بارداری یکی از شیرینترین دورههای زندگی هر زن است، اما در کنار تمام لذتها و هیجاناتش میتواند با چالشهایی همراه شود. یکی از این چالش ها وجود فیبروم رحم است. فیبرومها تودههای غیرسرطانی هستند که در دیواره رحم رشد میکنند و در بسیاری از زنان دیده میشوند. حضور آنها همیشه مشکلساز نیست، اما وقتی فیبروم رحم در بارداری اتفاق بیفتد، ممکن است پرسشها و نگرانیهایی به وجود بیاورد باشد. خیلی از مادران باردار نمیدانند آیا فیبروم برای سلامت یا جنین خطری دارد یا خیر. درک بهتر این موضوع می تواند آرامش بیشتری ایجاد کند و مسیر بارداری را ایمن تر کند.
اگر در دوران بارداری علائمی مانند درد شکم، خونریزی غیرطبیعی، فشار لگن یا مشکلات ادراری را تجربه کردید، باید فوراً با پزشک متخصص زنان مشورت کنید. مهشید کریمی،
متخصص زنان، زایمان و جراحی های زیبایی زنان، فلوشیپ فوق تخصص ناباروری رکورد بیش از 100 عمل جراحی زیبایی زنانه
تهران، خیابان قائم مقم فراهانی 
دکتر. مهشید کریمی
فیبروم رحم در بارداری چیست؟
فیبروم رحم یک توده غیر سرطانی است که در عضلات یا بافت دیواره رحم رشد می کند. این توده ها معمولاً از سلول های ماهیچه ای و بافت همبند ساخته شده اند و اندازه آنها می تواند بسیار متفاوت باشد. از چند میلی متر تا چند سانتی متر. فیبروم ها شایع ترین تومورهای خوش خیم در دستگاه تناسلی زنان هستند و بسیاری از زنان ممکن است حداقل یک بار در طول زندگی خود با آن مواجه شوند.
فیبروم ها انواع مختلفی دارند که بر اساس محل آنها در رحم طبقه بندی می شوند. برخی در داخل دیواره رحم تشکیل می شوند، برخی به سمت حفره رحم رشد می کنند و برخی دیگر به سمت خارج رحم بیرون زده اند.
علائم فیبروم رحم در بارداری
فیبروم رحم در طول بارداری در بسیاری از زنان بدون علامت باقی می ماند و تنها در طی معاینات پزشکی یا سونوگرافی تشخیص داده می شود. با این حال، در مواردی که فیبروم رشد می کند یا در یک مکان خاص قرار دارد، می تواند علائم قابل توجهی ایجاد کند. مهمترین این علائم عبارتند از:
- خونریزی شدید یا طولانی قاعدگی: یکی از شایع ترین علائمی است که می تواند باعث کم خونی شود.
- درد یا فشار لگن: یک فیبروم بزرگ میتواند باعث احساس سنگینی یا درد در قسمت تحتانی شکم شود.
- مشکل در دفع ادرار یا مدفوع: فشار فیبروم روی مثانه یا روده ممکن است باعث تکرر ادرار یا یبوست شود.
- درد یا خونریزی در حین مقاربت: در برخی موارد، محل فیبروم میتواند مقاربت را دردناک کند.
- افزایش اندازه شکم بدون دلیل بارداری: رشد فیبروم های بزرگ می تواند باعث برآمدگی در شکم شود.
فیبروم رحم در بارداری
فیبروم رحم در بارداری نسبتاً شایع است و بسیاری از زنان ممکن است قبل از بارداری از وجود آن بی اطلاع باشند. فیبروم ها توده های غیرسرطانی هستند که در عضله یا بافت رحم رشد می کنند و اندازه، تعداد و محل آنها می تواند بر تجربه بارداری تأثیر بگذارد.
رشد فیبروم در بارداری
در طول بارداری، تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون به رحم میتواند باعث بزرگ شدن فیبروم شود. برخی از فیبروم ها فقط کمی رشد می کنند و مشکلی ایجاد نمی کنند، اما در موارد نادر، رشد سریع می تواند باعث فشار بر رحم، اندام های اطراف یا حتی کاهش فضای جنین شود.
اثر مکان فیبروم
- فیبرومهای کوچک و داخل دیواره: معمولاً بدون علامت هستند و بارداری طبیعی ادامه دارد.
- فیبروم های زیر مخاطی یا داخل حفره رحم: ممکن است باعث ایجاد مشکل در لانه گزینی جنین شوند یا خطر سقط جنین را کمی افزایش دهند.
- فیبروم های سطحی یا نزدیک دهانه رحم (Subserosal): معمولاً به طور مستقیم بر رشد جنین تأثیر نمی گذارند، اما گاهی اوقات باعث فشار یا درد لگن می شوند.
خطرات فیبروم رحم در بارداری
وجود فیبروم رحم در بارداری معمولاً مشکلات جدی ایجاد نمی کند، اما در برخی موارد بسته به اندازه، تعداد و محل فیبروم می تواند با خطرات و عوارضی همراه باشد. دانستن این خطرات به مادران کمک می کند تا با مراقبت مناسب بارداری سالمی داشته باشند.
- درد و فشار لگن: فیبروم های بزرگ یا متعدد ممکن است باعث درد، گرفتگی یا فشار در شکم و لگن شوند. این مشکل معمولا در سه ماهه دوم و سوم بیشتر دیده می شود.
- خونریزی: برخی فیبروم ها می توانند باعث خونریزی خفیف یا شدید شوند که نیاز به مراقبت های پزشکی و گاهی اوقات مکمل های آهن دارد.
- سقط جنین: فیبروم های زیر مخاطی یا داخل رحمی ممکن است خطر سقط جنین یا مشکلات لانه گزینی را افزایش دهند.
- زایمان زودرس: فیبروم های بزرگ می توانند فضای رحم را محدود کرده و احتمال زایمان زودرس را افزایش دهند.
- تغییر موقعیت جنین: برخی از فیبروم ها ممکن است باعث موقعیت غیر طبیعی جنین شوند یا حرکت جنین را در رحم محدود کنند که ممکن است نیاز به زایمان سزارین را افزایش دهد.
- مشکلات پس از زایمان: فیبروم ها می توانند خونریزی پس از زایمان را افزایش دهند یا بازگشت رحم به حالت طبیعی را به تاخیر بیاندازند، به خصوص اگر بزرگ یا متعدد باشد.
- مشکلات جفت: در موارد نادر، فیبرومهای نزدیک جفت ممکن است باعث جفت سرراهی یا خونریزی جفت شوند که نیاز به مراقبت ویژه دارد.
با وجود این خطرات، اکثر زنان مبتلا به فیبروم می توانند حاملگی سالم و طبیعی داشته باشند، مشروط بر اینکه پیگیری های پزشکی منظم و مراقبت های دقیق انجام شود.
راه حل های درمان و کنترل فیبروم رحم در بارداری
وجود فیبروم رحم در بارداری معمولاً مشکلات جدی ایجاد نمی کند، اما بسته به اندازه، تعداد و محل فیبروم ممکن است خطرات و علائم ناخوشایندی برای مادر و جنین ایجاد شود. هدف اصلی درمان و کنترل فیبروم در این دوران حفظ سلامت مادر و جنین و کاهش عوارض احتمالی است.1. پیگیری منظم پزشکی
-
- انجام سونوگرافی های دوره ای برای بررسی اندازه، محل و رشد فیبروم های رحمی در دوران بارداری
- ارزیابی وضعیت جنین و رحم به طور منظم
- علائم جدید یا تغییرات در شدت درد و فشار لگن را بررسی کنید
2. مدیریت درد و ناراحتی
-
- مصرف داروهای بی خطر برای کاهش درد و گرفتگی لگن زیر نظر پزشک
- استراحت کافی و اجتناب از فعالیت های استرس زا یا سنگین
- استفاده از کمپرس گرم روی شکم یا لگن برای کاهش درد در صورت تایید پزشک
3. کنترل خونریزی
-
- نظارت و اطلاع دادن به پزشک در مورد هرگونه خونریزی غیرطبیعی
- در صورت کم خونی استفاده از مکمل های آهن و تغذیه مناسب زیر نظر پزشک
- برای جلوگیری از خونریزی شدید نکات مراقبتی را رعایت کنید
4. برنامه ریزی تولد
-
- اطلاعات پزشک در مورد اندازه و محل فیبروم برای انتخاب روش زایمان مناسب
- اگر فیبروم نزدیک دهانه رحم قرار دارد یا بزرگ است، آماده سازی برای زایمان سزارین
- پیگیری دقیق در سه ماهه سوم بارداری برای شناسایی مشکلات احتمالی
5. مداخلات اضطراری
جراحی فیبروم رحم در بارداری فقط در شرایط بسیار نادر و اورژانسی مانند درد شدید غیر قابل کنترل، خونریزی شدید یا خطر برای جنین انجام می شود. تصمیم گیری برای هرگونه مداخله تهاجمی با توجه به سلامت مادر و جنین انجام می شود.
با پیروی از این دستورالعمل ها و پیگیری منظم، اکثر زنان باردار مبتلا به فیبروم می توانند بارداری سالم، ایمن و بدون مشکل را تجربه کنند.
آیا فیبروم در بارداری خطرناک است؟
فیبروم های رحمی در بارداری معمولاً خطر جدی ایجاد نمی کنند، اما بسته به اندازه، تعداد و محل، ممکن است باعث درد، خونریزی یا زایمان زودرس شوند. اکثر زنان مبتلا به فیبروم می توانند بارداری سالمی داشته باشند، به شرطی که پزشک به طور منظم پیگیری و مراقبت کند.
سخنرانی پایانی
فیبروم رحم در بارداری یکی از مشکلات شایع زنان است که ممکن است در دوران بارداری نیز وجود داشته باشد. در بیشتر موارد، فیبروم ها بدون علامت هستند و بر بارداری سالم و طبیعی تاثیری ندارند. با این حال، اندازه، تعداد و محل فیبروم ها می تواند باعث درد، خونریزی، زایمان زودرس یا مشکلات پس از زایمان شود.
پیگیری منظم پزشکی، مدیریت علائم، کنترل خونریزی، و برنامه ریزی دقیق زایمان، کلیدهای یک بارداری ایمن برای مادر و جنین هستند. با رعایت این مراقبت ها و همکاری نزدیک با پزشک، زنان باردار مبتلا به فیبروم می توانند یک بارداری سالم و بدون مشکل را تجربه کنند.
