به همین دلیل، در این مقاله به طور کامل بررسی میکنیم که چه زمانی جراحی ضروری میشود، چه روشهایی در دسترس است، فواید و خطرات هر کدام چیست و بیماران قبل و بعد از عمل باید به چه نکاتی توجه کنند.
معرفی کوتاه بر بیماری کرون و کولیت اولسراتیو
بیماری کرون یک التهاب مزمن است که می تواند هر قسمت از دستگاه گوارش، از دهان تا مقعد را تحت تاثیر قرار دهد. ویژگی مهم آن درگیر شدن تمام ضخامت دیواره روده است. علائم شایع این بیماری به شرح زیر است:- درد شکمی
- اسهال مزمن
- کاهش وزن
- خستگی شدید
- فیستول یا آبسه در موارد پیشرفته
بیماری کولیت اولسراتیو معمولاً فقط روده بزرگ و رکتوم را درگیر می کند و التهاب به لایه سطحی مخاط محدود می شود. علائم شایع این بیماری به شرح زیر است:
- اسهال خونی
- احساس حذف فوری
- درد زیر شکم کم خونی
چرا گاهی اوقات جراحی غیرقابل اجتناب است؟
هدف اصلی درمان IBD کنترل التهاب و حفظ کیفیت زندگی است. با این حال، حدود 30-70٪ از بیماران کرون و حدود 20-30٪ از مبتلایان به کولیت اولسراتیو در طول زندگی خود به نوعی جراحی نیاز خواهند داشت.
دلایل اصلی انجام جراحی تخصصی کرون و کولیت اولسراتیو به شرح زیر است:
- عدم پاسخ به درمان دارویی
- تنگی شدید روده
- خونریزی کنترل نشده
- سوراخ شدن روده
- ایجاد فیستول یا آبسه
- خطر سرطان روده
- افت شدید کیفیت زندگی
تفاوت رویکرد جراحی در کرون و کولیت اولسراتیو
جراحی تخصصی کرون و کولیت اولسراتیودر برخی موارد تفاوت هایی با یکدیگر دارند که باید مورد توجه قرار گیرد. در کرون، جراحی یک درمان قطعی نیست زیرا ممکن است بیماری در قسمت دیگری از روده دوباره ظاهر شود. بنابراین هدف از جراحی کرون به شرح زیر است:
- حذف قسمت آسیب دیده
- رفع انسداد
- ترمیم فیستول
- کاهش علائم شدید
در واقع، در بیماری کرون، جراح سعی می کند تا حد امکان طول روده را حفظ کند.
بر خلاف کرون، برداشتن کامل کولون در کولیت اولسراتیو می تواند بیماری را به طور کامل درمان کند. به همین دلیل در موارد شدید یا مقاوم به دارو، جراحی راه حل قطعی محسوب می شود.
انواع روش های جراحی تخصصی برای کرون و کولیت اولسراتیو
از مهمترین انواع جراحی های تخصصی کرون و کولیت اولسراتیو می توان به موارد زیر اشاره کرد:- رزکسیون روده (Resection): در این روش قسمت بیمار روده برداشته شده و دو انتهای سالم به هم متصل می شوند. این شایع ترین عمل در بیماران کرون است.
- کولکتومی کامل: برداشتن کامل روده بزرگ که اغلب در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو انجام می شود.
- جراحی کیسه ای (J-Pouch): پس از برداشتن روده بزرگ، یک کیسه از انتهای روده کوچک برای حفظ عملکرد طبیعی روده ساخته می شود.
- ایجاد استوما (ایلئوستومی یا کولوستومی): در برخی موارد موقت یا دائمی، مدفوع از طریق سوراخ روی شکم خارج میشود.
- جراحی فیستول و آبسه: برای درمان عوارض پیشرفته کرون به ویژه در ناحیه مقعد انجام می شود.
نقش تیم چندتخصصی در موفقیت جراحی
جراحی تخصصی کرون و کولیت اولسراتیو فقط کار یک جراح نیست. موفقیت درمان به همکاری نزدیک بین متخصصان زیر بستگی دارد:
- فوق تخصص گوارش و کبد جراح کولورکتال
- رادیولوژیست
- آتولوژیست
- متخصص تغذیه
- روانشناس
این رویکرد چند وجهی عوارض را کاهش میدهد و نتایج بلندمدت را بهبود میبخشد.
آماده سازی قبل از جراحی؛ چه باید کرد؟
قبل از جراحی تخصصی کرون و کولیت اولسراتیو، بیمار معمولاً مراحل زیر را طی میکند:
- ارزیابی کامل آزمایشگاهی
- تصویربرداری (MRI یا CT)
- کولونوسکوپی
- اصلاح کم خونی یا سوء تغذیه
- قطع یا تنظیم برخی از داروهای بیولوژیکی یا کورتیکواستروئیدی
آمادگی مناسب قبل از جراحی نقش مهمی در کاهش عفونت و تسریع بهبودی دارد.
مراقبت پس از جراحی
پس از انجام جراحی تخصصی برای کرون و کولیت اولسراتیو، مراقبتهای زیر بسیار مهم است:
- شروع تدریجی تغذیه
- کنترل درد
- پیشگیری از لخته شدن خون
- آموزش مراقبت از استوما (در صورت وجود)
- به دنبال درمان دارویی برای جلوگیری از عود بیماری کرون
بسیاری از بیماران در عرض چند هفته به فعالیت های روزانه خود باز می گردند.
عوارض جانبی احتمالی جراحی
مانند هر عمل بزرگ، جراحی تخصصی کرون و کولیت اولسراتیو ممکن است عوارضی به شرح زیر داشته باشد:
- عفونت
- نشت محل اتصال روده
- انسداد روده
- مشکلات استوما
- کاهش جذب غذا
انتخاب یک مرکز تخصصی و یک تیم مجرب، احتمال بروز این عوارض را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
کیفیت زندگی پس از جراحی چگونه است؟
مطالعات نشان می دهد که اکثر بیمارانی که تحت عمل جراحی تخصصی برای کرون و کولیت اولسراتیو قرار می گیرند، کاهش قابل توجهی در علائم و بهبود قابل توجهی در کیفیت زندگی را تجربه می کنند. بسیاری از آنها پس از سال ها درد و محدودیت به کار، ورزش و زندگی اجتماعی باز می گردند.
آیا پس از جراحی نیاز به دارو وجود دارد؟
در مورد نیاز یا عدم مصرف دارو پس ازجراحی تخصصی کرون و کولیت اولسراتیو، باید گفت که در کولیت اولسراتیو (پس از برداشتن کامل روده بزرگ)، معمولاً التهاب عود نمی کند. اما در بیماری کرون استفاده از داروهای نگهدارنده برای جلوگیری از عود بیماری ضروری است.
جراحی تخصصی کرون و کولیت اولسراتیو آخرین مرحله درمان نیست، بلکه بخشی از یک مسیر درمان جامع است. هنگامی که دارو دیگر پاسخگو نیست یا عوارض جانبی خطرناکی رخ می دهد، جراحی می تواند جان بیمار را نجات دهد و کیفیت زندگی او را تغییر دهد.
انتخاب زمان مناسب، روش مناسب و تیم درمانی مجرب، سه عامل کلیدی در موفقیت این مسیر هستند. دکتر علیرضا سیما فوق تخصص گوارش و کبد با تجربه و تخصص بالا در تشخیص و درمان موفقیت آمیز بیماری های التهابی روده از جدیدترین و به روزترین روش ها و روش ها برای کمک به بیماران IBD استفاده می کند.
با دکتر علیرضا سیما فوق تخصص گوارش و کبد تماس بگیرید
- آدرس:
- شماره تماس: 02154534000
- نوبت اینترنتی برای بازدید حضوری
- تلگرام
- اینستاگرام
