هموگلوبین (hgb) یکی از مهم ترین عواملی است که پزشکان سطح آن را در خون اندازه گیری می کنند. با بررسی سطح hgb در آزمایش خون، می توان وضعیت سلامتی را بررسی کرد و بیماری های خونی از جمله کم خونی را تشخیص داد.

هموگلوبین پروتئینی است که توسط مغز استخوان تولید می‌شود و در گلبول‌های قرمز ذخیره می‌شود. این پروتئین به گلبول‌های قرمز کمک می‌کند تا اکسیژن را از ریه‌ها به بقیه بدن حمل کنند و دی اکسید کربن را به ریه‌ها برگردانند. علاوه بر این، رنگ گلبول‌های قرمز به هموگلوبین موجود در آنها مربوط می‌شود.

اگر مقدار هموگلوبین در آزمایش خون به طور غیرطبیعی کم یا زیاد باشد، علائمی مانند خستگی، تنگی نفس، سردرد، سرگیجه و غیره را تجربه خواهید کرد... در این مقاله از مجله سلامت GCORP LLC، هر آنچه را که باید در مورد کاهش گلوبین خون یا دلایل کاهش آن بدانید را خواهید آموخت. افزایش ... ما را تا پایان این مقاله دنبال کنید. این کار را انجام دهید.

چرا hgb در آزمایش خون اندازه گیری می شود؟

آزمایش هموگلوبین ممکن است به‌عنوان بخشی از آزمایش شمارش کامل خون انجام شود. در آزمایش CBC، سایر اجزای مهم خون از جمله گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها نیز اندازه‌گیری می‌شوند. ناهنجاری در هر یک از این سلول‌ها نشانه بیماری یا ناهنجاری‌های خونی است.

یک متخصص داخلی، هماتولوژیست یا سایر پزشکان ممکن است آزمایش hgb را به دلایل مختلف توصیه کنند.. در زیر برخی از این دلایل آورده شده است:

• یکی از بستگان نزدیک شما دارای اختلالات خونی مانند کم خونی داسی شکل است.
• شما عفونت دارید.
• آهن، فولات (ویتامین B9) یا ویتامین B12 کافی از رژیم غذایی خود دریافت نمی کنید.
• بعد از جراحی یا جراحت خون زیادی از دست داده اید.
• شما باردار هستید.
• شما از بیماری خاصی رنج می برید که می تواند بر سطح hgb در آزمایش خون تأثیر بگذارد.

انجام آزمایش هموگلوبین لزوماً نیاز به ناشتا بودن ندارد... البته اگر هدف پزشک ارزیابی همزمان سایر فاکتورهای خونی باشد، ممکن است از شما بخواهد که برای آزمایش ناشتا باشید... در این صورت باید به مدت 12 ساعت از خوردن غذا و نوشیدن مایعات حاوی کالری خودداری کنید... البته باید مقدار زیادی آب بنوشید.

هموگلوبین طبیعی چقدر است؟

سن و جنسیت بر میزان hgb در آزمایش خون تأثیر می‌گذارد. جدول زیر محدوده هموگلوبین طبیعی را در افراد سالم نشان می‌دهد:

معمولاً، برای مردان، هموگلوبین کمتر از 14 گرم در دسی لیتر و برای زنان غیرباردار هموگلوبین کمتر از 12 گرم در دسی لیتر «کم» در نظر گرفته می شود. این مقادیر ممکن است بسته به شرایط فردی تغییر کند. همچنین می تواند بسته به آزمایشگاه متفاوت باشد. سطح هموگلوبین در کودکان، به ویژه نوزادان، کمتر از 6 ماهه تفسیر می شود.>

بیشتر بیاموزید: LDH در آزمایش خون چیست؟

علائم کمبود هموگلوبین

کاهش hgb در آزمایش خون به عنوان کم خونی نامیده می شود. یعنی فرد گلبول قرمز کافی در بدنش ندارد... در صورت کم خونی تعداد گلبول های قرمز و سطح هماتوکریت هم کم است... هماتوکریت حجم گلبول های قرمز را نسبت به سایر ترکیبات خونی اندازه گیری می کند.

کم خونی به دلایل مختلفی رخ می دهد و بنابراین با علائم مختلفی همراه است... از علائم شایع این عارضه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خستگی
• رنگ پریدگی
• تنگی نفس
• ضربان قلب غیر طبیعی یا سریع
• درد قفسه سینه
• سردی دستها یا پاها و تورم آنها
• سردرد
• مشکل در انجام فعالیت بدنی

بیشتر بیاموزید: RDW در آزمایش خون

سطح پایین هموگلوبین باعث کاهش اکسیژن رسانی به عضلات و اندام های حیاتی می شود. در نتیجه فرد دچار خستگی یا کمبود انرژی می شود.

دلایل پایین بودن hgb در آزمایش خون

هر بیماری یا مشکلی که بر توانایی بدن در تولید گلبول های قرمز تأثیر بگذارد یا تعداد این سلول ها را در جریان خون کاهش دهد، می تواند یکی از دلایل کاهش هموگلوبین در آزمایش خون باشد.. شایع ترین دلایل پایین بودن سطح هموگلوبین در آزمایش خون عبارتند از:

• کمبود آهن در رژیم غذایی: در این شرایط، تولید هموگلوبین در مغز استخوان مشکل است.
• کمبود فولات یا ویتامین B12: این مسئله می تواند منجر به کاهش تولید گلبول های قرمز در بدن شود.
• از دست دادن حجم قابل توجه خون: ممکن است پس از جراحی یا آسیب جدی رخ دهد.
• خونریزی داخلی: این عارضه به دلیل زخم معده، سرطان معده یا روده بزرگ و سایر آسیب های داخلی رخ می دهد.
• کم خونی داسی شکل: یک بیماری ژنتیکی است که باعث می شود گلبول های قرمز تغییر شکل دهند و بنابراین قادر به حمل هموگلوبین کافی نیستند.
• کم کاری تیروئید: در افراد مبتلا به این بیماری، غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تولید نمی کند.
• سپلنومگالی (بزرگ شدن طحال): این وضعیت به دلیل عفونت، مشکلات کبدی یا سرطان رخ می دهد.
• بیماری های مغز استخوان: برای مثال، لوسمی، که نوعی سرطان است، تولید گلبول های قرمز خون را در مغز استخوان متوقف می کند.
• بیماری مزمن کلیه:در این بیماری کلیه عملکرد مطلوبی ندارد. در نتیجه هورمون اریتروپویتین به اندازه کافی تولید نمی شود... این هورمون تولید گلبول های قرمز خون در مغز استخوان را تحریک می کند.

عوامل زیر ممکن است منجر به کاهش hgb در آزمایش خون در برخی افراد شود:

• اهدای خون بیش از حد
• شرایطی که باعث خونریزی مزمن می شوند (از جمله فیبروم رحم و خونریزی شدید قاعدگی)
• سوء مصرف الکل
• بیماری های مزمن از جمله بیماری خود ایمنی یا سرطان

بیشتر بیاموزید: ESR در آزمایش خون

علائم افزایش هموگلوبین خون

سطح بالای hgb در آزمایش خون به عنوان پلی سیتمی نامیده می شود.. این به معنای افزایش تعداد گلبول های قرمز خون است... پلی سیتمی ورا نوعی سرطان خون است که در آن مغز استخوان تعداد زیادی گلبول قرمز تولید می کند.

در پلی سیتمی، علاوه بر هموگلوبین، آزمایش خون نشان می دهد که تعداد گلبول های قرمز و سطح هماتوکریت افزایش یافته است. علائم شایع هموگلوبین بالا عبارتند از:

• خارش
• سردرد
• سرگیجه
• خونریزی یا کبودی
• تعریق بیش از حد
• تورم دردناک مفاصل
کاهش وزن غیر طبیعی
• زرد شدن پوست یا چشم (یرقان)
• احساس خستگی
• ایجاد لکه های قرمز یا بنفش روی پوست

دلایل بالا بودن hgb در آزمایش خون

بدن گاهی در پاسخ به کمبود اکسیژن شروع به ذخیره هموگلوبین در گلبول‌های قرمز می‌کند که باعث افزایش سطح hgb در خون می‌شود.. عوامل زیر در کمبود اکسیژن و در نتیجه افزایش سطح هموگلوبین در آزمایش خون نقش دارند:

• زندگی در ارتفاعات: در این محیط‌ها، از جمله مناطق کوهستانی، اکسیژن زیادی در هوا وجود ندارد.
• تنباکو: سیگار و سایر محصولات حاوی تنباکو سطح اکسیژن را کاهش می‌دهند.
• بیماری انسداد مزمن ریه (COPD): این بیماری با التهاب ریه ها همراه است و از ورود هوا به آنها جلوگیری می کند.
• بیماری قلبی یا ریوی: این بیماری‌ها بر تنفس، توانایی ریه‌ها برای رساندن اکسیژن به جریان خون یا توانایی قلب برای پمپاژ خون تأثیر می‌گذارند.
• استفاده غیر ضروری از اریتروپویتین: به عنوان مثال، این ممکن است برای افزایش عملکرد فیزیکی بدن اتفاق بیفتد.

از دیگر دلایل افزایش هموگلوبین در آزمایش خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کم آبی شدید
سرطان کبد یا کلیه

بیشتر بیاموزید: آزمون ptt

کلمه پایانی

آزمایش هموگلوبین ابزاری کلیدی برای ارزیابی وضعیت سلامتی شما است... زیرا به تشخیص کم خونی و سایر اختلالات مرتبط با خون کمک می کند... اگر برای تفسیر نتیجه آزمایش خون hgb خود به کمک نیاز دارید، به پزشک عمومی یا متخصص داخلی مراجعه کنید.. پزشک شما نتیجه آزمایش را بررسی می کند و در صورت لزوم شما را به متخصصان دیگر از جمله هماتولوژیست ارجاع می دهد.

برای مشاوره با بهترین پزشکان، می توانید به وب سایت GCORP LLC مراجعه کرده و با بهترین پزشکان متخصص از جمله پزشکان انکولوژی به صورت آنلاین مشورت کنید یا از طریق سیستم نوبت دهی آنلاین با متخصص مورد نظر خود وقت بگیرید تا به صورت حضوری به پزشک انکولوژی مراجعه کنید.

سؤالات متداول

منبع: Healthline