به یاد فرزندان جاویدان این سرزمین

یادشان همواره در قلب این خاک زنده خواهد ماند

17 علت بی حسی انگشتان [راست، چپ و هنگام خواب]
مقاله تخصصی

17 علت بی حسی انگشتان [راست، چپ و هنگام خواب]

4 هفته پیش
763 بازدید

17 علت بی حسی انگشتان [راست، چپ و هنگام خواب]

اخبار عاشوری

در انتظار بررسی توسط تیم پزشکی درمانکده

بررسی علت بی حسی انگشتان بر اساس این مشکل برای افرادی که به طور منظم با این مشکل مواجه می شوند بسیار مهم است. اگرچه این موضوع در بسیاری از موارد موقتی و بی ضرر است، اما در برخی موارد خاص ممکن است سیگنال خطری برای فشار بر روی اعصاب، اختلال در جریان خون یا آسیب به سیستم عصبی محیطی باشد. این مشکل معمولاً به صورت تاخیر در حس لامسه، سوزن سوزن شدن یا کاهش حس در انگشتان ایجاد می شود و اگر مدام تکرار شود، می تواند نشانه یک بیماری یا آسیب جدی باشد. در این مقاله از نشانه احساس انگشتان چیست؟

  • بی حسی انگشتان در خواب
  • دلیل بی‌حسی
  • بارداری
  • تفاوت بی حسی دست راست و چپ href="#h-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%84">پرسش‌های متداول<2h>nuhat?

    آیا بی حسی در انگشتان می تواند یک علامت باشد؟ فشار موقت روی اعصاب یا گردش خون، اما گاهی اوقات نشانه اختلالات عصبی، متابولیک یا مشکلات جدی تر است. مهم ترین دلایل بی حسی انگشتان به شرح زیر است:

    1- فشار موقت به اعصاب یا موقعیت نادرست دست

    قرار دادن طولانی مدت دست راست در وضعیت ثابت مانند خوابیدن روی دست، تکیه دادن مداوم به آرنج یا کار طولانی مدت با فشار، فشار قوی بر روی ماوس می تواند باعث شود که فشار روی تخته، فشار قوی و قوی روی موس ایجاد شود. اعصاب. این عارضه معمولاً بی ضرر است و با تغییر وضعیت، حرکت دست و بهبود گردش خون برطرف می شود.

    در این حالت، بی حسی اغلب کوتاه مدت است و با علائمی مانند سوزن سوزن شدن یا سوفل زدن همراه است. اگر این حالت به طور مکرر تکرار شود، می تواند نشانه استفاده نادرست از دست در فعالیت های روزانه باشد. 2- سندرم تونل کارپال در دست راست سندرم تونل کارپال معمولا در افرادی که دست غالب آنها دست راست است بیشتر دیده می شود. در این بیماری، عصب میانی در ناحیه مچ فشار می‌یابد و باعث بی‌حسی، سوزن سوزن شدن یا درد در انگشت شست، انگشت اشاره، انگشت میانی و نیمی از انگشت حلقه می‌شود.

    این مشکل معمولاً در افرادی دیده می‌شود که کارهای تکراری با دست راست انجام می‌دهند، مانند تایپ کردن، کار کردن با ابزارهای دستی یا استفاده از ابزارهای دستی، استفاده از تلفن همراه برای مدتی طولانی. درد و بی حسی آیا آن را در انگشتان خود دارید؟

    امروز برای معاینه و درمان با یک متخصص مشورت کنید. اعصاب گردنی (دیسک گردن)

    فشرده شدن یا التهاب عصب دهانه رحم، به ویژه در اثر آرتروز دیسک گردن یا مهره های گردن، می تواند باعث بی حسی انگشتان شود. در این حالت سیگنال های عصبی از گردن مختل می شوند. بی حسی ناشی از مشکلات گردن معمولاً با درد گردن، شانه یا بازو همراه است و ممکن است با حرکت دادن سر تشدید یا تسکین یابد. این نوع بیهوشی اغلب دائمی تر از بیهوشی موقت است.

    4- دیابت و نوروپاتی محیطی

    در افراد مبتلا به دیابت، بالا بودن قند خون طولانی مدت می تواند به اعصاب محیطی آسیب برساند و باعث نوروپاتی دیابتی شود. این آسیب معمولاً به صورت بی حسی، گزگز یا سوزش در انگشتان دست و پا ظاهر می شود. در برخی افراد، ممکن است ابتدا بی حسی در یک طرف بدن از جمله بازوی راست احساس شود. کنترل نادرست قند خون یکی از مهم ترین عوامل تشدید کننده این نوع بی حسی است.

    5- کمبود ویتامین ها به ویژه ویتامین B12

    کمبود ویتامین B12 یکی از علل مهم و قابل درمان بی حسی انگشتان است. این ویتامین در سلامت اعصاب نقش حیاتی دارد و کمبود آن می تواند باعث اختلال در انتقال پیام های عصبی شود. بی‌حسی ناشی از کمبود B12 اغلب با علائمی مانند ضعف، خستگی، رنگ پریدگی و در موارد شدید، مشکلات تعادلی همراه است و در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به آسیب عصبی دائمی شود.

    6- سکته مغزی یا حمله ایسکمیک گذرا (TIA) به‌ویژه اگر در انگشت راست، بی‌حسی انگشت راست همراه باشد

    ضعف، تکلم نامفهوم، افتادگی صورت یا سرگیجه. این می تواند نشانه ای از سکته مغزی یا حمله ایسکمیک گذرا باشد. از آنجایی که نیمکره چپ مغز حرکت و احساس سمت راست بدن را کنترل می کند، آسیب به این ناحیه می تواند باعث بی حسی در دست راست شود. این وضعیت یک اورژانس پزشکی محسوب می شود و نیاز به اقدام فوری دارد.

    7- بیماری ام اس (MS)

    در بیماری ام اس، سیستم ایمنی به غلاف محافظ اعصاب حمله می کند و این باعث اختلال در انتقال پیام های عصبی می شود. بی حسی انگشت می تواند یکی از علائم اولیه یا دوره ای این بیماری باشد. این بی حسی ممکن است موقت یا طولانی مدت باشد و اغلب با علائم دیگری مانند تاری دید، ضعف عضلانی یا خستگی مفرط همراه است. 8- اختلالات گردش خون و مشکلات عروقی. کاهش جریان خون در دست، به خصوص به دلیل بیماری های عروقی، می تواند باعث بی حسی و سردی انگشتان شود. این وضعیت در بیماری هایی مانند رینود یا انسداد عروق محیطی دیده می شود. در این شرایط، بی حسی معمولاً با تغییر رنگ پوست، احساس سرما یا درد همراه است و ممکن است با گرم شدن دست بهبود یابد.

    9- مصرف طولانی مدت الکل

    مصرف مزمن و طولانی مدت الکل می تواند به اعصاب محیطی آسیب برساند و منجر به نوروپاتی الکلی شود. این آسیب اغلب به صورت بی حسی و گزگز در دست و پا ظاهر می شود. در برخی افراد، بی حسی ممکن است ابتدا در دست غالب یعنی دست راست احساس شود و به تدریج گسترش یابد.

    10- بیماری های تیروئید

    کم کاری تیروئید می تواند باعث احتباس مایعات و فشار بر روی اعصاب محیطی شود که منجر به بی حسی در انگشتان می شود. این بی حسی معمولاً تدریجی است و با علائمی مانند افزایش وزن، خستگی و خشکی پوست همراه است.

    11- عفونت ها و بیماری های التهابی

    برخی عفونت های ویروسی یا باکتریایی مانند زونا و عفونت های ویروسی شدید می توانند اعصاب را درگیر کرده و باعث بی حسی انگشتان دست شوند. در این موارد، بی حسی ممکن است همراه با درد، تب یا علائم عمومی بیماری باشد.

    12- اثر نامطلوب شیمی درمانی (نوروپاتی شیمی درمانی)

    یکی از عوارض جانبی رایج برخی از داروهای شیمی درمانی نوروپاتی محیطی است که باعث آسیب به اعصاب دست و پا می شود. این وضعیت می تواند باعث بی حسی، سوزن سوزن شدن، سوزش یا ضعف در انگشتان شود. نوروپاتی شیمی درمانی معمولاً در اثر مصرف برخی داروها مانند کوئرستین، تاکسول یا وین کریستین ایجاد می شود و شدت آن به نوع دارو، دوز و مدت درمان بستگی دارد. در بسیاری از بیماران، بی حسی ابتدا از انگشتان دست غالب شروع می شود و ممکن است تا مدتی پس از اتمام درمان ادامه یابد.

    یکی از مهم ترین دلایل بی حسی انگشتان در خواب، قرار گرفتن دست در وضعیت نامناسب و فشرده شدن اعصاب دست است.

    علل بی حسی انگشتان در خواب

    وقتی انگشتان در خواب بی حس می شوند، به این معنی است که در عملکرد عصبی یا گردش خون مشکلی وجود دارد. بی حسی انگشتان هنگام خواب که به دست خواب نیز معروف است، یک اختلال موقتی است که معمولاً پس از چند دقیقه برطرف می شود. هنگامی که مچ دست یا آرنج در موقعیت نامناسبی قرار می گیرد، گردش خون یا ارسال پیام های عصبی مختل می شود و با تغییر وضعیت خواب، احساس برمی گردد.

    اما اگر این بی حسی مکررا ادامه یابد یا با درد، ضعف یا گزگز همراه باشد، ممکن است یک اختلال عصبی قوی تری مانند وجود داشته باشد. در ادامه به مهم ترین دلایلی که باعث بی حسی انگشتان در خواب می شود اشاره کرده ایم:

    آیا نگران علائم عصبی مانند بی حسی انگشتان هستید؟

    قبل از اینکه خیلی دیر شود، معاینه اعصاب انجام دهید "> متخصص مغز و اعصاب مشاوره تلفنی با متخصص مغز و اعصاب

    1- وضعیت نامناسب در هنگام خواب و فشار موضعی بر روی عصب یا ورید

    قرار دادن دست یا بازو در زیر مچ و مچ و مچ دست زاویه نامناسب، باعث می شود اعصاب یا وریدها تحت فشار قرار گیرند. این فشار موقت باعثقطع یا کاهش جریان عصبی یا خون در دست ها و انگشتان می شود و باعث بی حسی یا گزگز در شب می شود. در این حالت معمولاً با تغییر وضعیت و دور نگه داشتن دست ها از سر یا بدن مشکل حل می شود.

    2- فشردگی عصب میانی در مچ دست یا آرنج

    اگر مچ دست در هنگام خواب خم شده باشد یا در وضعیتی قرار گیرد که تونل کارپال تحت فشار باشد، عصب میانی که مسئول اعصاب میانی، اندیس اندیس، در قسمت میانی، احساس، می باشد. انگشت حلقه، تحت فشار است. طول می کشد این نوع بی حسی معمولاً در شب یا صبح بعد از بیدار شدن از خواب رخ می دهد، اما اگر در طول روز رخ دهد، باید وضعیت بیمار توسط متخصص مغز و اعصاب بررسی شود.

    سندرم تونل کارپال یکی از شایع ترین اختلالات دست است. این بیماری در اثر فشار بر عصب مدیان در تونل مچ دست ایجاد می شود.

    سندرم تونل کارپال یکی از شایع ترین بیماری های دست است. این به دلیل فشار روی عصب میانی در تونل کارپال مچ دست است.

    به نقل از وب سایت mayoclinic

    3- فشردگی عصب اولنار (عصب اولنار) یا رادیال (عصب رادیال)

    بی حسی انگشتان تنها محدود به عصب مدیان نیست. اگر آرنج یا مچ دست در زاویه یا فشار خاصی قرار گیرد، عصب اولنار یا عصب رادیال ممکن است تحت فشار قرار گیرد. این می تواند منجر به بی حسی در پشت دست، انگشت کوچک یا شست شود. بنابراین، معاینه انگشتانی که بی حس می شوند می تواند سرنخی برای اینکه کدام عصب تحت فشار قرار گرفته است باشد.

    4- اختلال در گردش خون به دلیل وضعیت خواب یا مشکلات عروقی

    گاهی اوقات بی حسی انگشتان مربوط به فشردگی عصب نیست و به دلیل اختلال جریان خون ایجاد می شود. این مشکل زمانی رخ می دهد که دست در زیر بدن یا در موقعیتی باشد که رگ ها فشرده شده باشند. این انسداد جریان خون باعث می شود سلول های عصبی نتوانند پیام های حسی را منتقل کنند و بی حسی یا گزگز در دست ایجاد می شود. اگر این شرایط به طور مکرر تکرار شوند، آسیب عصبی یا عروقی ممکن است رخ دهد. بنابراین توجه به وضعیت خواب و گردش خون برای جلوگیری از بروز مشکلات جدی بسیار مهم است.

    5- آسیب مزمن اعصاب یا اختلالات عصبی و متابولیک

    بی حسی انگشتان همیشه موقتی نیست و بسیاری از اوقات ممکن است فرد در خواب و بیداری این احساس را تجربه کند. اگر اعصاب توسط بیماری هایی مانند دیابت، کمبود ویتامین یا سایر اختلالات عصبی یا متابولیک آسیب ببینند، بی حسی می تواند مداوم و شدید باشد. در این حالت، خواب ممکن است بی‌حسی را تشدید کند زیرا بدن حرکت کمتری دارد و گردش خون یا فعالیت عصبی کاهش می‌یابد.

    دلیل بی‌حسی انگشتان در دوران بارداری

    بسیاری از زنان در دوران بارداری دچار بی‌حسی، گزگز یا گزگز در دست‌ها و انگشتان می‌شوند. مهمترین علت بی حسی انگشتان در این دوران تغییرات فیزیولوژیکی طبیعی در بدن است. در بسیاری از موارد این حالت درسه ماهه دوم یا سوم بارداری بروز می کند و پس از تولد کودک به تدریج برطرف می شود. در زیر دلایل بی حسی انگشتان در دوران بارداری آورده شده است:

    • احتباس مایعات و تورم: تورم دست و مچ به دلیل احتباس مایعات باعث ایجاد فشار بر روی اعصاب و ایجاد بی‌حسی می‌شود.
    • سندرم تونل کارپال:بی‌حسی در مچ دست، فشار در عصب میانی مچ دست و مچ دست باعث ایجاد فشار روی اعصاب می‌شود و باعث بی‌حسی می‌شود. وسط و بخشی از انگشت حلقه.
    • تغییرات هورمونی و شل شدن بافت ها: هورمون های بارداری رباط ها را نرم می کند و ثبات مچ دست کاهش می یابد، فشار روی عصب آسان تر می شود.
    • افزایش وزن و فشار مکانیکی: بزرگ شدن شکم و تغییر فشار اعصاب اضافی بر روی دست ها.
    • کاهش فعالیت بدنی و گردش خون. ضعیف تر: بی تحرکی جریان خون را کند می کند و اعصاب را کمتر تحریک می کند، بی حسی بدتر می شود.
    • شرایط پس زمینه: مشکلات عصبی ناشی از بیماری یا کمبود ویتامین می تواند بی حسی دست را افزایش دهد.
    بی حسی انگشتان در دوران بارداری معمولاً موقتی است و معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی رخ می دهد.

    تفاوت بین بی حسی انگشتان دست راست و چپ

    بی حسی انگشتان دست چپ یا راست می تواند نشانه ای از تفاوت در محل یا علت مشکل باشد. معمولاً اگر بی حسی فقط در یک دست رخ دهد، احتمالاً به دلیل فشار روی عصب مدیان مچ، آسیب به تاندون‌ها، سندرم تونل کارپال یا فشار ناشی از خواب و فعالیت‌های روزانه است.

    اما اگر بی حسی هر دو دست به طور همزمان رخ دهد، ممکن است علت کلی تر یا سیستمیک باشد. یکی از مهم ترین علل این نوع بی حسی، مشکلات گردش خون، دیابت، کمبود ویتامین ها، اختلالات متابولیک یا اختلالات عصبی گسترده تر است. جدول زیر تفاوت بین بی حسی انگشت راست و چپ را نشان می دهد:

    عامل / مشخصهدست چپدست راست حمله قلبی با درد قفسه سینه و تعریق. بیشتر در سمت چپ، بی حسی همراه با درد قفسه سینه و عرق کردن. نادرتر در سمت راست، سکته مغزی آسیب به نیمی از سمت راست مغز باعث بی حسی در دست چپ می شود آسیب به نیمی از مغز چپ باعث بی حسی در دست راست می شود. مشکلات. شناخت علت بی حسی انگشتان همراه با ورزش های مناسب، تغییر عادات روزانه و استفاده از روش های درمانی مناسب می تواند به بهبود حس طبیعی دست ها و جلوگیری از آسیب های طولانی مدت کمک کند. اگر اغلب علائمی مانند بی حسی و گزگز در انگشتان خود را تجربه می کنید، می توانید به صورت آنلاین از طریق وب سایت کلینیک به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. همچنین درمانکده این امکان را برای شما فراهم می کند که از طریق سامانه نوبت دهی آنلاین با پزشک مورد نظر خود وقت بگیرید تا به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. همچنین می توانید با ارتوپد آنلاین مشاوره داشته باشید یا از طریق سامانه نوبت دهی آنلاین با متخصص مورد نظر خود وقت بگیرید تا به medicalnewstoday | webmd پزشکان برتر: افشین طاهری اعظم | دکتر رامین ارژنگ | دکتر شهرام شیروانی بروجنی | دکتر مرتضی رمضانی | دکتر رامین طالبیان خراسانی | دکتر امیرحسین یزدانی

    آیا این مقاله برای شما مفید بود؟

    • "aggregateRating": { "@type": "AggregateRating"، "bestRating": "5"، "ratingCount": "1"، "ratingValue": "5" }، "image": "https://www.darmankade.com/blog/wp-content/uploads/2025/11/Causes-of-numbness-in-Fingers-1.webp"، "name": "17 علت بی حسی در انگشتان [راست، چپ و در هنگام خواب]"، "توضیحات": "17 علت بی حسی انگشتان در سمت چپ، بی حسی در انگشتان دست]
  • اشتراک‌گذاری:

    مقالات مرتبط

    مقالات دیگر از این نویسنده

    2692 مقاله
    تست ازدواج چیست؟ لیست کامل تست های قبل از ازدواج
    مطالعه بیشتر

    تست ازدواج چیست؟ لیست کامل تست های قبل از ازدواج

    ازدواج نه تنها یک پیوند عاطفی بین 2 نفر است، بلکه آغاز یک مسئولیت مشترک برای ساختن یک زندگی سالم و پایدار است... آزم...

    3 ماه پیش بخوانید
    سونوگرافی غیر طبیعی چیست؟ اعداد عادی + بهترین زمان اجرا
    مطالعه بیشتر

    سونوگرافی غیر طبیعی چیست؟ اعداد عادی + بهترین زمان اجرا

    اسکن ناهنجاری یا سونوگرافی آنومالی (اسکن آنومالی) معمولاً در هفته های 18 تا 22 بارداری انجام می شود... هدف اصلی آن ب...

    3 ماه پیش بخوانید
    تاریخچه واکسن و واکسیناسیون
    مطالعه بیشتر

    تاریخچه واکسن و واکسیناسیون

    اولین واکسن ها ادوارد جنر در سال 1796 روشی را برای محافظت در برابر آبله اختراع کرد. در این روش مایع موجود در تاول فرد...

    3 ماه پیش بخوانید
    کمک های اولیه برای بیهوشی
    مطالعه بیشتر

    کمک های اولیه برای بیهوشی

    ​​​​​​​بیهوشی چیست؟.. بیهوشی یا عدم هوشیاری وضعیتی است که در آن فرد به طور ناگهانی قادر به پاسخگویی به محرک ها نیست...

    3 ماه پیش بخوانید
    لیپوساکشن چیست؟
    مطالعه بیشتر

    لیپوساکشن چیست؟

    لیپوساکشن چیست؟ لیپوساکشن یا لیپوساکشن جراحی است که از روش ساکشن برای برداشتن چربی از قسمت‌های خاصی از بدن مانند شک...

    3 ماه پیش بخوانید
    عوارض جراحی دیسک کمر چیست؟ مراقبت های بعد از جراحی
    مطالعه بیشتر

    عوارض جراحی دیسک کمر چیست؟ مراقبت های بعد از جراحی

    دیسک کمر معمولاً در اثر بلند کردن اجسام سنگین با روش اشتباه یا چرخش ناگهانی ستون فقرات ایجاد می شود. این بیماری ممکن...

    3 ماه پیش بخوانید
    مقدمه ای کوتاه بر رادیوگرافی قفسه سینه
    مطالعه بیشتر

    مقدمه ای کوتاه بر رادیوگرافی قفسه سینه

    اشعه ایکس قفسه سینه تصاویری از قلب، ریه‌ها، رگ‌های خونی، راه‌های هوایی، و استخوان‌های قفسه سینه و ستون فقرات تولید م...

    3 ماه پیش بخوانید
    چگونه برای آندوسکوپی آماده شویم؟
    مطالعه بیشتر

    چگونه برای آندوسکوپی آماده شویم؟

    اندوسکوپی انواع مختلفی دارد... در آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی، پزشک آندوسکوپ را از دهان وارد مری می کند... به لوله...

    3 ماه پیش بخوانید
    لوله گذاری از بینی و شکم به معده
    مطالعه بیشتر

    لوله گذاری از بینی و شکم به معده

    اگر قادر به خوردن یا قورت دادن نیستید، باید لوله ای در بدن شما وارد شود. این فرآیند لوله گذاری بینی معده (NG) نامیده...

    3 ماه پیش بخوانید
    آیا تنقیه بی خطر است؟
    مطالعه بیشتر

    آیا تنقیه بی خطر است؟

    تزریق مایع به مقعد به منظور شستن روده بزرگ یا تحریک تخلیه روده را تنقیه می نامند. صدها سال است که از این روش برای درم...

    3 ماه پیش بخوانید
    همه چیز در مورد آندوسکوپی معده (EGD)
    مطالعه بیشتر

    همه چیز در مورد آندوسکوپی معده (EGD)

    آندوسکوپی مری معده و اثنی عشر (EGD) برای بررسی پوشش مری، معده و اثنی عشر انجام می شود. مری یک لوله عضلانی است که حلق...

    3 ماه پیش بخوانید
    عوارض و کاربرد جراحی آب مروارید
    مطالعه بیشتر

    عوارض و کاربرد جراحی آب مروارید

    اگر دید شما به دلیل آب مروارید تار شده است، چشم پزشک ممکن است این جراحی را برای برداشتن عدسی چشم و جایگزینی آن با لنز...

    3 ماه پیش بخوانید
    چه زمانی برای معاینه و چکاپ به پزشک مراجعه کنیم؟
    مطالعه بیشتر

    چه زمانی برای معاینه و چکاپ به پزشک مراجعه کنیم؟

    پیشگیری از بیماری بهتر از درمان آن است... به همین دلیل معاینات منظم ضروری است. ارزیابی مستمر عوامل خطر برای شرایط مخت...

    3 ماه پیش بخوانید
    آیا درمان گلوکوم نیاز به جراحی دارد؟
    مطالعه بیشتر

    آیا درمان گلوکوم نیاز به جراحی دارد؟

    جراحی معمولاً اولین قدم برای درمان گلوکوم نیست، اما در صورت شکست سایر درمان‌ها ممکن است بینایی شما را نجات دهد. آب سی...

    3 ماه پیش بخوانید
    جراحی پیوند قرنیه؛ کاربرد، انواع، پیشرفت ها و عوارض
    مطالعه بیشتر

    جراحی پیوند قرنیه؛ کاربرد، انواع، پیشرفت ها و عوارض

    قرنیه لایه شفاف جلوی چشم است که به تمرکز نور برای ایجاد دید واضح کمک می کند... اگر این قسمت آسیب دیده باشد، ممکن است...

    3 ماه پیش بخوانید
    بیوپسی مغز استخوان چیست؟
    مطالعه بیشتر

    بیوپسی مغز استخوان چیست؟

    آسپیراسیون مغز استخوان و بیوپسی مغز استخوان روش‌های مختلفی هستند که اغلب با هم انجام می‌شوند... این دو روش با هم به...

    3 ماه پیش بخوانید
    شیمی درمانی چگونه کار می کند؟
    مطالعه بیشتر

    شیمی درمانی چگونه کار می کند؟

    شیمی‌درمانی یکی از رایج‌ترین روش‌های درمان سرطان است... در این روش از داروهای خاصی برای تخریب سلول‌های سرطانی یا جلوگ...

    3 ماه پیش بخوانید