همورویید ها، باغی هستند که در مقعد تمام انسان ها و به طور طبیعی وجود دارند. در حالت طبیعی این رگ ها با تعداد زیاد و اندازه های کوچک در قسمت انتهایی راست روده و بالای مقعد وجود دارند. این رگ ها در اصطلاح پزشکی، ” پاکه ها یا کوسن های هموروییدی” نامیده می شوند. وظیفه این پاکه ها یا کوسن های بهداشتی، کمک به عمل دفع و حفاظت از عناصر ظریف در مقعد است.
در صورتی که این پاکه ها بزرگتر از طبیعی شدن یا علامت دار شدن، تحت عنوان ” بیماری همورویید ” یا ” بواسیر ” نامیده میشوند. این بیماری یکی از بیماری های شایع مقعدی است که اغلب به صورت احساس توده در اطراف مقعد توسط بیمار یا بیماری بدون درد هنگام دفع خود را نشان می دهد. در صورتی که همورویید با لخته خون درون یکی از این پاکه ها همراه باشد، دردناک می شود و با نام ” هموروئید ترومبوزه ” شناخته می شود.

بر اساس آمارها در حدود نیمی از افراد در زندگی خود این عارضه را تجربه می‌کنند که با رعایت نکاتی دوره می‌شود ولی در مورد این مشکل می‌توان به صورت معضل درآمد و بروز درد مزمن در فرد بخصوص در هنگام دفع شود.

شیوع بواسیر در افراد بین ۴۰ و ۶۵ سال بیش از سایر افراد است.

انواع همورید

• همورویید داخلی یا اینترنال : پاکه های همورویید داخلی در بالای دندانه ای مقعد تشکیل می شود. خط دندانه ای قسمتی از کانال مقعدی است که در آن بافت پوستی اطراف مقعد به بافت مخاطی روده (رکتوم) راست تبدیل می شود. این نوع همورویید بر اساس بزرگی آن و خروج یا عدم خروج آن ها از مقعد هنگام دفع به درجات خروج از 1 تا 4 تقسیم بندی می شوند.
• همورویید خارجی یا اکسترنال : این نوع همورویید در زیر خط دندانه ای کانال مقعدی و در ابتدای دهانه مقعد می آید.
• همورویید مخلوط یا میکس : که ترکیبی از انواع داخلی و خارجی به صورت همزمان است.

علائم همورید

• خونریزی بدون درد شایعترین علامت همورویید است که به صورت رگه های خون در روی مدفوع و یا مشاهده چند قطره خون پس از دفع مدفوع رخ می دهد. خود به خود و بدون ارتباط با مدفوع نیز می شود.
• وجود توده قابل لمس در اطراف مقعد از علایم شایع این بیماری به ویژه در موارد داخلی با درجه بالا یا هموروییدهای خارجی است.
• ترشح مخاطی از مقعد
• خارش مقعد
• درد اطراف مقعد که به ویژه هنگام دفع مدفوع شدید می باشد، معمولا نشان دهنده لخته شدن خون درون از پاکه های هموروییدی خارجی یا همان همورید ترومبوزه است.
• احساس دفع ناکامل و مشکل در دفع نیز در برخی از افراد مبتلایان دیده می شود.

روش های درمان

برای درمان این عارضه باید به متخصص و فوق تخصص جراحی کولورکتال و جراح بیماری های روده بزرگ و مقعد مراجعه شود تا درمان بر اساس نوع و شدت بیماری انجام شود.

در قدم اول، بیمار توسط جراح معاینه می شود و بر اساس نتایج معاینه تصمیم گیری می شود. لازم به ذکر است که علایم بیماری همورویید بسیار شبیه به سایر بیماریهای مقعد و راست است و این معاینه بسیار مهم است. بعلاوه در بیمارانی که انجام از مقعد دارند بر اساس نظر جراح می توانند توصیه به کولونوسکوپی یا رکتوسکوپی شوند.

رژیم غذای مهمی در مدیریت و درمان بواسیر دارد، رژیم غذایی سرشار از فسیر شامل میوه ها و سبزیجات تازه، مغز ها و دانه ها، نان سبوسدار، حبوبات و مصرف آب کافی در طوبی روز در بیماران مصرف کننده به این عارضه باید رعایت شود. تشدید همورید را به همراه دارد.

در افرادی که دچار یبوست شدید هستند، علاوه بر رعایت رژیم غذایی، پزشک ممکن است مصرف داروهای ملین را به بیمار توصیه کند. این داروها نباید به میزان مصرفی شوند که باعث بروز اسهال و همچنین نباید در طول مدت مصرف شود زیرا باعث وابسته شدن به ملین ها و در نهایت تشدید یبوست پس از قطع داروی ملین می شود. انجام ورزش های سبک مانند پیاده روی منظم و مدت در روز نیز در ایجاد کوتاهی حرکات منظم و کمک به دفع مناسب روده ها و بیماران مبتلا به این بیماری هستند.

نشستن در وان آب گرم دو الی سه بار در روز و هر بار به مدت 5 تا 10 دقیقه، گردش خون در منطقه لگن و مقعد را بهبود بخشیده و به تسکین علایم بیماری همورویید و درد کمک می کند.

درمان دارویی موضعی معمولاً در بسیاری از بیماران به عنوان اولین اقدام درمانی پیشنهاد می شود. در این مرحله پزشک با تجویز پماد یا شیاف سعی در درمان و کنترل علائم این بیماری خواهد کرد. پمادهای متفاوتی برای درمان همورویید وجود دارد که بر اساس نظر پزشک می شود. در صورت درد، استفاده از داروهای مسکن نیز در تسکین درد هستند.

گروهی از بیمارانی که به درمان های اولیه فوق پاسخ نمی دهند یا با علایم بیماری شدید هستند، توصیه به جراحی می شوند. در این مرحله، جراح کولورکتال بر اساس درجه بیماری همورویید و همچنین سابقه انجام عمل جراحی مقعد، روش درمان جراحی را به بیماران پیشنهاد می کند.

در بیماران همورویید با درجات پایین میتوان از روش های جراحی با تهاجم کم استفاده کرد. برای مثال روش هایی چون رابر بند (باند لاستیکی)، اسکلروتراپی، بهترین جراح کولورکتال – بهترین جراح رود بزرگ – بهترین جراح هموروئید – بهترین جراح بواسیر در تهران – متخصص جراحی روده بزرگ – فوق تخصص جراحی کولورکتال