ناخن جویدن جلوگیری کند. این روش برای کودکان و بزرگسالان موثر است.

8. ناخن مصنوعی

کاشتن ناخن مصنوعی می تواند حواس فرد را از جویدن ناخن منحرف کند و به ترک این عادت کمک کند. جویدن ناخن های کاشته شده به دلیل سختی آنها ممکن است به ترک عادت کمک کند.

چگونه علت اصلی جویدن ناخن را تشخیص دهیم؟

تشخیص علت ناخن جویدن زمانی امکان پذیر می شود که فرد بداند چه محرک ها، موقعیت ها و الگوهایی این رفتار را فعال می کنند.

شناسایی محرک

برای یافتن علت جویدن ناخن، باید محرک هایی را که شروع کننده این رفتار هستند شناسایی کنید. بسیاری از افراد زمانی که استرس، مشغله، بی حوصلگی یا استرس ذهنی دارند، ناخودآگاه سراغ ناخن جویدن می روند. بررسی این لحظات به یافتن دلیل واضح تری برای این رفتار کمک می کند.

تجزیه و تحلیل موقعیت های استرس زا

جویدن ناخن اغلب در شرایطی اتفاق می‌افتد که سطح استرس بالاتر از حد معمول است. تجزیه و تحلیل دقیق از شرایطی که رفتار را فعال می کند. مانند موقعیت‌های کار، مطالعه یا تعامل، به شما کمک می‌کند بفهمید که چه زمانی دلیل ناخن جویدن به اوج می‌رسد و چه نوع فشار احساسی پشت آن است.

ثبت رفتار و الگوهای همراه

ثبت زمان و مکان وقوع رفتار، احساسات همراه و کاری که قبل از ناخن جویدن انجام می دادید، روند تشخیص علت روانی ناخن جویدن را بسیار آسان تر می کند. با ثبت این الگوها مشخص می شود که آیا این رفتار با اضطراب، کسالت، استرس لحظه ای یا یک محرک خاص گره خورده است.

درمان علمی و بنیادی ناخن جویدن

درمان موثر زمانی آغاز می شود که فرد بفهمد چرا این رفتار شکل گرفته و چگونه می توان با روش های علمی جلوی آن را گرفت. جویدن ناخن، حتی اگر برای سال‌ها ادامه یابد، می‌تواند با رویکردهای صحیح کنترل شود و بیشتر افراد ظرف چند هفته پس از یادگیری این روش‌ها، کاهش واضحی در رفتار خود تجربه می‌کنند..

رویکرد CBT و اصلاح الگوهای فکری

درمان شناختی رفتاری (CBT) یکی از اساسی ترین روش های درمان است. این رویکرد به فرد کمک می کند تا بفهمد که چه افکار، نگرانی ها یا انتظارات درونی باعث تنش و رفتار فعال می شود. با اصلاح این الگوهای ذهنی، از شدت تنش کاسته می شود و میل به ناخن جویدن کاهش می یابد. ترکیب CBT با مهارت های کنترل احساسات معمولاً باعث می شود وضعیت فرد در مدت زمان کوتاهی بهبود یابد و رفتار از حالت ناخودآگاه به حالت کنترل شده منتقل شود.

روش آموزش تغییر عادت

روش تغییر عادت یا HRT مهمترین ابزار برای درمان اختلالات مکرر بدن محور است. در این روش، فرد ابتدا یاد می گیرد که لحظه شروع جویدن ناخن را تشخیص دهد، سپس به جای ادامه رفتار، واکنش جایگزین را انتخاب می کند. این واکنش می تواند نگه داشتن یک توپ کوچک، فشار دادن ملایم دست ها یا حتی قرار دادن دست ها در نقطه ای دور از صورت باشد. با تکرار این جایگزینی، چرخه ناخن جویدن به تدریج ضعیف می شود. بسیاری از افرادی که این روش را به طور منظم انجام داده اند، کاهش رفتار خود را در عرض چند هفته گزارش کرده اند.

تکنیک‌های کنترل اضطراب و تنظیم هیجان

از آنجایی که علت جویدن ناخن در بسیاری از افراد با اضطراب و تنش های درونی مرتبط است، کنترل هیجانی بخش مهمی از درمان در نظر گرفته می شود. تنفس عمیق، آرامش، تمرکز حواس و توقف فکر تکنیک هایی هستند که به سرعت تنش را کاهش می دهند و ذهن را به حالت متعادل تری می رساند. با کاهش تنش، مغز نیاز کمتری به فعال کردن رفتارهای تکراری مانند جویدن ناخن دارد. این تکنیک ها همراه با CBT یا HRT قدرت درمان را چند برابر می کنند.

مداخلات مناسب برای نوجوانان

در نوجوانان، درمان باید انعطاف‌پذیرتر باشد. حساسیت به قضاوت دیگران، فشار تحصیلی و تغییرات عاطفی در این سن، احتمال جویدن ناخن را افزایش می دهد. به همین دلیل، ترکیبی ازHRT، آموزش مدیریت احساسات، کاهش استرس های محیطی و همکاری والدین معمولاً بهترین کار را دارد. معمولاً نوجوانان نسبت به بزرگسالان به درمان‌های رفتاری بسیار سریع‌تر پاسخ می‌دهند، مشروط بر اینکه فرآیند درمان ساده، قابل درک و بدون استرس باشد.

موارد نیازمند ارجاع متخصص

اگر جویدن ناخن باعث زخم، عفونت، آسیب پوستی یا کاهش عزت نفس شده است یا اگر این رفتار با اضطراب شدید، وسواس یا بی قراری مداوم همراه باشد، مراجعه به یک متخصص ضروری است. با بررسی دقیق محرک ها و شرایط روانی، درمانگر بهترین مسیر درمانی را پیشنهاد می کند و به کنترل رفتار به شیوه ای پایدار کمک می کند. مشاوره تخصصی نه تنها روند درمان را تسریع می کند، بلکه از تکرار این عادت در آینده نیز جلوگیری می کند.

نتیجه

ناخن جویدن رفتاری است که اغلب برای سال ها ادامه می یابد، اما تغییر آن زمانی شروع می شود که فرد بتواند علل، محرک ها و الگوهای پنهان پشت این رفتار را تشخیص دهد. روش های علمی مانند CBT و تمرین‌های تنظیم احساسات ثابت کرده‌اند که حتی رفتارهای قدیمی و ریشه‌دار را می‌توان با رویکرد صحیح اصلاح کرد، همانطور که فرد یاد می‌گیرد تنش‌های درونی را مدیریت کند و پاسخ‌های سالم‌تری را جایگزین کند، چرخه تکرار به تدریج ضعیف می‌شود و کنترل رفتار دوباره به دست می‌آید.

LTR.

در دکتر حسین بیات بر اساس الگوی روانشناسی و روانشناسی تخصصی طراحی شده است که درمان را به طور تخصصی بر اساس روانشناسی طراحی کرده است. به طوری که هر فرد بر اساس شرایط روانی، سن و محرک های خاص خود درمان دقیق و شخصی را دریافت می کند.

منابع:

https://childmind.org/topics/anxiety/

رفتارهای تکراری متمرکز بر بدن