تکنولوژی READ جدیدترین روش برای اصلاح پیرچشمی است:
تکنولوژی READ که مخفف Refractive Enhanced Ablation برای پیرچشمی است، یکی از جدیدترین روش های لیزر برای درمان پیرچشمی است که به عنوان رقیب اصلی روش Presbyond شناخته می شود.
تفاوت اصلی READ با سایر روش ها چیست؟
در روش های قدیمی مانند "مونوویژن" یک چشم کاملاً برای دور و چشم دیگر کاملاً برای نزدیک تنظیم می شد که باعث می شد فرد در فواصل میانی (مثل کار با مانیتور) تاری دید داشته باشد. اما READ به صورت زیر عمل می کند:
1. ایجاد دید چند کانونی در قرنیه: برخلاف روشهای سنتی، در READ سطح قرنیه بهگونهای تراشیده میشود که انحنای آن «چند کانونی» میشود. این بدان معنی است که هر چشم به تنهایی می تواند طیف وسیعی از فواصل را پوشش دهد.
2. بهبود عمق فوکوس (Depth of Focus): این فناوری با تغییرات بسیار دقیق و ظریف در انحنای قرنیه، عمق فوکوس را افزایش می دهد به طوری که انتقال بین دید دور و نزدیک بسیار نرم و بدون «نقاط کور» یا تاری میانی انجام می شود.
3. شخصی سازی دقیق: این روش در موسسه روچیلد پاریس توسعه یافته است و بر اساس الگوریتم های پیچیده ریاضی، دقیقاً مطابق با آناتومی چشم هر بیمار طراحی شده است. اما به دلیل اینکه این عمل روی «قرنیه» انجام می شود، در صورت ابتلای فرد به آب مروارید، پزشکان معمولا روش های دیگری مانند تعویض لنز (RLE) را پیشنهاد می کنند.
برای انجام جراحی با روش READ (مخفف Refractive Enhanced Ablation for Presbyopia) با استفاده از دستگاه های Alcon (مانند WaveLight EX500) باید مراحل فنی و نرم افزاری دقیقی طی شود. این کار یک پروتکل تخصصی است که نیاز به همکاری نزدیک جراح و کارشناس بینایی سنجی با نرم افزار دستگاه دارد. در ادامه مراحل گام به گام نحوه انجام این جراحی شرح داده شده است: 1. مرحله ارزیابی و محاسبه (Pre-op)
قبل از لمس دستگاه لیزر، داده های بیمار باید در نرم افزار برنامه نویسی (مانند توپوگرافی WaveNet یا Contoura) وارد شود. هدف افزایش "عمق فوکوس" با دستکاری کنترل شده این انحرافات است.
• محاسبه Q-Value: جراح مقدار \bm{Q} (ضریب انحنای قرنیه) را به گونه ای تغییر می دهد که قرنیه از حالت کروی به حالت فوق کروی تبدیل می شود. این باعث می شود نور در نقاط مختلف (دور و نزدیک) روی شبکیه متمرکز شود.
2. تنظیمات دستگاه Alcon EX500
در کنترل پنل دستگاه، جراح مراحل زیر را طی میکند:
• انتخاب نمایه Ablation: برخلاف لیزیک معمولی که از نمایه Wavefront Optimized استفاده میکند، از نمایه Aspheric سفارشی در READ استفاده میشود.
• وارد کردن متغیرهای READ: مقدار اضافی مورد نیاز برای جراح به صورت دستی شامل A میشود. چشم غیر غالب (یا هر دو چشم بسته به پروتکل).
• مرکز: دستگاه باید دقیقاً روی مرکز نوری (محور بینایی) قفل شود. کوچکترین خطا در مرکز در روش های چند کانونی مانند READ می تواند باعث خیرگی شود. 3. فرآیند جراحی (روش)
جراحی معمولاً به روش فمتو لیزیک انجام می شود:
1. ایجاد فلپ: با استفاده از لیزر فمتوثانیه (مانند Alcon FS200)، یک لایه بسیار نازک از قرنیه برداشته می شود.
2. تابش لیزر EX500: لیزر اگزایمر طبق محاسبات READ قرنیه را تیز می کند. این برش به گونه ای است که مرکز قرنیه برای دید نزدیک و نواحی اطراف آن برای دید دور (یا برعکس، بسته به طراحی جراح) بهینه شده است.
3. فناوری ردیابی چشم: سیستم ردیابی 1050 هرتز دستگاه الکان حرکت چشم را در هر میلی ثانیه کنترل می کند تا تیز کننده دقیقا در جای خود اعمال شود.
4. استراتژی بینایی (Blended Vision)
در روش READ، دستگاه به گونهای تنظیم میشود که:
• چشم غالب: برای دید دور کامل (Planus) تنظیم میشود.
• چشم غیر غالب: مقدار کمی نزدیکبینی (معمولاً بین \bm{-1.00} تا \bm به دلیل اختلاف با 5/0}) که اختلاف آن با 500 درصد است. تیز کردن، کیفیت دید دور این چشم نیز تا حد زیادی حفظ می شود.
چرا این روش در دستگاه الکان رواج دارد؟
دستگاه های الکان به دلیل سرعت بسیار بالا (500 پالس در ثانیه) از خشک شدن قرنیه در حین عمل جلوگیری می کنند که در دقت جراحی های ظریف مانند READ بسیار مهم است. همچنین، سیستم PerfectPulse اجازه می دهد تا انرژی هر پالس لیزر کنترل شود تا سطح قرنیه کاملاً صاف بماند.
هشدار فنی مهم
انجام جراحی READ فقط فشار دادن یک دکمه روی دستگاه نیست. این کار مستلزم داشتن مجوز نرم افزار و گذراندن دوره های آموزشی ویژه توسط جراح است تا بداند چه مقدار "انحراف کروی" برای هر بیمار ایجاد می شود تا فرد در شب دچار افت کیفیت نشود.
فناوری بخوانید - دکتر مهرداد محمدپور
استاد مهرداد محمدپور
تهرانجراح قرنیه و فلوشیپ، استاد دانشگاه تهران