کدام دستگاه برای عمل فمتواسمایل بهتره ؟ - دکتر مهرداد محمدپور
Professor Mehrdad Mohammadpour
تهرانCornea surgeon and fellowship, professor at Tehran University
کدام دستگاه برای عمل فمتواسمایل بهتره ؟
در پاسخ به پرسش شما در مورد اینکه «نتایج عمل SMILE فمتو با کدام دستگاه بهتر است»، چند نکته مهم را باید در نظر بگیریم — به عنوان چشمپزشک با تجربه شما، حتماً اهمیت این نکات را در ارزیابی تکنولوژی خواهید دانست.
⸻
✅ آنچه روشن است
• روش SMILE (Small Incision Lenticule Extraction) تکنیکی است که با لیزر فمتوثانیه داخل استروم رگوی انجام شده و نیازی به فلپ گسترده ندارد. 
• مطالعات مقایسهای بین SMILE و روشهای فلپ-دار (مثل Femtosecond LASIK) نشان دادهاند که از نظر کارایی و ایمنی نتایج تقریباً برابرند، ولی SMILE مزایایی مثل آسیب کمتر به بیومکانیک قرنیه، اختلال کمتر در اعصاب قرنیه و کاهش علائم خشکی چشم را دارد. 
• در رابطه با دستگاهها: مثلاً دستگاه VISUMAX 800 از شرکت ZEISS نسبت به نسل قبلی یعنی VISUMAX 500 مزایایی مثل سرعت بیشتر، دقایق جذب سوکشن کمتر، بهبود کنترل گردش چرخش محوری (cyclotorsion) و بهبود دقت محوری در استیگماتیسم را نشان داده است. 
• به عنوان مثال: مطالعهای نشان داد که SMILE با VISUMAX 800 باعث القای Aberration مرتبه بالاتر (HOA) کمتری نسبت به VISUMAX 500 میشود. 
⸻
⚠️ آنچه باید با احتیاط در نظر گرفت
• «کدام دستگاه بهتر است؟» نه صرفاً به نام دستگاه، بلکه به چند عامل بستگی دارد: تجربه جراح، کیفیت تنظیمات دستگاه، شرایط چشم بیمار (ضخامت قرنیه، انحراف، استیگماتیسم، بیماری سطحی قرنیه)، انجام پروتکل مناسب، کیفیت پیشمعاینهها و پیگیری بعد از عمل.
• تفاوتهای بین دستگاهها (مثلاً VISUMAX 800 vs VISUMAX 500) در کارآیی کلی زیاد نیستند — مطالعهای نشان داد نتایج دید (UDVA) تفاوت معنیداری نداشتند، ولی دقت اصلاح استیگماتیسم با دستگاه جدیدتر بهتر بود. 
• دستگاههای دیگر نیز ممکنند وجود داشته باشند، اما بیشتر ادبیات تخصصی SMILE به پلتفرم ZEISS VisuMax اختصاص دارد.
⸻
🎯 نتیجهگیری برای شما
با توجه به سوابق و تخصص شما در قرنیه، پیشنهاد میکنم:
• اگر کلینیکی دارید یا قصد ارجاع دارید، دستگاهی مثل VisuMax 800 را به لحاظ تکنولوژی جدیدتر و امکانات کنترل بهتر در نظر بگیرید؛ زیرا ممکن است در موارد خاص (مثلاً استیگماتیسم بالا، شرایط قرنیه نازک) مزیت دهد.
• اما اگر حتی از یک دستگاه نسل قبلی (مثل VisuMax 500) با جراح بسیار خبره و پروتکل دقیق استفاده شود، نتایج بسیار خوب خواهد بود — پس تأکید زیاد بر نام دستگاه به تنهایی، بدون توجه به جراح و شرایط، ممکن است گمراه کننده باشد.
• در مشاوره با بیمار، باید مزایا و محدودیتهای SMILE را توضیح دهید (مثلاً محدودیت آن در اصلاحهای خیلی بالا یا برخی انحرافات خاص) و بگویید که انتخاب دستگاه خوب بخشی از فرایند است ولی “تخصص جراح + شرایط چشم بیمار” مهمتر است.
متنِ مقایسهٔ چند دستگاهِ مرسوم برای انجام SMILE / RCLE (متمرکز روی VisuMax 800 vs VisuMax 500, SCHWIND ATOS — SmartSight, Ziemer FEMTO LDV Z8 — CLEAR و ELITA / SILK) را در ادامه میخوانید. هر بخش شامل خلاصهٔ فنی، مزایا، محدودیتهای بالینی و نکات عملی برای تصمیمگیری است. منابع کلیدی پس از هر بخش آمدهاند.
⸻
۱) ZEISS VisuMax 800 vs VisuMax 500
خلاصه فنی کوتاه
• VisuMax 500: پلتفرم مرجع تاریخی SMILE؛ نرخ پالسی/پرفورمنس شناختهشده و حجم زیادی از دادههای بالینی روی آن وجود دارد.
• VisuMax 800 (SMILE Pro): نسل جدید با بهبودهایی در نرخ تکرار پالسی، زمان برش کوتاهتر و امکانات کمکی برای «centration» و کنترل چرخش (CentraLign, OcuLign).
مزایا و نکات بالینی
• هر دو دستگاه در کارایی کلی و ایمنی نتایج بسیار مشابهی گزارش شدهاند (UDVA، پیشبینیپذیری). ولی VisuMax 800 در چند مطالعه نشان داده است که القاء HOA کمتر و دقت بهتر در اصلاح محور استیگماتیسم دارد و زمان خلق لنتیکول سریعتر است. 
• انتخاب بین این دو معمولاً اثر کوچکتری نسبت به تبحر جراح و کیفیت معاینهٔ پیشعمل دارد؛ اما اگر میخواهید «بهترین ابزار فنی موجود» را داشته باشید، VisuMax 800 برتریهایی فنی دارد.
⸻
۲) SCHWIND ATOS / پروتکل SmartSight
خلاصه فنی کوتاه
• سیستم ATOS با پروتکل SmartSight یک رقیب جدی در حوزه RCLE/SMILE است؛ طراحی لنتیکول و پارامترهای انرژی/فاصله نقطهها متفاوت است و در اروپا/بخشهایی از بازار مجوزهای CE را گرفته است.
مزایا و نکات بالینی
• مطالعات چندمرکزی و گزارشات اروپایی/آزمایشی نشان میدهند SmartSight از نظر ایمنی، کارایی و پیشبینیپذیری نتایج خوبی در پیگیری کوتاهمدت تا 12 ماه ارائه میدهد؛ بعضی مراکز عملکرد سریع و جداسازی لنتیکول آسان را گزارش کردهاند. 
• ادبیات بلندمدت SMILE روی VisuMax بیشتر است، بنابراین برای تصمیمگیری خرید/ارجاع بایستی به تجربهٔ محلیِ جراح و پشتیبانی خدماتی (service/consumables) هم توجه کنید.
⸻
۳) Ziemer FEMTO LDV Z8 — CLEAR (پروتکل Ziemer برای LE)
خلاصه فنی کوتاه
• Ziemer LDV Z8 با پالسهای انرژی پایین، طراحی متفاوت spot/track و قابلیتهای چندکاربرده (فمتو برای کاتاراکت، فمتو برای RCLE) وارد میدان شده؛ پروتکل «CLEAR» نامیده میشود.
مزایا و نکات بالینی
• مطالعات تصادفی و یکبهیک نشان دادهاند که CLEAR و SMILE از نظر ایمنی و اثرات بر سطح کره چشم/ denervation مشابه یا قابل قیاساند؛ Ziemer میتواند گزینهٔ خوبی برای مراکزی باشد که به دنبال پلتفرم چندمنظوره هستند. 
• معایب بالقوه: تجربهٔ جهانی و حجم دادهها کمتر از VisuMax است؛ نیاز به ارزیابی محلی عملکرد و هزینههای سرویس دارد.
⸻
۴) ELITA / SILK و دیگر رقبای نوظهور (مثلاً SMILE-Pro vs SILK)
خلاصه فنی کوتاه
• برندها/پلتفرمهای دیگری (SILK، SMILE-Pro نام تجاریهای مختلف و پیادهسازیهای اجرایی متفاوت) تکنیکهایی با انرژی پایینتر، فاصلهی نقاط متراکمتر و فرایندهای طراحی لنتیکول متفاوت معرفی کردهاند که هدفِ بهبود جداسازی لنتیکول و کاهش تروماست.
مزایا و نکات بالینی
• گزارشها و مقالات مروری حاکی از کوتاهتر شدن زمان برش، انرژی پایینتر و بازیابی سریعتر در بعضی پیادهسازیها هستند؛ اما این ادعاها باید با دادهٔ واقعی مرکز شما و مقالات کارآزمایی تأیید شود. 
⸻
جمعبندی مقایسهای (چند جملهٔ اجرایی)
1. اگر دنبال بیشترین شواهد بالینی و کمترین ریسک ناشی از نوآوری هستید: VisuMax (بهویژه نسل 800) بهترین گزینهٔ مبتنی بر شواهد فعلی است (دقت محور استیگماتیسم، القای HOA کمتر در برخی مطالعات). 
2. اگر به دنبال گزینههای رقابتی/اقتصادی یا پلتفرم چندکاره هستید: SCHWIND ATOS (SmartSight) و Ziemer LDV (CLEAR) عملکرد بالینی خوبی گزارش کردهاند و میتوانند جایگزین مناسبی باشند؛ ولی ادبیات بلندمدت SMILE روی VisuMax بیشتر است. 
3. نکتهٔ کلیدی بالینی: تفاوتهای دستگاهی در بسیاری از شاخصها کوچکاند — «تبحر جراح، برنامهریزی مرزبندی، انتخاب بیمار (قرنیه، استیگماتیسم، خشکی چشم) و مراقبت بعد از عمل» بیشترین نقش را در نتیجهٔ نهایی دارند.
