به یاد فرزندان جاویدان این سرزمین

یادشان همواره در قلب این خاک زنده خواهد ماند

جراحی مغز به صورت بیدار
مقاله تخصصی

جراحی مغز به صورت بیدار

3 ماه پیش
859 بازدید
دکتر محمود یزدان پناهی

دکتر محمود یزدان پناهی

تهران

جراح مغز و اعصاب و جراح ستون فقرات و دیسک

جراحی مغز در حالت بیداری چیست؟ جراحی مغز در حالت بیداری روشی پیشرفته است که در آن بیمار در بخش‌هایی از عمل هوشیار باقی می‌ماند تا جراح بتواند عملکردهای مغزی را به‌طور دقیق ارزیابی کند. این تکنیک معمولا زمانی به کار می‌رود که ضایعه‌ای مانند **عمل تومور مغزی** یا کانون صرع در نزدیکی نواحی حساس مغز قرار داشته باشد. برخلاف جراحی‌های سنتی که بیمار تحت بیهوشی کامل است، در این روش تنها پوست سر و جمجمه بی‌حس می‌شوند، زیرا مغز خود گیرنده‌های درد ندارد، و این امکان را فراهم می‌کند که عملکردهای حیاتی مغز حین عمل حفظ شوند و دقت جراحی افزایش یابد. ### دلیل انجام جراحی مغز در حالت بیداری چیست؟ **جراحی مغز در حالت بیداری** به چند دلیل کلیدی انجام می‌شود: 1. حفظ عملکردهای حیاتی مانند توانایی صحبت کردن، حرکت یا حافظه. 2. کاهش خطر عوارض عصبی پس از عمل؛ مثال: جلوگیری از آسیب به ناحیه گفتار در صورت قرارگیری تومور نزدیک آن. 3. تعامل زنده با بیمار در طول جراحی و استفاده از تکنیک‌های مپینگ مغزی برای افزایش دقت عمل. 4. اهمیت ویژه در مواردی که ضایعه در نواحی عملکردی مغز قرار دارد. ### تفاوت جراحی مغز در حالت بیداری با جراحی سنتی چیست؟ تفاوت اصلی جراحی مغز در حالت بیداری با **جراحی مغز باز** در هوشیاری بیمار و تعامل زنده با جراح است. در روش بیداری، بیمار وظایفی مانند صحبت کردن یا حرکت دادن دست‌ها را انجام می‌دهد تا نواحی حساس مغز دقیق‌تر شناسایی شوند، در حالی که در جراحی سنتی بیمار کاملاً بیهوش است و جراح تنها با تصاویر و تجربه خود عمل می‌کند. این روش دقت عمل را افزایش داده و خطر آسیب عصبی را کاهش می‌دهد. **چه بیماری‌هایی با جراحی مغز در حالت بیداری درمان می‌شوند؟** این روش برای درمان بیماری‌هایی که به نواحی حساس مغز مرتبط هستند، استفاده می‌شود. بیماری‌های رایج شامل موارد زیر هستند: - تومورهای مغزی، مانند گلیوماهای کم‌درجه یا مننژیوم‌های نزدیک به نواحی عملکردی. - صرع مقاوم به درمان، به‌ویژه زمانی که کانون صرع در نواحی حساس مانند لوب گیجگاهی قرار دارد. - اختلالات حرکتی مانند پارکینسون یا دیستونی، به‌خصوص در جراحی‌های تحریک عمقی مغز. بر اساس مطالعات، حدود 20 درصد از جراحی‌های مغز برای تومورهای نزدیک به نواحی حساس از این روش استفاده می‌کنند تا خطر نقص‌های عصبی کاهش یابد. این تکنیک به‌ویژه در مواردی که ضایعه به مراکز گفتار یا حافظه نزدیک است، نتایج مثبتی نشان داده است. **چه بخش‌هایی از مغز در حالت بیداری جراحی می‌شوند؟** مغز انسان از بخش‌های مختلفی تشکیل شده که هر کدام نقش خاصی در عملکردهای روزمره دارند. در جراحی مغز در حالت بیداری، جراحان معمولاً روی نواحی زیر تمرکز می‌کنند: 1. لوب پیشانی: مسئول تفکر، برنامه‌ریزی و حرکات ارادی. 2. لوب گیجگاهی: مرتبط با حافظه، شنوایی و درک زبان. 3. ناحیه بروکا: مرکز اصلی تولید گفتار. 4. ناحیه ورنیکه: مسئول درک زبان. 5. قشر حرکتی: کنترل حرکات بدن. جراحان با استفاده از تحریک الکتریکی مستقیم، این نواحی را در حین عمل شناسایی می‌کنند. برای مثال، بیمار ممکن است در طول جراحی کلماتی را تکرار کند یا دستش را حرکت دهد تا جراح از عملکرد صحیح این نواحی مطمئن شود. این فرآیند به جراح کمک می‌کند تا نقشه دقیقی از مغز بیمار ایجاد کند. **مزایا و معایب جراحی مغز در حالت بیداری چیست؟** مزایا و معایب جراحی مغز در حالت بیداری شامل موارد زیر است: مزایا جراحی مغز در حالت بیداری: - دقت بالای جراحی و افزایش احتمال برداشت کامل ضایعه - کاهش خطر نقص‌های عصبی تا ۳۰ درصد - بهبود کیفیت زندگی و عملکرد بهتر گفتار و حرکت پس از عمل معایب جراحی مغز در حالت بیداری: - استرس روانی ناشی از هوشیار بودن در طول عمل - پیچیدگی فنی و نیاز به تیم جراحی بسیار ماهر - مدت‌زمان طولانی‌تر جراحی نسبت به روش‌های سنتی - با این حال، به دلیل بی‌حسی موضعی، درد معمولا قابل‌تحمل است
در سال ۲۰۲۱، مطالعه‌ای بر روی ۴۶۹ بیمار که تحت جراحی مغز در حالت بیداری (Awake Craniotomy) قرار گرفتند، نشان داد که تنها ۱.۷٪ از آن‌ها دچار عوارض جانبی دائمی شدند. در یک مطالعه دیگر، ۸۸٪ از بیماران مبتلا به گلیوبلاستوما که تحت این نوع جراحی قرار گرفتند، موفق به تکمیل فرآیند نقشه‌برداری مغزی شدند. Medical News Today
چه آمادگی‌هایی برای جراحی مغز در هوشیاری لازم است؟ آمادگی برای این جراحی شامل مراحل متعددی است که فراتر از آماده‌سازی‌های معمول جراحی است. بیماران باید از نظر روانی برای هوشیار ماندن در اتاق عمل آماده شوند، که این شامل جلسات مشاوره با روان‌شناس برای کاهش اضطراب است. تست‌های تصویربرداری مانند ام‌آر‌آی عملکردی و سی‌تی‌اسکن برای نقشه‌برداری دقیق مغز انجام می‌شود. علاوه بر این، آزمایش‌های عصبی برای ارزیابی گفتار، حافظه و حرکت قبل از عمل ضروری است تا معیاری برای مقایسه در حین جراحی فراهم شود. بیماران باید از چند هفته قبل از عمل از مصرف داروهایی مانند ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی که خطر خونریزی را افزایش می‌دهند، خودداری کنند. رژیم غذایی متعادل، خواب کافی و کاهش استرس نیز از توصیه‌های کلیدی پیش از جراحی هستند. **روند انجام جراحی مغز در حالت بیداری چگونه است؟** این جراحی شامل مراحل مشخصی است که با هماهنگی دقیق بین تیم جراحی انجام می‌شود. در جدول زیر، مراحل اصلی این فرآیند خلاصه شده است: در طول عمل، بیمار ممکن است از او خواسته شود جملاتی را تکرار کند، اشیاء را نام ببرد یا حتی آواز بخواند تا عملکرد نواحی گفتاری بررسی شود. این تعامل زنده، دقت جراحی را به حداکثر می‌رساند. چه نوع تومورهایی را می‌توان در حالت بیداری جراحی کرد؟
این روش به‌ویژه برای تومورهایی مناسب است که در نزدیکی نواحی حساس مغز مانند مراکز گفتار، حرکت یا حافظه قرار دارند. از جمله تومورهای رایج که با جراحی مغز در حالت بیداری قابل درمان هستند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
آیا جراحی مغز در بیداری برای همه بیماران مناسب است؟ این روش برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب بیمار به عوامل متعددی بستگی دارد. بیماران با شرایط زیر ممکن است کاندیدای مناسبی نباشند: - سن بالا یا سلامت جسمانی ضعیف. - اضطراب شدید یا ناتوانی در همکاری در طول عمل. - ضایعاتی که در نواحی غیرحساس مغز قرار دارند. بیماران جوان‌تر با سلامت عمومی خوب و توانایی همکاری در حین عمل، بهترین کاندیداها هستند. پزشک با ارزیابی شرایط بیمار، محل ضایعه و نتایج تست‌های پیش از عمل، تصمیم نهایی را می‌گیرد. *]:pointer-events-auto scroll-mt-(--header-height)" dir="auto" tabindex="-1">
هزینه و قیمت جراحی مغز در حالت بیداری چقدر است؟
هزینه جراحی مغز در حالت بیداری در ایران به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله نوع تومور (خوش‌خیم یا بدخیم)، موقعیت آن در مغز، بیمارستان یا کلینیک انتخابی، تجربه جراح، نوع بیمه و پوشش آن، و نیاز به تجهیزات تخصصی مانند سیستم‌های مپینگ مغزی.
**عوامل موثر بر هزینه‌ها:** 1. **نوع تومور**: تومورهای بدخیم یا پیچیده‌تر نیاز به جراحی‌های تخصصی‌تری دارند که هزینه را افزایش می‌دهد. 2. **تجهیزات مورد استفاده**: استفاده از سیستم‌های مپینگ مغزی و تجهیزات پیشرفته می‌تواند هزینه‌ها را بالا ببرد. 3. **بیمه**: پوشش بیمه‌ای می‌تواند بخش قابل توجهی از هزینه‌ها را پوشش دهد، اما میزان پوشش بستگی به نوع بیمه و قرارداد آن با بیمارستان دارد.
**تجربه بیماران از جراحی مغز در بیداری چگونه است؟** تجربه بیماران از این جراحی اغلب ترکیبی از شگفتی و اطمینان است. بسیاری گزارش می‌دهند که به دلیل بی‌حسی موضعی، دردی احساس نمی‌کنند، اما هوشیار بودن در اتاق عمل برایشان تجربه‌ای غیرمعمول است. > یکی از بیماران در تحقیقی اظهار داشت: «وقتی از من خواستند نام اشیاء را بگویم، حس کردم بخشی از فرآیند درمانم.» مطالعات نشان می‌دهند که بیش از 85 درصد بیماران از نتایج این جراحی رضایت دارند و معتقدند کیفیت زندگی‌شان بهبود یافته است. با این حال، برخی بیماران ممکن است به دلیل استرس روانی نیاز به حمایت روان‌شناختی پس از عمل داشته باشند. این تجربه، اگرچه چالش‌برانگیز است، به دلیل نتایج مثبت و دقت بالا، برای بسیاری ارزشمند است. **نتیجه‌گیری: چرا جراحی مغز در حالت بیداری آینده‌ پزشکی مغز و اعصاب است؟** جراحی مغز در حالت بیداری نه‌تنها یک تکنیک جراحی نوآورانه است، بلکه گامی موثر در جهت ارتقاء ایمنی، دقت و کیفیت زندگی بیماران محسوب می‌شود. > بر اساس مطالعات منتشرشده در *Journal of Neurosurgery*، نرخ بروز عوارض عصبی دائمی در این روش کمتر از 4٪ است، در حالی که در جراحی‌های سنتی ممکن است به بیش از 15٪ برسد. همچنین، درصد برداشت کامل تومورهای کم‌درجه در این بیماران تا 90٪ افزایش یافته است، بدون آن‌که عملکردهای حیاتی مغزی مختل شود. منبع
اشتراک‌گذاری:

مقالات مرتبط

مقالات دیگر از دکتر محمود یزدان پناهی

183 مقاله
عمل تومور طناب نخاعی گردن
مطالعه بیشتر

عمل تومور طناب نخاعی گردن

انواع جراحی تومور نخاع گردن انواع روش های درمان تومور نخاعی بسته به محل تومور، نوع آن (خوش خیم یا بدخیم) و وضعیت بیمار...

3 ماه پیش بخوانید
تومور طناب نخاعی قفسه سینه
مطالعه بیشتر

تومور طناب نخاعی قفسه سینه

تومور طناب نخاعی قفسه سینه چیست؟ تومور نخاعی توراسیک به تومورهایی اطلاق می شود که در ناحیه قفسه سینه (قفسه سینه) نخاع ای...

3 ماه پیش بخوانید
جدیدترین روش درمان دیسک کمر
مطالعه بیشتر

جدیدترین روش درمان دیسک کمر

روش های غیر جراحی درمان دیسک کمر همانطور که گفته شد درمان دیسک کمر به دو دسته کلی روش‌های غیرجراحی و جراحی تقسیم می‌شود...

3 ماه پیش بخوانید
فتق دیسک چیست و چگونه ایجاد می شود؟
مطالعه بیشتر

فتق دیسک چیست و چگونه ایجاد می شود؟

علائم فتق دیسک چیست؟ علائم فتق دیسک بسته به محل فتق و شدت فشار روی اعصاب مجاور متفاوت است. اگر فردی مشکوک به فتق دیسک با...

3 ماه پیش بخوانید
اپاندیموم تومور نخاعی
مطالعه بیشتر

اپاندیموم تومور نخاعی

اپاندیموم تومور نخاعی چیست؟ تومور نخاعی اپاندیموم نوع نادری از تومور است که از سلول‌های اپاندیمی پوشاننده کانال مرکزی ن...

3 ماه پیش بخوانید
انواع جراحی دیسک کمر
مطالعه بیشتر

انواع جراحی دیسک کمر

جراحی لامینکتومی جراحی لامینکتومی یکی از انواع جراحی دیسک کمر است که در آن بخشی از لامینا (استخوانی که طناب نخاعی را می...

3 ماه پیش بخوانید
ورزش برای دیسک کمر
مطالعه بیشتر

ورزش برای دیسک کمر

بهترین ورزش برای دیسک کمر و سیاتیک کشش های ایستا به حرکات کنترل شده و پیوسته ای گفته می شود که فرد پس از رسیدن به محدو...

3 ماه پیش بخوانید
میلوپاتی چیست؟ + انواع، تشخیص و درمان
مطالعه بیشتر

میلوپاتی چیست؟ + انواع، تشخیص و درمان

انواع میلوپاتی انواع میلوپاتی به طور کلی به سه دسته اصلی تقسیم می شوند که هر کدام از این انواع علت و الگوی خاصی برای آ...

3 ماه پیش بخوانید
نحوه صحیح نشستن و خوابیدن برای دیسک کمر
مطالعه بیشتر

نحوه صحیح نشستن و خوابیدن برای دیسک کمر

روش صحیح نشستن و خوابیدن برای دیسک کمر هنگام نشستن و خوابیدن با دیسک کمر، باید موقعیت و ارگونومی مناسب را در اولویت قر...

3 ماه پیش بخوانید
علائم تومور نخاع
مطالعه بیشتر

علائم تومور نخاع

علائم تومور خوش خیم ستون فقرات **علائم تومور خوش خیم ستون فقرات** بسته به محل تومور متفاوت است. اختلال در کنترل مثانه و...

3 ماه پیش بخوانید
بیماری دژنراتیو دیسک چیست؟
مطالعه بیشتر

بیماری دژنراتیو دیسک چیست؟

انواع بیماری دیسک دژنراتیو شناخت انواع بیماری دژنراتیو دیسک به تشخیص بهتر و انتخاب درمان مناسب کمک می کند... در ادامه...

3 ماه پیش بخوانید
آیا دیسک کمر بهبود می یابد؟
مطالعه بیشتر

آیا دیسک کمر بهبود می یابد؟

آیا بیرون زدگی دیسک کمر قابل درمان است؟ بله؛ روش های زیادی برای **درمان دیسک کمر** یا فتق دیسک وجود دارد. به طور کلی پز...

3 ماه پیش بخوانید

جراحی لامینکتومی

فشار بالا در کانال نخاعی اغلب به دلیل رشد غیرطبیعی و بیش از حد استخوان های ستون فقرات ایجاد می شود و در افراد مبتلا به آ...

3 ماه پیش بخوانید
ورزش برای دیسک قفسه سینه
مطالعه بیشتر

ورزش برای دیسک قفسه سینه

مزایای ورزش برای دیسک قفسه سینه ورزش برای دیسک سینه فواید بی شماری برای افرادی دارد که با این مشکل دست و پنجه نرم می کن...

3 ماه پیش بخوانید
درد پشت گردن نشانه چیست؟ علائم، نشانه و روش های درمان موثر
مطالعه بیشتر

درد پشت گردن نشانه چیست؟ علائم، نشانه و روش های درمان موثر

درد پشت گردن | بررسی علل، علائم، تشخیص و روش‌های درمان آخرین بروزرسانی: 18 نوامبر 2025 درد پشت گردن اغ...

3 ماه پیش بخوانید
سایش مهره گردن
مطالعه بیشتر

سایش مهره گردن

پوشش مهره های گردن چیست؟. اسپوندیلوز گردنی معمولاً به وضعیتی به نام اسپوندیلوز گردنی یا استئوآرتریت گردنی اشاره دارد. اس...

3 ماه پیش بخوانید
ناوبری و جراحی مغز: جراحی با سیستم ناوبری
مطالعه بیشتر

ناوبری و جراحی مغز: جراحی با سیستم ناوبری

ناوبری و جراحی مغز ترکیبی از فناوری پیشرفته و دانش پزشکی است که به جراحان مغز و اعصاب اجازه می دهد تا عملیات پیچیده را ب...

3 ماه پیش بخوانید