درصورتیکه مبتلا به مدت طولانی در مثانه باقی مانده، مواد شیمیایی موجود در آن به هم میچسبند و کریستالهایی را تشکیل میدهند. با گذشت زمان، این کریستال ها سخت می شوند و سنگ های صفراوی را تشکیل می دهند. علاوه بر مشکلات درمان سنگ مثانه، خطر عفونت ادراری، درد شکم و ... نیز وجود دارد که در ادامه به جزئیات بیشتر در مورد عوارض احتباس ادرار و علت احتباس ادراری style="tign.pign="t-bladder:pign. justify;">مثانه اندام توخالی و گلابی شکل دستگاه ادراری است. نقش اصلی آن ذخیره ادرار تا زمانی است که فرد برای استفاده از توالت آماده شود. ظرفیت مثانه یک بزرگسال تقریباً 300 تا 400 میلی لیتر است. البته در طول شب مثانه می تواند تا 800 میلی لیتر ادرار را در خود نگه دارد. کودکان مثانه کوچکتری دارند زیرا بدن آنها هنوز در حال رشد است.
وقتی مثانه تقریباً نیمه پر است، سیگنالی به مغز ارسال می کند که زمان ادرار کردن فرا رسیده است. مغز میل به ادرار کردن را ایجاد میکند و در عین حال به مثانه دستور میدهد که خود را نگه دارد. اگر در این شرایط، فرد بهجای تخلیه ادرار، مکرراً ادرار را در خود نگه دارد، خطراتی او را تهدید میکند.
چرا احتباس ادرار باعث ایجاد سنگ مثانه می شود؟
در یک فرد بالغ و سالم، احتباس گهگاهی ادرار، مثلاً اگر دسترسی به توالت وجود نداشته باشد، مشکلی ایجاد نمی کند. اما اگر این به یک عادت تبدیل شود، منجر به عوارض ناخواسته ای مانند سنگ مثانه می شود.
زیرا ادرار اغلب حاوی مواد معدنی مانند اسید اوریک و اگزالات کلسیم است. اگر ادرار در مثانه بماند و غلیظ شود، خطر تجمع این مواد و پیدایش کریستال های ادراری وجود دارد. معمولاً کریستال های ادراری به تدریج عناصر دیگری مانند سیستین، گزانتین و فسفات را جذب کرده و به هم می پیوندند. در نهایت یک جسم سخت به صورت سنگ تشکیل می شود. در موارد نادر، این سنگ می تواند آنقدر بزرگ شود که در دهانه خروجی ادرار از مثانه گیر کرده و از دفع طبیعی آن جلوگیری کند.
در ویدیوی زیر علت بی اختیاری ادرار در خانم ها و آقایان را از صحبت های دکتر دکتر می بینید. ناطق جراح کلیه...
عوارض احتباس ادراری
از جمله شایع ترین عوارض احتباس ادراری می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1_ احساس درد2_ افزایش خطر عفونت مثانه
در برخی موارد نگه داشتن ادرار برای مدت طولانی می تواند باعث تکثیر باکتری ها و عفونت مثانه و سایر قسمت های سیستم ادراری شود. به خصوص اگر فرد در طول روز مایعات کافی ننوشد یا سابقه عفونت ادراری داشته باشد. علائم عفونت مثانه عبارتند از:
- درد در ناحیه تحتانی شکم
- احساس سوزش هنگام ادرار
- ادرار کدر، تیره، بدبو یا حتی خونی
3_ افزایش احتمال تشکیل سنگ مثانه و سنگ کلیه
احتباس ادرار ممکن است باعث تشکیل سنگ مثانه، سنگ کلیه یا هر دو شود. به خصوص در افرادی که سابقه این بیماری ها را دارند.
4_ کشیدگی دیواره مثانه
در طولانی مدت، احتباس منظم ادرار می تواند باعث کشیدگی مثانه شود. این ممکن است انقباض عضلات و ترشح ادرار را برای مثانه دشوار یا غیرممکن کند. معمولاً در این شرایط استفاده از کاتتر برای تخلیه ادرار ضروری است.
5_ افزایش احتمال بی اختیاری ادرار
همچنین نگه داشتن ادرار برای مدت طولانی می تواند باعث ضعیف شدن عضلات کف لگن شود. بی اختیاری ادرار معمولا نه تنها میل فرد به دستشویی را افزایش می دهد، بلکه منجر به نشت کوچک ادرار هنگام عطسه یا سرفه می شود. انجام تمرینات کف لگن، مانند تمرینات کگل، ممکن است به تقویت عضلات و بهبود بی اختیاری کمک کند. اگر مثانه بترکد، ادرار شکم را پر می کند و ممکن است برای رفع آن نیاز به جراحی داشته باشد.
در ویدیوی زیر علت تکرر ادرار در خانم های جوان را از دکتر ناطق جراح اورولوژی مشاهده می کنید...
افرادی که در معرض خطر احتباس ادراری هستند
اگرچه هیچ قانون روشنی برای چگونگی و مدت زمان ایمن بودن احتباس ادرار وجود ندارد. اما ممکن است برخی افراد بیشتر از دیگران در معرض این موضوع باشند. زیرا برخی از شرایط پزشکی مانند بزرگ شدن پروستات، ضعف عضلات مثانه یا آسیب عصبی سیستم ادراری می تواند منجر به احتباس ادرار شود. احتباس ادرار در این شرایط معمولا غیر ارادی است و مورد توجه قرار نمی گیرد. اما می تواند عوارض جانبی ایجاد کند. افراد مبتلا به اختلالات کلیوی ممکن است بخواهند گاهی اوقات از ادرار کردن خودداری کنند تا از علائمی مانند سوزش سر دل جلوگیری کنند.
نکاتی برای نگه داشتن ادرار تا زمانی که آن را تخلیه نکنید
با این حال، بهتر است هر زمان که مثانه پر است و مغز به شما می گوید ادرار کنید. اما گاهی اوقات ممکن است به توالت دسترسی نداشته باشید. در این شرایط توصیه می کنیم برای احتباس موقت ادرار به نکات زیر توجه کنید:
- در حالت ایستاده، پاهای خود را کنار هم قرار داده و فشار دهید. این ممکن است مجرای ادرار را فشرده کند و به جلوگیری از ادرار سریع کمک کند.
- اگر گاز دارید، آن را دفع کنید. زیرا تجمع گاز ممکن است فشار بیشتری به مثانه وارد کند.
همچنین برای تخلیه صحیح ادرار روزانه بهتر است به نکات زیر توجه کنید:
- هر روز صبح بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب، برای ادرار کردن به دستشویی بروید. این عادت روزانه به تخلیه سریع حجم زیادی از ادرار که در خواب تولید می شود و در مثانه تجمع می یابد، کمک می کند.
- برای دفع منظم ادرار برنامه ریزی کنید. پیشنهاد می کنیم هر 2 تا 3 ساعت یکبار به دستشویی بروید. آیا مثانه شما سیگنال می فرستد یا نه! حتی می توانید برای این کار زنگ هشدار تنظیم کنید. مطمئناً چنین برنامه ای به تخلیه منظم ادرار، کاهش فشار مثانه و جلوگیری از تخلیه اضطراری ادرار کمک می کند.
به اندازه نوشیدن آب کافی، تکرر ادرار نیز برای حفظ سلامت سیستم ادراری مهم است. مطمئناً مشاوره با یک متخصص اورولوژی (متخصص کلیه، مجاری ادرار و دستگاه تناسلی) اطلاعات دقیق تری در این زمینه در اختیار شما قرار می دهد.
