به یاد فرزندان جاویدان این سرزمین

یادشان همواره در قلب این خاک زنده خواهد ماند

جراحی مغز به صورت بیدار
مقاله تخصصی

جراحی مغز به صورت بیدار

3 ماه پیش
536 بازدید
دکتر محمود یزدان پناهی

دکتر محمود یزدان پناهی

تهران

جراح مغز و اعصاب و جراح ستون فقرات و دیسک

جراحی مغز در حالت بیداری چیست؟ جراحی مغز در حالت بیداری روشی پیشرفته است که در آن بیمار در بخش‌هایی از عمل هوشیار باقی می‌ماند تا جراح بتواند عملکردهای مغزی را به‌طور دقیق ارزیابی کند. این تکنیک معمولا زمانی به کار می‌رود که ضایعه‌ای مانند **عمل تومور مغزی** یا کانون صرع در نزدیکی نواحی حساس مغز قرار داشته باشد. برخلاف جراحی‌های سنتی که بیمار تحت بیهوشی کامل است، در این روش تنها پوست سر و جمجمه بی‌حس می‌شوند، زیرا مغز خود گیرنده‌های درد ندارد، و این امکان را فراهم می‌کند که عملکردهای حیاتی مغز حین عمل حفظ شوند و دقت جراحی افزایش یابد. ### دلیل انجام جراحی مغز در حالت بیداری چیست؟ **جراحی مغز در حالت بیداری** به چند دلیل کلیدی انجام می‌شود: 1. حفظ عملکردهای حیاتی مانند توانایی صحبت کردن، حرکت یا حافظه. 2. کاهش خطر عوارض عصبی پس از عمل؛ مثال: جلوگیری از آسیب به ناحیه گفتار در صورت قرارگیری تومور نزدیک آن. 3. تعامل زنده با بیمار در طول جراحی و استفاده از تکنیک‌های مپینگ مغزی برای افزایش دقت عمل. 4. اهمیت ویژه در مواردی که ضایعه در نواحی عملکردی مغز قرار دارد. ### تفاوت جراحی مغز در حالت بیداری با جراحی سنتی چیست؟ تفاوت اصلی جراحی مغز در حالت بیداری با **جراحی مغز باز** در هوشیاری بیمار و تعامل زنده با جراح است. در روش بیداری، بیمار وظایفی مانند صحبت کردن یا حرکت دادن دست‌ها را انجام می‌دهد تا نواحی حساس مغز دقیق‌تر شناسایی شوند، در حالی که در جراحی سنتی بیمار کاملاً بیهوش است و جراح تنها با تصاویر و تجربه خود عمل می‌کند. این روش دقت عمل را افزایش داده و خطر آسیب عصبی را کاهش می‌دهد. **چه بیماری‌هایی با جراحی مغز در حالت بیداری درمان می‌شوند؟** این روش برای درمان بیماری‌هایی که به نواحی حساس مغز مرتبط هستند، استفاده می‌شود. بیماری‌های رایج شامل موارد زیر هستند: - تومورهای مغزی، مانند گلیوماهای کم‌درجه یا مننژیوم‌های نزدیک به نواحی عملکردی. - صرع مقاوم به درمان، به‌ویژه زمانی که کانون صرع در نواحی حساس مانند لوب گیجگاهی قرار دارد. - اختلالات حرکتی مانند پارکینسون یا دیستونی، به‌خصوص در جراحی‌های تحریک عمقی مغز. بر اساس مطالعات، حدود 20 درصد از جراحی‌های مغز برای تومورهای نزدیک به نواحی حساس از این روش استفاده می‌کنند تا خطر نقص‌های عصبی کاهش یابد. این تکنیک به‌ویژه در مواردی که ضایعه به مراکز گفتار یا حافظه نزدیک است، نتایج مثبتی نشان داده است. **چه بخش‌هایی از مغز در حالت بیداری جراحی می‌شوند؟** مغز انسان از بخش‌های مختلفی تشکیل شده که هر کدام نقش خاصی در عملکردهای روزمره دارند. در جراحی مغز در حالت بیداری، جراحان معمولاً روی نواحی زیر تمرکز می‌کنند: 1. لوب پیشانی: مسئول تفکر، برنامه‌ریزی و حرکات ارادی. 2. لوب گیجگاهی: مرتبط با حافظه، شنوایی و درک زبان. 3. ناحیه بروکا: مرکز اصلی تولید گفتار. 4. ناحیه ورنیکه: مسئول درک زبان. 5. قشر حرکتی: کنترل حرکات بدن. جراحان با استفاده از تحریک الکتریکی مستقیم، این نواحی را در حین عمل شناسایی می‌کنند. برای مثال، بیمار ممکن است در طول جراحی کلماتی را تکرار کند یا دستش را حرکت دهد تا جراح از عملکرد صحیح این نواحی مطمئن شود. این فرآیند به جراح کمک می‌کند تا نقشه دقیقی از مغز بیمار ایجاد کند. **مزایا و معایب جراحی مغز در حالت بیداری چیست؟** مزایا و معایب جراحی مغز در حالت بیداری شامل موارد زیر است: مزایا جراحی مغز در حالت بیداری: - دقت بالای جراحی و افزایش احتمال برداشت کامل ضایعه - کاهش خطر نقص‌های عصبی تا ۳۰ درصد - بهبود کیفیت زندگی و عملکرد بهتر گفتار و حرکت پس از عمل معایب جراحی مغز در حالت بیداری: - استرس روانی ناشی از هوشیار بودن در طول عمل - پیچیدگی فنی و نیاز به تیم جراحی بسیار ماهر - مدت‌زمان طولانی‌تر جراحی نسبت به روش‌های سنتی - با این حال، به دلیل بی‌حسی موضعی، درد معمولا قابل‌تحمل است
در سال ۲۰۲۱، مطالعه‌ای بر روی ۴۶۹ بیمار که تحت جراحی مغز در حالت بیداری (Awake Craniotomy) قرار گرفتند، نشان داد که تنها ۱.۷٪ از آن‌ها دچار عوارض جانبی دائمی شدند. در یک مطالعه دیگر، ۸۸٪ از بیماران مبتلا به گلیوبلاستوما که تحت این نوع جراحی قرار گرفتند، موفق به تکمیل فرآیند نقشه‌برداری مغزی شدند. Medical News Today
چه آمادگی‌هایی برای جراحی مغز در هوشیاری لازم است؟ آمادگی برای این جراحی شامل مراحل متعددی است که فراتر از آماده‌سازی‌های معمول جراحی است. بیماران باید از نظر روانی برای هوشیار ماندن در اتاق عمل آماده شوند، که این شامل جلسات مشاوره با روان‌شناس برای کاهش اضطراب است. تست‌های تصویربرداری مانند ام‌آر‌آی عملکردی و سی‌تی‌اسکن برای نقشه‌برداری دقیق مغز انجام می‌شود. علاوه بر این، آزمایش‌های عصبی برای ارزیابی گفتار، حافظه و حرکت قبل از عمل ضروری است تا معیاری برای مقایسه در حین جراحی فراهم شود. بیماران باید از چند هفته قبل از عمل از مصرف داروهایی مانند ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی که خطر خونریزی را افزایش می‌دهند، خودداری کنند. رژیم غذایی متعادل، خواب کافی و کاهش استرس نیز از توصیه‌های کلیدی پیش از جراحی هستند. **روند انجام جراحی مغز در حالت بیداری چگونه است؟** این جراحی شامل مراحل مشخصی است که با هماهنگی دقیق بین تیم جراحی انجام می‌شود. در جدول زیر، مراحل اصلی این فرآیند خلاصه شده است: در طول عمل، بیمار ممکن است از او خواسته شود جملاتی را تکرار کند، اشیاء را نام ببرد یا حتی آواز بخواند تا عملکرد نواحی گفتاری بررسی شود. این تعامل زنده، دقت جراحی را به حداکثر می‌رساند. چه نوع تومورهایی را می‌توان در حالت بیداری جراحی کرد؟
این روش به‌ویژه برای تومورهایی مناسب است که در نزدیکی نواحی حساس مغز مانند مراکز گفتار، حرکت یا حافظه قرار دارند. از جمله تومورهای رایج که با جراحی مغز در حالت بیداری قابل درمان هستند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
آیا جراحی مغز در بیداری برای همه بیماران مناسب است؟ این روش برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب بیمار به عوامل متعددی بستگی دارد. بیماران با شرایط زیر ممکن است کاندیدای مناسبی نباشند: - سن بالا یا سلامت جسمانی ضعیف. - اضطراب شدید یا ناتوانی در همکاری در طول عمل. - ضایعاتی که در نواحی غیرحساس مغز قرار دارند. بیماران جوان‌تر با سلامت عمومی خوب و توانایی همکاری در حین عمل، بهترین کاندیداها هستند. پزشک با ارزیابی شرایط بیمار، محل ضایعه و نتایج تست‌های پیش از عمل، تصمیم نهایی را می‌گیرد. *]:pointer-events-auto scroll-mt-(--header-height)" dir="auto" tabindex="-1">
هزینه و قیمت جراحی مغز در حالت بیداری چقدر است؟
هزینه جراحی مغز در حالت بیداری در ایران به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله نوع تومور (خوش‌خیم یا بدخیم)، موقعیت آن در مغز، بیمارستان یا کلینیک انتخابی، تجربه جراح، نوع بیمه و پوشش آن، و نیاز به تجهیزات تخصصی مانند سیستم‌های مپینگ مغزی.
**عوامل موثر بر هزینه‌ها:** 1. **نوع تومور**: تومورهای بدخیم یا پیچیده‌تر نیاز به جراحی‌های تخصصی‌تری دارند که هزینه را افزایش می‌دهد. 2. **تجهیزات مورد استفاده**: استفاده از سیستم‌های مپینگ مغزی و تجهیزات پیشرفته می‌تواند هزینه‌ها را بالا ببرد. 3. **بیمه**: پوشش بیمه‌ای می‌تواند بخش قابل توجهی از هزینه‌ها را پوشش دهد، اما میزان پوشش بستگی به نوع بیمه و قرارداد آن با بیمارستان دارد.
**تجربه بیماران از جراحی مغز در بیداری چگونه است؟** تجربه بیماران از این جراحی اغلب ترکیبی از شگفتی و اطمینان است. بسیاری گزارش می‌دهند که به دلیل بی‌حسی موضعی، دردی احساس نمی‌کنند، اما هوشیار بودن در اتاق عمل برایشان تجربه‌ای غیرمعمول است. > یکی از بیماران در تحقیقی اظهار داشت: «وقتی از من خواستند نام اشیاء را بگویم، حس کردم بخشی از فرآیند درمانم.» مطالعات نشان می‌دهند که بیش از 85 درصد بیماران از نتایج این جراحی رضایت دارند و معتقدند کیفیت زندگی‌شان بهبود یافته است. با این حال، برخی بیماران ممکن است به دلیل استرس روانی نیاز به حمایت روان‌شناختی پس از عمل داشته باشند. این تجربه، اگرچه چالش‌برانگیز است، به دلیل نتایج مثبت و دقت بالا، برای بسیاری ارزشمند است. **نتیجه‌گیری: چرا جراحی مغز در حالت بیداری آینده‌ پزشکی مغز و اعصاب است؟** جراحی مغز در حالت بیداری نه‌تنها یک تکنیک جراحی نوآورانه است، بلکه گامی موثر در جهت ارتقاء ایمنی، دقت و کیفیت زندگی بیماران محسوب می‌شود. > بر اساس مطالعات منتشرشده در *Journal of Neurosurgery*، نرخ بروز عوارض عصبی دائمی در این روش کمتر از 4٪ است، در حالی که در جراحی‌های سنتی ممکن است به بیش از 15٪ برسد. همچنین، درصد برداشت کامل تومورهای کم‌درجه در این بیماران تا 90٪ افزایش یافته است، بدون آن‌که عملکردهای حیاتی مغزی مختل شود. منبع
اشتراک‌گذاری:

مقالات مرتبط

مقالات دیگر از دکتر محمود یزدان پناهی

183 مقاله
جراحی فیوژن ستون فقرات چیست؟
مطالعه بیشتر

جراحی فیوژن ستون فقرات چیست؟

همجوشی ستون فقرات کمری چیست؟. همجوشی ستون فقرات کمری یا همجوشی ستون فقرات کمری یک روش جراحی است که برای درمان بیماری‌ه...

3 ماه پیش بخوانید
پارگی دیسک کمر + بررسی علائم، عوارض و درمان پارگی دیسک کمر
مطالعه بیشتر

پارگی دیسک کمر + بررسی علائم، عوارض و درمان پارگی دیسک کمر

پارگی دیسک کمر یکی از شایع‌ترین و در عین حال دردناک‌ترین اختلالات ستون فقرات است که بیشتر در ناحیه کمر دیده می‌شود. پارگ...

3 ماه پیش بخوانید
جراحی مغز برای درمان پارکینسون
مطالعه بیشتر

جراحی مغز برای درمان پارکینسون

جنبه های مختلف درمان پارکینسون با جراحی مغز جراحی مغز یک گزینه درمانی ارزشمند برای بیماری پارکینسون ارائه می دهد که علا...

3 ماه پیش بخوانید
مراقبت های بعد از جراحی دیسک گردن + طرز خوابیدن بعد از عمل
مطالعه بیشتر

مراقبت های بعد از جراحی دیسک گردن + طرز خوابیدن بعد از عمل

مراقبت های بعد از جراحی دیسک گردن | تغذیه بعد از عمل دیسک گردن آخرین بروزرسانی: 08 نوامبر 2025 تغذیه م...

3 ماه پیش بخوانید
درمان دیسک گردن بدون جراحی
مطالعه بیشتر

درمان دیسک گردن بدون جراحی

فیزیوتراپی فیزیوتراپی یکی از موثرترین روش های غیرجراحی برای درمان دیسک گردن است که به کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و تق...

3 ماه پیش بخوانید
پیشگیری از دیسک گردن با ورزش
مطالعه بیشتر

پیشگیری از دیسک گردن با ورزش

آیا می توان با ورزش از دیسک گردن جلوگیری کرد؟ فتق دیسک گردن یکی از مشکلات شایعی است که می تواند منجر به درد و ناراحتی ش...

3 ماه پیش بخوانید
جراحی دیسک کمر با پلاتین
مطالعه بیشتر

جراحی دیسک کمر با پلاتین

روش انجام جراحی دیسک کمر با پلاتین جراحی دیسک کمر با پلاتین روشی پیشرفته برای درمان آسیب های شدید دیسک و بی ثباتی ستون...

3 ماه پیش بخوانید
تغذیه مناسب برای دیسک گردن
مطالعه بیشتر

تغذیه مناسب برای دیسک گردن

غذاهای مفید برای دیسک گردن غذاهای خاصی وجود دارد که ممکن است برای دیسک گردن فواید داشته باشد. اما نمی توان با قطعیت گفت...

3 ماه پیش بخوانید
شایع ترین علائم دیسک گردن
مطالعه بیشتر

شایع ترین علائم دیسک گردن

علائم اولیه دیسک گردن بی حسی دست بی حسی دست یکی از علائم دیسک گردن است که معمولاً به دلیل فشار روی اعصاب گردنی رخ می د...

3 ماه پیش بخوانید
پارگی دیسک گردن
مطالعه بیشتر

پارگی دیسک گردن

پارگی دیسک گردن چیست؟ پارگی دیسک گردن یک آسیب یا شکاف در دیواره خارجی دیسک‌ها بین مهره‌های گردن است که معمولاً به دلیل...

3 ماه پیش بخوانید
عمل دیسک کمر با پروتز
مطالعه بیشتر

عمل دیسک کمر با پروتز

روش دیسک کمر با پروتز جراحی دیسک کمر با پروتز روشی پیشرفته برای درمان مشکلات دیسک بین مهره ای است. این جراحی معمولا در...

3 ماه پیش بخوانید
هزینه جراحی دیسک کمر
مطالعه بیشتر

هزینه جراحی دیسک کمر

نوع جراحی دیسک کمر نوع جراحی دیسک کمر یکی از مهم ترین عوامل موثر بر هزینه جراحی دیسک کمر است. جراحی های باز معمولا هزین...

3 ماه پیش بخوانید
خطرناک ترین دیسک کمر، روش های درمانی و علائم دیسک کمر خطرناک
مطالعه بیشتر

خطرناک ترین دیسک کمر، روش های درمانی و علائم دیسک کمر خطرناک

خطرناک ترین نوع دیسک کمر چیست؟ در میان انواع مختلف فتق دیسک کمر، نوع "دیسک جدا شده" یا "دیسک رها شده" به عنوان خطرناک ت...

3 ماه پیش بخوانید
پیشگیری از دیسک کمر
مطالعه بیشتر

پیشگیری از دیسک کمر

تناسب اندام، کلید طلایی سلامت ستون فقرات حفظ تناسب اندام یکی از موثرترین راه ها برای پیشگیری از دیسک کمر است... اضافه...

3 ماه پیش بخوانید
دیسک کمر خفیف و شدید
مطالعه بیشتر

دیسک کمر خفیف و شدید

تفاوت بین دیسک کمر خفیف و شدید در موارد خفیف بیرون زدگی معمولاً فشاری به اعصاب وارد نمی شود، اما در موارد شدید، اعصاب...

3 ماه پیش بخوانید
کارهایی که برای دیسک کمر مضر است
مطالعه بیشتر

کارهایی که برای دیسک کمر مضر است

آیا بالا رفتن از پله برای دیسک کمر مضر است؟.. یکی از کارهایی که برای دیسک کمر مضر است و منجر به تشدید درد در مشکلات دیس...

3 ماه پیش بخوانید
جراحی دیسککتومی چیست؟
مطالعه بیشتر

جراحی دیسککتومی چیست؟

انواع دیسککتومی در جراحی دیسککتومی سه نوع رایج وجود دارد که بسته به محل دیسک و شرایط بیمار انتخاب می شوند. هر کدام از ا...

3 ماه پیش بخوانید